به گزارش هنرآنلاین ، در این یادداشت آمده است:
به بهانه اجرای پرسههای موازی.....
فلسفه دوران مدرن از درون ریزبافتهای زندگی روزمره ،سادگیهای به عادت در آمده، ترسها و امیدها و یاس و پیش پا افتادهترین اتفاقات،شکل میگیرد......و این همان بازی مکالمات سقراطی است که در پرسش و پاسخهای وی با عوام مردم رخ میداد، سیاست ،ئیدئولوژی و حکومتها ،آنگاه که بر انتزاعیترین وجوه جامعه حکومت میکنند، و بر سهلترین پایههای زندگانی وسطحی ترین روزمرگیها نظارت دارند، لاجرم تفکر را دچار انتزاعی میکنند که خلاصی از آن دیگر چندان آسان نیست و فلسفه دوران مدرن از این انتزاع آغاز میشود،
امشب فرصت آن میسر شد،تا در تالار مولوی شاهد یک اجرای فوق العاده باشم.....پرسههای موازی،به نویسندگی و کارگردانی پیام لاریان....ابتدا سعی میکنم،درک خود را از این گروتسک موفق بیان کنم،نویسنده (پیام لاریان) در کلمات،شیوه مستند روایی را پیش گرفته،یک رخداد ،که شاید تیتر و شرح کوتاه آن را جایی خوانده،مثلاً در ستون کوتاهی از یک روزنامه،که اگر اینچنین بوده باشد، صرفاً یک خبر کوتاه بوده،بدون شرح و جرح واقعه،آخر مدتهاست که دیگر قرار نیست اخبار با بار منفی،در اوراق روزمرگی جامعه جایی داشته باشد،باری به هر طریق یک خبر تکه و پاره،نویسنده را برانگیخت تا در باره شرح آن ،خیال خود را رها ساخته، و روایتی را خلق کند،که اگر چه خیال است،اما نه مگر آنکه،هر آنچه خیال است،از واقعیت سرچشمه میگیرد،ونویسنده،چنان تحت تأثیر وخامت خبر شده،که پی گیر رخداد شده و تا آنجا که امکان وتوانایی اش یاری داده، شرح ریزه وقایع این رخداد را جویا شده....و در نهایت آن را به نمایشی مستند تبدیل کند، و همین شیوه مستند روایی را در اجرا نیز بکار گیرد.....نویسنده در تاریکی صحنه حضور دارد و با لحنی خبری، به دور از القاء هر احساسی،خط ربط اجرا را ،انگار که از روی برگه خبر،برای تماشاچی در تاریکی مانده،میخواند،سه پرسوناژ در متن و در اجرا حیات مییابند، مانی همان آرش، علی رضا همان بابک و فریبا همان نادیا....این سه پرسوناژ و موازیهای آنها،مستند پیام لاریان را روایت میکنند، اما نه با لحن خبری، بلکه روایت مستند را در پیش چشم تماشاچی زنده میکنند.....
خب تا همین جا،یک اتفاق خوب افتاده، واقعیت را چنان دچار انتزاع کردهایم، که نیاز تماشاچی به هر گونه قصه و داستان را از بین بردهایم..... ونویسنده در متن و کارگردان در اجرا،چنان موفق این متلاطم را وزین ساخته،که در پایان نمایش،به عنوان تماشاچی،احساس میکنیم، واقعه درست جلوی چشم ما رخ داده و ما ناظر حقیقی فاجعه ای بودیم .....
اتفاق بزرگ بعدی، فضا و صحنه نمایش پرسههای موازی است.....
در اجرای متنهای انتزاعی،اگر فکر کنیم،یک اتفاق خوب را تنها یک نفر حادث شده، خیالی پوچ بیش نیست، لا اقل من اینطور فکر میکنم، در اینگونه اجراها، همه چیز حاصل یک فکر و شور جمعمی است و در نهایت،تفکر جمعی در پی شخصیتی توانا،برای خلق خیال و تفکر خود است، واین شخصیت، در اجرای پرسههای موازی،سعیدحسنلو،طراح جوان و خوش فکر بود،که چندی است ،فضاسازیهای فوق العاده ای از او میبینیم،و این آخری،پرسههای موازی،یکی از نقاط اوج او بوده، سه پرسوناژ و موازیهایشان، در طراحی صحنه، از تقسیم جایگاه تماشاچی آغز شده، تماشاچی برای استقرار، در سه وجه تقسیم شده،که هر وجه،موازی میز و یا به عبارت بهتر،جایگاه سه گوش میان صحنه است، پس به این ترتیب، سایهها،درخطوط موازی، همراه با پرسوناژهای میان صحنه،در جایگاه تماشاچی تکثیر شده و انگار که تا آخرین نفس زنده ادامه دارد، واین قاعده به اصل مستند نمایش کمک بسزایی میکند....
