به گزارش هنرآنلاین به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، سید محمد بهشتی رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، این مطلب را در نخستین همایش و کارگاه بین المللی مستند نگاری پیشرفته درحوزه میراث فرهنگی مطرح ساخت .
او برگزاری این همایش را طلیعه ای برای اجرای برنامههایی ازاین دست دانست و تصریح کرد :اگر ما بخواهیم مأموریتهایمان را در این حوزه درست انجام دهیم باید به منظومه علمی جهان پیوسته و از جدیدترین یافتهها بهره مند شویم .
وی با اشاره به اینکه مستند نگاری روی دیگر حفاظت است گفت :تا قبل ازدوره مدرن تقریباً در تمامی جهان ،انسانها چیزهایی را اعم از لباس ، خانه و... برای عمری طولانی تر از عمر خودشان میساختند که این امر در موزهها مشهود است .
به گفته او ، در دهههای اخیر به دلیل تحولاتی که اتفاق افتاده از جمله تکنولوژی ، عمر همه چیز کوتاه شده و همه آنچه بشر تولید میکند برای عمری کوتاه تر از عمر مصرف کننده و سازندهاش است.
رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری افزود:برخی چیزها هم برای مدت زمان طولانی تر ساخته میشوند نظیر برجها ، پلها و ... از روی ناچاری است و اگر میشد آنها هم طوری ساخته شوند که عمرشان کوتاه تر از مصرف کنندگان باشد حتماً این کار را میکردیم.
بهشتی با اشاره به این نکته که ما تنها عمر دست ساختههای زمان خودمان را کوتاه نکردهایم تصریح کرد :بلکه پیشرفتهای تکنولوژی باعث شده عمر همه چیز کوتاه شود بطوریکه ما امروز شاهد این هستیم که آثار تاریخی که در طی سالها توانسته جان سالم به در ببرد در طول عمر ما دچار تغییر و تحول و صدمه بسیار شدهاند.
وی افزود:برای نمونه ازدهه هفتاد تاکنون کتیبه بیستون ، تخت جمشید و ... در وضعیت بدتری قرار گرفتهاند که منشأ آن هم عواملی مثل آب و هوا و... است که اینها هم محصول آنچیزی هستند که با پیشرفت تکنولوژی اتفاق افتاده است.
او با اشاره به اینکه این روی بد تکنولوژی است که به آثار فرهنگی، تاریخی و هنری تهدید وحمله کرده گفت: تکنولوژِی یک روی خوب هم دارد امکان میدهد که با کوشش هم عمر آثار را افزایش دهیم و هم اسنادمطمئن و دقیقی تولید کنیم که اگر آثار صدمه دیدند آنها را در اختیار داشته باشیم .
به گفته او در این صورت نسل بعد از ما امکان دستیابی به کیفیتی که این آثار به آنها شهادت میدهند را خواهند داشت .
وی افزود : نیازمندی به علوم و فناوریهای جدید امر مسلمی است که بدنه کارشناسی ما باید از آن استقبال کرده و متقاضی آن باشد.
به گفته بهشتی ، در تمامی جهان افرادی که با آثار فرهنگی تاریخی سرو کار دارند محافظه کار میشوند که البته این محافظه کاری خیر خواهانه است ولی از جهتی نیز ممکن است فرصتهایی را از بین ببرد .
او تصریح کرد :نهایتاً باید دید شیوههایی را که در حال حاضر به کار میگیریم و یا بهره گیری از فناوریهای جدید امر حفاظت را تضمین میکند.
شروع حفاظت از آثار منقول در موزهها
سید احمد محیط طباطبایی مشاور ریاست پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری دیگر سخنران این همایش گفت :بحث حفاظت از آثار منقول در ایران از دل موزههای کشور آغاز شد و اولین مکانی که به این شیوه از رفتار علمی و فرهنگی نیاز داشت و توانست به آن جامه عمل بپوشاند موزهها بودند .
