سرویس فرهنگ و ادبیات هنر آنلاین: گونتر گراس با نام کامل گونتر ویلهلم گراس در سال 1927 در لهستان به دنیا آمد. این نویسنده آلمانی از پدری پروتستان و مادری کاتولیک، زاده شد.گراس تحت تأثیر تربیت کاتولیکی مادر، به خدمت در کلیسا مشغول شد و با نوجوانان خادم در اجرای مراسم نمازگذاری شرکت می کرد.
در پانزده سالگی برای گریز از محیط تنگ و فقیرانه خانوادگی، خدمت در ارتش هیتلری را با رغبت پذیرفت و در هفده سالگی به لشکر دهم توپخانه اساس - فروندبرگ فرا خوانده شد. گونتر گراس پس از مجروح شدن در تاریخ ۲۰ آوریل ۱۹۴۵ (میلادی)، در تاریخ ۸ مه ۱۹۴۵ (میلادی) در مارینباد دستگیر و به اسارت نیروهای آمریکایی درآمد و تا ۲۴ آوریل ۱۹۴۶ (میلادی) در بازداشتگاه بود. گراس در بازجوییهای مقدماتی افسران آمریکایی، به عضویت خود در شاخه مسلح حزب نازی موسوم به اساس اعتراف کرد، ولی تا سال ۲۰۰۶ افکار عمومی را از آن آگاه نکرد.
او سال ۱۹۴۷/۱۹۴۸ در دوسلدورف یک دوره کارآموزی را در کارگاه سنگتراشی به پایان رساند و سپس در آکادمی هنر دوسلدورف تا پایان سال ۱۹۵۲ به تحصیل در رشته پیکرتراشی و قلمسیاه پرداخت. سالهای ۱۹۵۳/۱۹۵۶ در دانشکده هنرهای تجسمی در برلین ادامه تحصیل داد. پس از اتمام تحصیلات به پاریس رفت و تا سال ۱۹۵۹ در آنجا اقامت کرد. سال ۱۹۶۰ مجددابه برلین بازگشت و تا سال ۱۹۷۲ آنجا سکونت کرد.
گونتر گراس سالهای ۱۹۷۲/۱۹۸۷ در یکی از شهرهای کوچک استان شلزویگ هولشتاین زندگی کرد. او سال ۱۹۵۴ با یک دانشجوی سوئیسی ازدواج کرد که این پیوندِ زناشوئی تا سال ۱۹۷۸ دوام داشت و ثمره آن پنج فرزند بود.
گراس سال ۱۹۷۹ مجددا ازدواج و به اتفاق همسرش راهی هندوستان شد و برای شش ماه در کلکته زندگی کرد. از این نویسنده بنام آلمانی آثار بسیاری به یادگار مانده است. او طی سالیانی که به نویسندگی در عرصه ادبیات مشغول بود جوایز مهمی را به خانه برد.جایزه گئورگ بوشنر در سال ۱۹۶۵، جایزه توماس مان در سال ،۱۹۹۶، جایزه شاهزاده آستوریا در سال ۱۹۹۹ و جایزه نوبل ادبیات در سال ۱۹۹۹ از افتخارات این نویسنده هستند.
فاشیسم، گونتر گراس و مواضع ضد صهیونیستی
کارهای گونتر گراس جنبههای قوی سیاسی دارد و خود او نیز فعال سیاسی و درگذشته، عضو حزب سوسیال دموکرات آلمان بودهاست.او سال ۱۹۸۲ رسما به عضویت این حزب درآمد. ده سال عضو آن بود و سرانجام از حزب استعفا داد. او هنوز طرفدار این حزب است.
گراس همچنین اعتراف کرده است در نوجوانی از اعضای بخش مسلح حزب نازی موسوم به اس اس بودهاست. او همچنین مانند هاینریش بل از قبول نشان صلیب خدمت از دست رییس جمهور آلمان سرباز زده است.
گراس یکی از نویسندگان مهمی است که در تریبونهای مختلف انتقاد خود به سیاستهای رژیم صهیونیستی را اعلام کرده است.