ودیگر کف صحنه،من شخصاً به اتفاقی که بر کف صحنه رخ میدهد،بسیار ارزش قائلم....و بسیار تأسف میخورم از حکایتهایی که آرایش کف صحنه را،بعنوان بستر رخداد،نادیده میگیرند، سعید حسنلو،کف صحنه را با صفحه ای مثال صفحه شطرنج آرایش کرده، نه یک شطرنج متقارن، بلکه در گوشههایی،تقارن را به هم ریخته،بدون آنکه شرح شطرنج را از دست بدهد....در یک بستر به ظاهر آراسته،اتفاقاتی رخ میدهد، که اگر بی دقت کافی با آن برخورد کنیم،هرگز آن را در نمییابیم، مثال همین پرسوناژهای مساوی، در جامعه ای بظاهر منظم، با برنامه ای ظاهراً منظم، گاه از کنار شواهدی عبور میکنیم،که واقعیت این نظم حقنه شده را به سخره گرفته و حقیقت موجود را فاش میکند....و چه بسیار،مدام و مدام از کنار این آشفتگیها میگذریم بی آنکه فرصتی برای تأمل به خود بدهیم.....سعید حسنلو همین شیوه را در طراحی نور هم اجرا کرده، استفاده از نورهای موضعی،کوچک و خاکستری، که همانندکورسویی در روشنایی روز آفتاب سوز، باریکه راهی چون مسیرهای مفقوده،روبه حقیقت میرود......در این موارد نیز،اجرای پرسههای موازی، هم پای متن نویسنده و تألیف تفکر کارگردان،بسیار موفق بوده.....
و میپردازم به بازیها، سه بازیگر جوان،بانو الهام نامی و بهاری و بهروز خرم، خالق وزندگی بخش کلمات پیام لاریان بودند، اجرای هرسه بازیگر جوان، تا آنجا دچار ودرگیراحساسات میشود که مبادا، شیوه مستند اجرا را بر هم بریزد، سه تیپ حرکتی،با میزانسن های کوتاه ،بدون هیچ اغراق در حرکت و اندام،فریم به فریم،به موازات این سه گوش در حکتاند، و مدام توازن سه گوش را حفظ میکنند، تا مبادا سه پایه لق جامعه سرنگون شود.....آخر در سیاست جدید دوران،دیگر هیچ پرسوناژی آنچنان اهمیت ندارد تا بر اساس آن،ساختارجامعه دستخوش دگرگونی شود،در فلسفه مدرن، انسان توده ای است،که میتوان آن را قربانی کرد،تا از زمین موجود،سهم بیشتری به چنگ آورد، و در این نمایش نیز،هیچیک از پرسوناژهای انسانی،آنقدر اهمیت ندارند، تا بر او به چشم یک انسان نگاه کردوتا شاید فریاد او را شنید،تا شاید راهی برای نجات او جست.....سه آدم،یک مؤنث،دو مذکر، در جایی، که آنهم نشانی دقیقی ندارد،فقط کهنه سرایی است تاریک و نمور،در یک جای دور، شاید نزدیک،اما نه در دید رس، خود درپی راه نجاتی برای خویشتن،تیتر یک خبر را میسازند، درد چه بوده؟ نه،چیز مهمی نیست، در حرکت سربالایی سیاست و بینش اجتماعی، سنگ ریزههایی هستند،که ناگزیر عقب مانده و در یورش این عقب ماندگی،بناچار خفه میشوند، سه تیپ،نمایش پرسههای موازی،هیچ کس نیستند،اصلاً آدمهای مهمی نیستند،هیچ جایگاه مهمی در چرخه رو به بالای سیاسی ندارند، نه در برد برد شریکاند و نه در باخت باخت و نه در بر باخت، صرفاً نفوس انسانی بی هویت شدهاند، هیچ یک از بازیگران این نمایش،وارد شخصیت سازی و یا کسب هویت پرسوناژ نمیشوند، هر کدام صرفاً مستندی را ایفا میکنند، تا شرح نویسنده و دیدکارگردان از متن را تجلی کنند، جراحی یک خبر،همین و همین شیوه اجرای مستند بازیگران، برعمق فاجعه رخ داده میافزاید....او میتواند من باشد،من میتوانم آن دیگری باشم،آیا غو فرزند من نیست؟ او دختری نیست که هر روز در عبور از کوچه او را میدیدم و حالا مدتی است که دیگر نیست؟ راستی پسر همسایه مان کجاست؟ نکند هم او باشد؟.......
باری بسیار حرف برای گفتن لا بلای پرسههای موازی دارم، اما تنها به همین بسنده میکنم،هرچند همین هم طولانی شد......
ودر آخر ،نظر شخصیام را میگویم،بسیار کار را دوست داشتم، و با این اجرا همانطور وهمانقدر ارتباط گرفتم که منظور نظر کارگردان ،به عنوان مؤلف اثر بود.....وبازی درخور تأمل بازیگران جوان برایم بسیار جذاب آمد،علی الخصوص بانو الهام نامی،که از بیان قوی تری برخوردار بودند، وخط پایانی،اینکه،اخبار گویای حوادث تلخی است،من متاسفم برای جوانانی که ناگزیر مأیوس میشوند،ناگزیر سرخورده میشوند،ناگزیر به هم کشی دست مییازند، و خوشحالم برای هنر تئاتر،که همچنان پیشرو روشنفکر هنرهاست و آنجا که سرمایه هابرای آثار آثار سفارشی نخ نما صرف بلاهت شده،در تالار دانشجویی و جوان،همین بغل گوش مان، چنان نیشتری بر تماشاچی وارد میکند که چاره نمیماند،جز فریاد،«به این سو نگاه کن،من واقعیت دارم»....
خوشحالم که این اجرا را دیدم و خوشحالم برای وجود چنین جوانان فرهیخته ای، که شانه از زیر بار درد خالی نمیکنند ودچار بی دردی نمیشوند.....
مرسی گروه پرسههای موازی
رویا افشار