سرویس تئاتر هنرآنلاین: هر جامعهای برای پیشرفت و تشخیص راه درست از نادرست به تجربه موی سپیدان محتاج است. هر ملتی که تجربه آنان را نادیده بگیرد، مطمئناً دچار خسران شده و میشود. از دیرباز، حتی پیش از شهرنشینی آدمیان، هر قوم و قبیلهای برای خود ریش سفیدانی داشت که برای انجام امور با آنان مشورت کرده و نظر آنان را جویا میشدند. کشورهای صاحب صنعت، به خصوص ژاپن همواره از مدیران بازنشسته خود که دارای تجربیات گرانبهایی هستند، برای اصلاح امور و حرکت رو به جلو استفاده میبرند. در عرصه هنر نیز برای هنرمندان احترام خاصی قائل هستند. مدیران و دست اندرکاران امور هنری کشورهای پیشرفته و غیره، برای اعتلای هنر خود و ماندگاری آن دست به دامان مو سپیدها میشوند. هنر سینما و تئاتر شاید بیش از هنرهای دیگر احتیاج دارد که با تجربهها در این عرصه همچنان حضور داشته باشند. نفس هنرمندان با تجربه چون دم مسیحایی به کالبد هنر جان میبخشد. بیحضور هنرمندان پیشکسوت که صاحب نظرند، هنر، نه اصولی خواهد داشت و نه فروعی. در کشور هنر خیز ایران نیز، زمانی نه چندان دور، پیشکسوتان استخوان خرد کرده همواره در صحنههای هنر حضور داشته و تجربههای خود را حین کار به جوانان آموزش میدادند. این آموزش زانو به زانو باعث ماندگاری هنر در عرصههای مختلف شده بود. متاسفانه مدتی است نفس گرم هنرمندان موی سپید در فضای عرصههای هنری کمتر احساس میشود که این اگر فاجعه نباشد، رخدادی است ناخوشایند. چه بسیار پیشکسوتان کاربلدی که از صحنههای تئاتر و لوکیشنهای فیلمبرداری دور نگه داشته شدهاند. چرا باید چنین اتفاقی در مملکتی بیفتد که داعیه هنر دارد؟
پیشکسوتان، گنیجینههایی پایانناپذیر هستند که باید از تک تک گوهرهای آن استفاده برد. سینما، تلویزیون و تئاتر، مدتهاست از برکت وجود موی سپید کردهها بیبهرهاند، همین موضوع باعث شده آثار تولید شده و نمایش داده شده، روز به روز ضعیفتر شوند. اخیرا در تئاتر، چند اتفاق خوب در این زمینه افتاد، اول حضور دوباره فرخ نعمتی بازیگر توانا و استخوان خرد کرده در صحنه تئاتر بود، دومین اتفاق تجلیل از پیشکسوتان این عرصه. تجلیل خوب است، اما بهتر از آن دعوت کردن از آنان برای حضور در عرصه است. پیشکسوتان باید حضور داشته باشند، حتی اگر شده برای چند لحظه. همین چند لحظه حضور آنان شکوهی وصفناپذیر، به ویژه در تئاتر ایجاد خواهد کرد. نسلها نباید با هم تقابل داشته باشند باید تعامل پیشه کنند تا هنر پیشرفت کند. اگر قرار است هر کس ساز خود را کوک کند و به دلخواه خود بنوازد، چه اثری از هنر میماند؟! هر چند این روزها رشتههای مختلف هنری در دانشگاهها تدریس میشود، اما یادگیری نفس به نفس تاثیر بیشتری دارد. وقتی آموزش زانو به زانو باشد، انتقال داشتههای استاد سریعتر و بهتر صورت میگیرد.
اکثر قریب به اتفاق هنرمندان ایرانی در عرصههای مختلف، به واسطه آموزش مکتبخانهای آموزش دیدهاند، نه دانشگاهی. هیچ کس با دانشگاه و آموزشگاههای مختلف هنری مخالف نیست، تاکید بر این است که دانشجویان پس از فارغالتحصیل شدن یا در حین تحصیل باید در کنار با تجربهها، تجربهآموزی کنند. اگر غیر از این باشد، هرگز نمیتوانند در کار خود موفق باشند. ممکن است برخی استثناها در عرصه هنر وجود داشته باشد، اما به جرقهای میمانند که زود خاموش میشوند. باید دم مسیحایی موی سپید کردهها در کالبد جوانان تازه به عرصه آمده دمیده شود تا بتوانند خستگیناپذیر و هنرمندانه در عرصه هنر فعال شوند.
پرویز شاهینخو، بازیگر 102 ساله با این همه تجربه در عرصه بازیگری، کجا بود؟ چرا کسی سراغی از او نمیگرفت و نمیگیرد؟ هر کلام چنین پیشکسوتی که عمر خود را در عرصه بازیگری گذاشته، برابری میکند با بسیاری از دروسی که در دانشگاهها تدیس میشود. سالها بود کسی از این بازیگر قدیمی اطلاعی نداشت، زبانم لال همه فکر میکردند وی دیگر در قید حیات نیست و قفس زندگی را رها کرده. وقتی در جشن بازیگر حضور پیدا کرد، همگان با تعجب به این صحنه نگاه کرده و انگشت به دهان ماندند. بازیگری کهنسال با کولهباری از تجربه، پس از سالها خودنمایی کرد و همه را به احترام وا داشت. حضور اندک مدت این بازیگر روی صحنه لحظههای خارج از وصفی را در سالن ایجاد کرد.
جوانان دانشگاه رفته خود را تافتهای جدا بافته ندانند و مخلصانه در مقابل پیشکسوتان دانشگاه نرفته و استخوان خرد کرده زانوی ادب به زمین بزنند و آموزش بینند. مطمئنا این کار پیش از همه به کار خودشان خواهد آمد تا پیشکسوتان. مسوولان و دست اندرکاران هنر نیز پیشکسوتان را از نظر دور نداشته باشند و از تجربیات مفید و کارآمد آنان استفاده کنند. راندن پیشکسوتان به کنج خانهها، نه اخلاقی است و نه حرفهای. این گنجینههای نهفته را مگذارید بیش از خاک غفلت بخورند. آینده هنر ما در گروه حضور موی سپید کردههاست، پس به آنان احترام بگذاریم و به تجربههای مفیدشان ارج بنهیم.
سید رضا اورنگ