در آوریل 2012 و درشرایطی که بحث برنامه هستهای ایران در مجامع بینالمللی موجب التهاباتی شده بود و صهیونیستها موجد این التهابات بودند و سعی بر اوج گیری آن داشتند شعری از گونتر گراس با عنوان "آنچه باید گفته شود" در روزنامه آلمانی زود دویچه تسایتونگ، نیویورک تایمز و روزنامه ایتالیایی لارپوبلیکا منتشر شد که جنجالهای فراوانی را در میان اصحاب رسانه و سیاست بر انگیخت. او در این شعر با اشاره به بمبهای هستهای اعلامنشده تلآویو، آنها را تهدیدی برای صلح جهانی خوانده است و به این واسطه تل آویو و سیاستهای جنگی صهیونیستها را زیر سوال برد. اشاره گونتر گراس به زرادخانههای صهیونیستها واکنشهای تندی نیز از جانب مقامات مسئول صهیونیستی به دنبال داشت.
او در این شعر به صراحت از رژیم صهیونیستی نام میبرد و با انتقاد از "حمله پیشگیرانه" میگوید که رژیم صهیونیستی بهعنوان یک قدرت اتمی، صلح جهانی را که خود متزلزل است، به خطر انداخته است. هر چند این اظهارات نویسنده آلمانی برنده نوبل ادبیات و همین طور دیگر اظهارات او علیه رژیم صهیونیستی موجب انتقاداتی از او شد و او را یهودستیز خواندند، اما گونتر گراس از اظهارات گذشته خود علیه رژیم صهیونیستی دفاع کرد.
او در یک جلسه کتابخوانی در همان آوریل 2006 بار دیگر رژیم صهیونیستی را مورد انتقاد قرار داد و از گفتههای پیشین خود دفاع کرد. او گفته بود: نمیدانم که چه چیز برای من بدتر است، انتقادهای صریح یا این واقعیت که خیلی از کسانی که باید بهتر از من بدانند سکوت پیشه کردهاند.
این انتقادات صریح موجب شد که حکم ممنوعیت ورود گراس به سرزمینهای اشغالی قدس نیز صادر شود.
آثار ادبی
"موش و گربه" (۱۹۵۹)، "سالهای سگی" (۱۹۶۳)، "مجموعه اشعار" (۱۹۷۱)، "از دفتر خاطرات یک حلزون" (۱۹۷۲)، "کفچه ماهی" (سفره ماهی) (۱۹۷۷)، "مادهموش/ دنباله طبل حلبی" (۱۹۸۶)، "قرن من (۱۹۹۹)"، "بر گام خرچنگ (۲۰۰۲)"، "آخرین رقص" (۲۰۰۳)، "داستانهای هانس کریستیان آندرسن از دیدگاه گونتر گراس" (۲۰۰۵) و "پوست کندن پیاز" (۲۰۰۷) آثار این نویسنده مشهورند.
در این میان مهمترین اثر گراس "طبل حلبی" است که در ایران سالها پیش با ترجمه سروش حبیبی روانه بازار کتاب شد. از روی این رمان فیلمی با همین نام به کارگردانی فولکر شلوندورف ساخته شد که توانست اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان و نخل طلای کن را از آن خود کند.
شاهکار گونتر گراس یکی از مهمترین آثار ادبی در ادبیات جهانی معاصر است و احتمالا در دسته آثار کلاسیکی قرار میگیرد که هرگز فراموش نمیشوند.
شعری با مواضع ضد صهیونیستی از گونتر گراس
چرا سکوت میکنم، کتمانی اینهمه طولانی، بر آنچه که آشکار است، و "از بازی جنگ" انجام شده، که در انتها، جان به در بردگانش، این ماییم، حداکثر در حد در حاشیه ماندهها.
کتمان عمومی این امر واقع، که سکوت من هم جزیی از آن است، به نظرم، دروغ آزاردهندهای است الزامی که حکم مجازاتی را منظور میکند مادامی که مورد بیتوجهی قرار گیرد چونان حکم "ضد سامیگری" است که عادی میشود و اما اینک، چون سرزمین من، با جنایات خاصهاش، که بینظیرند، هر بار مورد بازخواست قرار میگیرد
و اما چرا اینهمه سکوت کردهام؟ چون میدانستم، تبارم، که با ننگی هرگز زایل نشدنی عجین شده، از آن بازم میداشت...
و چرا تازه الآن میگویم؟ به پیری افتاده و با آخرین خامه قلم: که قدرت اتمی اسراییل به مخاطره میاندازد، صلح جهانی را که خود به خود شکننده و لرزان هم هست؟
و اذعان کنم که: دیگر سکوت نمیکنم چون از ریاکاری غربیها به جان آمدهام، و امید آن دارم بسیاری دیگر کسان نیز از سکوت رهایی یابند...
به گزارش هنرآنلاین؛ گونتر گراس روز گذشته در سن 87 سالگی و در بیمارستانی در آلمان درگذشت.
انتهای پیام/