سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: "پرتقال کوکی" تصویری از آینده‏‌ای نزدیک ترسیم می‏‌کند، با دغدغه‌‏هایی اجتماعی و سیاسی، خشونت پلیس، بحران‌‏های نوجوانان و تکنولوژی بدون روح و فاقد ارزش‏‌های انسانی. خیلی از منتقدین این رمان را از رمان‏‌های جنجالی نیم قرن اخیر به حساب می‏‌آورند.

رمان به سه بخش تقسیم می‏‌شود، که بخش اول آن به جوان پانزده ساله‌‏ای به نام الکس می‏‌پردازد. او به همراه دوستان خود در حال وقت‏گذرانی هستند، اما آنها وقت خود را با آزار و اذیت مردم سپری می‏‌کنند. در انتهای این بخش الکس توسط پلیس دستگیر می‏‌شود و دوستانش او را تنها می‌‏گذارند.

بخش دوم الکس را در زندان می‏‌بینیم که با کشیشی به نام چارلی آشنا می‏‌شود. او را در زندان مجبور به دیدن تصاویر خشن می‏‌کنند و او تبدیل به یک پرتقال کوکی می‏‌شود، یعنی آدمی مطیع و بدون هوش و اختیار و بدون قدرت تصمیم‏‌گیری.

در بخش آخر الکس به جامعه بازگردانده می‏‌شود اما هویت او تغییر پیدا کرده است و...

الکس ضد قهرمانی از طبقه کارگر است. او از آن دسته اشخاص ترسناکی است که همه ما در طول زندگی چند باری با آن‏ها برخورد کرده‌‏ایم. این برخورد‌ها معمولا در دوران بچگی اتفاق افتاده و الکس هم از آن دسته‌ آدم‏‌هایی بوده که از آشکار ساختن لذت‏‌های مشمئز‌کننده‌‏اش ترسی نداشته.

داستان نوعی زبان را ابداع می‌‏کند به نام: "ندست"؛ زبانی پیچیده و نامفهوم با واژه‌‏هایی ساختگی و عجیب و غریب. الکساندر واکر (منتقد) در اشاره به عنوان معما گونه‌ داستان عقیده دارد: "اراده آزاد برای هر انسانی حتی اگر او را به سمت گناه سوق بدهد، ارجح است بر اینکه در چرخه ساعت‏‌وار و مکانیکی زنجیره‌‏ای از ارزش‌‏ها گیر بیفتد."

اما در سال 1971 کوبریک، یکی از بزرگ‏ترین کارگردان‌‏های قرن بیستم از روی این رمان فیلمی با همین عنوان در 136 دقیقه ساخت. فیلم نامزد چهار اسکار شد، اما راجر ایبرت منتقد سینما درباره پرتقال کوکی کوبریک نظری متفاوت دارد: "پرتقال کوکی استنلی کوبریک آشفته‌ بازاری‌ است مسلکی، پارانویایی خیال پردازانه جناح راستی همانند هشدارهایی که "جرج اورول" می‌نوشت‌."

رمان پرتقال کوکی در ایران توسط پری رخ هاشمی ترجمه شد و در سال 1381 انتشارات تمندر در 210 صفحه آن را روانه بازار کرد.

انتهای پیام/

علیرضا سردشتی