سرویس تئاتر هنرآنلاین: اینکه بخواهی وضعیت بازیگران پیش از انقلاب را ببینی که یک عمر بیکار شدهاند زیباست اما اینکه چگونه و چرا باید اینها بیکار شده باشند کار را کمی سخت و بغرنج میکند و گاهی از پایه باورش برایمان ناممکن میشود چنانچه در نمایش "یادم تو را فراموش" که به زندگی آتش یا مهرنگار میپردازد و آن هم برای اینکه فقط یک فیلم پیش از انقلاب بازی کرده و بعد از انقلاب برای همان یک فیلم ممنوع الکار شده باشد، حتما باورنکردنی است چون بیشتر ممنوع الکار شدهها اکثرا افراد ستاره و فوق ستارهای بودند و بقیه بازیگران به مرور جذب سیما و سینمای بعد از انقلاب شدند بنابراین از این منظر ضرورت نوشتن و تولیدش چندان منطقی نمینماید. حتی اینکه یک هوادار همه عمرش یکبار به دیدن فیلمی رفته و آن هم برای دیدن آتش بوده باشد باز هم از آن گزافهگوییهاست که نمیتواند مصداق و مثالی بیبدیلی برای عاشق بودن باشد چون عشق تعاریف و مصداقهای بهتری را میتواند دربر گرفته باشد که در اینجا همین یک فیلم را چند بار در سینما به تماشا نشستن میتواند بیشتر بیانگر یک رفتار رمانتیک باشد که در خور ملودرامهای هندی و ترک است تا در یک موقعیت دردناک و عاشقانهای که بخواهد پایه حقیقی داشته باشد.
ملودرام در تئاتر گونهای مستقل است که بین دو گونه دیگر حاکم بر تئاتر؛ یعنی تراژدی (اندوه) و کمدی (شادی) قرار دارد بنابراین هم فضای شاد دارد هم اندوهبار که در آن قهرمان به دو دسته خیر و شر تقسیم میشود و هدف این است که بیرحمانه ضد قهرمان مانع از بروز آن چیزی است که خواست و هدف و انگیزه غایی قهرمان است اما به هر حال برنده از پیش مشخص است و باید که قهرمان پیروز شود و پایان آن نیز شاد باشد. اگر موارد یاد شده با دلایل قرص و محکم مواجه میشد آنگاه نمایش "یادم تو را فراموش" از متن در خور تاملی در گونه ملودرام برخوردار میبود. اما فعلا موانع بزرگی در سر راهش قرار دارد که مانع از چنین امتیازی خواهند شد. برای مثال این میتوانست ربطی به زندگی فرزانه تاییدی یا فروزان داشته باشد که ستاره بودن مانع از تداوم کاریشان در سینمای امروز میشد و چرا نباید به چنین مضمونی پرداخت؟! چون بعد از انقلاب هم به مرور راه باز شد که هنرمندان آن نظام هم وارد عرصه کاری شوند مگر آنهایی که از ایران مهاجرت کردهاند یا یه دیار باقی شتافتهاند.
در نمایش "یادم تو را فراموش"، عطا (با بازی پژمان جمشیدی) ضمن آوردن وسایل مورد نیاز آتش یا همان مهرنگار، بازیگر قدیمی (فاطمه گودرزی) به غلط فیلمنامه یک بازیگر زن دیگر را سر راه از پیک گرفته و برایش آورده است. او خودشیرینی میکند که نازنین دختر مورد علاقهاش که این روزها کارش در آرایشگاه را از دست داده چند روزی به عنوان یک بازیگر علاقهمند که از شهرستان برای انجام تست و حضور در یک فیلم سینمایی در خانه آتش اتراق کند... کم کم مهرنگار جان دوبارهای گرفته و دلش بال بال میزند برای حضور دوباره مقابل دوربین اما از آن سو نیز آقا جهان (ایرج سنجری) که کافهچی محل است داستان و راز زندگیاش را که گره میخورد به عشق و دلباختگیاش به مهرنگار، باز میکند. آنها متوجه میشوند که عطا اشتباهی فیلمنامه را به مهرنگار داده و برایش یک امید واهی ساخته است چون در آن محل دو بازیگر زن هستند که دارند فعالیت میکنند. به ناچار جهان را آقا خسرو که فیلمساز است و از خارج آمده و اولین فیلمس را میخواهد داخل وطن بسازد جا میزنند. حتی چند باری هم با مهرنگار این فیلمساز قلابی برای دیدن لوکیش به اطراف تهران میروند... تا اینکه مهرنگار خبر بازی این فیلم با حضور فاطمه معتمدآریا را در روزنامه افتاده در سطل زباله میخواند و گر میگیرد و آن سه نفر را از خانهاش بیرون میاندازد با آنکه هر سه میخواهند توضیح بدهند که بیگناهند و از سر اجبار بازی کردهاند و قصدشان کلاهبرداری نبوده است... اما زن نمیخواهد دیگر ریختشان را ببیند... دقایقی گذشته، جهان میآید که کلید خانه مهرنگار را پس بدهد و فرصتی مییابد که از عشقاش به این زن بگوید که همیشه در سکوت و به تماشای از دور بسنده و سپری شده است، و حالا زن از مرد دعوت میکند که باز هم برای دیدن فیلم با همدیگر به سینما بروند و...