وی به نیابت از جامعه موزه داران کشور با اشاره به اینکه نخستین آزمایشگاه مرمت همزمان با سال 1361در موزه رضا عباسی تشکیل شد تصریح کرد :سالها بعد این آزمایشگاه به آزمایشگاه مرکزی حفاظت ارتقا و در کنار موزه ملی ایران استقرار یافت و توانست به این بخش از نیازهای کشور پاسخ علمی دهد .
او با اشاره به اینکه بعد از جنگ جهانی اول و دوم تخصصی بودن علوم امری بدیهی تلقی میشد افزود :از دهه 70به بعد شاهد اهمیت علوم میان رشته ای در دنیا بودیم به این ترتیب که دنیای علم و معرفت دریافت که علوم میان رشته ای نیاز امروز است دراین شکل متخصصان میان رشته ای توانستند به نحوی تلفیقی نیازهای علوم مختلف را مرتفع سازند .
قائم مقام ریاست کمیته موزههای ایران (ایکوم ) افزود : این حرکت چند وجهی برای نخستین بار در موزهها شکل گرفت و این تخصص در اختیار سایر رشتههای میراث فرهنگی گذاشته شد .
او گفت : این همایش علمی نیز به منظور بهره گیری از علوم میان رشته ای در حوزه حفاظت از آثار تاریخی -فرهنگی برگزار شده است و امیدواریم بتوانیم دراین حوزه فعالیتهای گسترده ای داشته باشیم .
درادامه این نشست پرفسور علی اکتسابی رییس لابراتوار مستند سازی و تصویرگری تحلیلی دانشگاه کیوتو -ژاپن ، زحمات فعالان میراث فرهنگی در ایران را برای حفظ آثار تاریخی قابل تقدیر دانست .
او افزود :دردنیای امروز با پیشرفت تکنولوژِی همان اندازه که تولید فرهنگ افزایش یافته است متأسفانه تخریب آثار فرهنگی نیز افزایش یافته است .
او با اشاره به اینکه ایران به عنوان یک تمدن بزرگ در سطح جهان مطرح است تصریح کرد : از اینرو باید این اهمیت رادرک کرده و در حفظ آن کوشا باشیم .
مستندسازی نگاتیوهای شیشهای کاخ گلستان
با راه اندازی لابراتوار مستند سازی کاخ گلستان با همکاری ایران و ژاپن نگاتیوهای شیشه ای مخزن اسناد این مکان تاریخی توسط کارشناسان ایرانی مستند نگاری میشوند.
پرفسور علی اکتسابی رییس لابراتوار مستند سازی و تصویرگری تحلیلی دانشگاه کیوتو ژاپن این مطلب را "امروز "در نخستین همایش و کارگاه بین المللی مستند نگاری پیشرفته در حوزه میراث فرهنگی مطرح ساخت و به بیان سخنانی با موضوع "دیجیتال سازی با وضوح بالا از میراث فرهنگی"پرداخت.
او افزود : براساس تفاهم نامه ای که با پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی -فرهنگی امضا کردیم لابراتوار مشترکی راه اندازی شد و در مدت زمان کمی توانستیم با نصب دستگاههای تخصصی کار را آغاز کنیم.
وی با اشاره به مستند نگاری از فرشهای نفیس که توسط این لابراتوار با همکاری کارشناسان ایرانی صورت گرفته است تصریح کرد : بدون همکاری کارشناسان و از راه دور این قبیل کارها انجام نمیشود .
رییس لابراتوار مستند سازی و تصویرگری تحلیلی دانشگاه کیوتو ژاپن گفت : انتخاب فرشهای ایرانی برای مستند نگاری از روی تصادف صورت نگرفت زیرا که اصالت و مرجعیت فرش ایرانی با توجه به ارزشی که در سطح جهان دارد باید مستند شود تا اگر کشوری نیز خواست نمونه ای شبیه به آن تولید کند به ارزش واقعی آن آگاه باشد .
اکتسابی کار انجام شده درایران را در ادامه اقدامات بین المللی لابراتوار مستند سازی و تصویرگری تحلیلی دانشگاه کیوتو ژاپن دانست و افزود: پروژههای زیادی توسط این لابراتوار در کشورهای ژاپن ،اروپا، امریکا، آسیا و افریقا در حال انجام است که نتیجه بسیاری از این پروژهها در این کنفرانس مطرح میشود .