به حال نمایش عاشقانه است و تلاطم روحی و عاطفی دو دلداده را به بازی گرفته است و اینکه تصادف باعث این درد سر شده است که از ارکان وضعیت ملودرام است و این تصادف نقطۀ عطف زندگی این دو خواهد شد که باید عشق مرموز و مسکوتشان را به رابطه زنده و پویا بکشانند و اینکه میتوانند از این پس با هم باشند و دارنده عشق ملموس و حقیقی باشند. شاید شکیبایی زن است که او را از تنهایی میرهاند و شاید سماجت مرد که چنین عشقی را دامن میزند. به هر تقدیر فحوای رمانتیکش جذاب است و میتواند بسیاری را درگیر خودش گرداند.
ژاله صامتی بازیگر اصرار دارد که کارگردانی کند و هیچ اشکالی هم در آن نیست اما باید که در انتخاب متن بیشتر دقت کند یا اینکه متن را هم دست میگیرد به کمک یک دراماتورژی عیبهای اساسیاش را بیابد و دور کند از آنچه باید به تماشا درآید وگرنه انتخاب بازیگرانش درست است و بازیها آن طور که باید ما را درگیر تعریف و اجرا شده است وگرنه متن به لحاظ شخصیتپردازی و ارائه موقعیت چندان فرصتی برای شکوفا شدن بازیها ایجاد نمیکند. در عین حال فاطمه گودرزی به سلامت وارد تئاتر شده است و نخستین تجربهاش گیراست و میتواند همچنان فرصتهای بهتری را در تئاتر تجربه کند. او در این نمایش یک زن آرام و بیسر و صدا را بازی میکند که بسیار دقیق و مقرراتی است. پژمان جمشیدی بسیار کوشیده است و واقعا با عرق ریزان روح عطا را بازی میکند، باید به ژاله صامتی برای هدایت درست بازیگرانش تحسین کرد یعنی بخش دیگری از وظیفه دیگر کارگردانی است به درستی انجام شده است. به ویژه پژمان جمشیدی که همواره با مخالفان سر سختی همراه بوده است که در اینجا عطا را به درستی بازی میکند اما این نقش هم دادهپردازی شگفتی ندارد که بشود با بازی کردنش درشتتر دیده شد. ایرج سنجری هم خودش هست که دارد سعی میکند از آن چهارچوبهای بازی بیرون نیاید که بازیاش به ذوق مخاطبان بربخورد. ژاله صامتی هم سعی میکند که نازنین را جوانتر از سن و سال خودش بازی کند که میتواند اما اضافه وزن مانع از پایین آمدن سن میشود و حتی گریم هم کمک حال نیست و ای کاش در این مواقع کارگردانان فرصت را به دیگری بدهند و لذت بازی را در هدایت بازیگران جبران کنند.
شاید یکی از نکاتی که باعث میشد این نمایش بهتر دیده شود پرهیز از این طراحی صحنه سنگین و بزرگ است با آنکه فضای صحنه را پر میکند اما جابجایی بین خانۀ آتش و کافه جهان برای چندین بار زمانبر است و ای کاش با کمترین امکانات یا با ابزاری که زودتر جابجا شوند یا در اندیشه ارائه فضا به جای استفاده از دکور میشد بر این مشکلات غلبه کرد که هم ضرباهنگ درستتر بنماید و هم اشغال زیادی فضا برهم زننده نظم و زیبایی شناسی کار نشود.
رضا آشفته