به گفته او ، آثار بزرگ دیجیتال شده منبع مهم و اساسی برای محققین محسوب میشود و در حال حاضر 9هزار قطعه از آثار بزرگ تاریخی دنیا در حال مستند نگاری هستند.
این پژوهشگر گفت: 95درصد دیجیتال سازی آثار تاریخی دنیا توسط لابراتوار مستند سازی و تصویرگری تحلیلی دانشگاه کیوتو ژاپن صورت گرفته و 5درصد مابقی را موزههای بزرگ دنیا انجام دادهاند که البته این میزان کم نشان ناتوانی موزهها نیست بلکه به دلیل آغاز به کار این لابراتوار در سالها پیش و حمایت دولت ژاپن است .
وی با بیان اینکه مستند نگاری استانداردهایی نظیر ثبت رنگ ، وضوح بالا و... دارد تصریح کرد: مستند سازی بر سه اساس تصویر برداری سه بعدی و دو بعدی، تحلیل و بهره گیری استوار است.
او از اینکه آموزش اجتماعی در صدر فعالیت موزههای دنیا نیست ابراز تأسف کرد و افزود : موزهها در تمامی دنیا تنها به حفظ و نمایش آثار میپردازند که کافی نیست ولی مستند نگاری در موزهها میتواند در اصل سوم که بهره گیری دیگران را شامل میشود به آموزش نیز کمک کند .
اکتسابی با اشاره به راه اندازی لابراتوار مستند نگاری با همکاری ایران و ژاپن در کاخ گلستان گفت : با همت کارشناسان ایرانی مجموعه نگاتیوهای موجود درمرکز اسناد کاخ گلستان مستند نگاری میشود .
وی لابراتوار مستند سازی که با همکاری پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی -فرهنگی پژوهشگاه راه اندازی شده است را آخرین لابراتواری دانست که در سطح دنیا راه اندازی شده و ابراز امیدواری کرد با راه اندازی این مرکز در کاخ گلستان این نقیصه برطرف شود .
او گفت : باهمت ناصرالدین شاه "مرکز ایرانی مستند عکاسی ایران "درکاخ گلستان راه اندازی شده است .
وی اظهار امیدواری کرد با راه اندازی لابراتوار مستند سازی کاخ گلستان 9300عکس مهم و تاریخی را که برای ایران و دنیا اهمیت بسیار دارد در حافظه جهانی ثبت شود .
نخستین همایش و کارگاه بین المللی 3 روزه مستند نگاری پیشرفته در حوزه میراث فرهنگی توسط پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی و فرهنگی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و با شرکت اندیشمندان و پژوهشگرانی از کشورهای ایران، ژاپن، مالزی، آمریکا، مصر، فیلیپین و همچنین هنگ کنگ برگزار میشود.
دانشمندان و کارشناسانی از ایران وکشورهای ژاپن ، مالزی ،آمریکا،مصر،هنگ کنگ و فیلیپین تجربیات خود را درزمینه مستندنگاری میراث فرهنگی ارائه میدهند.
دیجیتال سازی با وضوح بالا از میراث فرهنگی ،مستندنگاری پیشرفته با استفاده از فتوگرامتری بردکوتاه ،تجارت جهانی در زمینه مستندنگاری میراث فرهنگی و آثار باستانی و ایجاد موزههای مجازی برای توسعه صنعت گردشگری ایران از جمله سرفصلهای سخنرانیهای این همایش است.
اسکن دیجیتالی آثار موزه ای برای آرشیو،حفاظت و مطالعات تحلیلی ،دیجیتال سازی باوضوح بالا برروی بافتهای تاریخی ،ثبت علمی میراث جهانی ،مستندنگاری اشیا تزئینات و بناهای تاریخی با استفاده از فناوریهای نوین نقشه برداری برخی از سرفصلهای دیگر سخنرانیهای شرکت کنندگان دراین همایش را تشکیل میدهد.
کارگاه آموزشی مستند نگاری پیشرفته نیز در حاشیه این همایش برگزار میشود.