سرویس تجسمی هنرآنلاین : گالری آریانا یکشنبه ۲۰ مهر نمایشگاهی را از آثار هنر مدرن ایران افتتاح کرد که در آن آثار ۲۱ هنرمند مدرنیست ایرانی به نمایش گذاشته شده‌اند. در این نمایش آثار محسن وزیری مقدم، حسین کاظمی، سهراب سپهری، ناصر عصار، ژازه تباتبایی، سیراک ملکونیان، پرویز کلانتری، نصراله افجه‌ای، ابوالقاسم سعیدی، مسعود عربشاهی، منصور قندریز، غلامحسین نامی، محمد احصایی، جعفر روح‌بخش، جلال شباهنگی، سونیا بالاسانیان، فریده لاشایی، قاسم حاجی‌زاده، یعقوب امدادیان، رضا درخشانی و علی شیرازی پیش روی عموم قرار گرفته‌اند.

نقاشی مدرن در ایران چیزی حدود ۷۰ سال پس از شروع جنبش مدرنیسم در غرب ظهور کرد. هنرمندان ایرانی که پس از نگارگری ایرانی به واقع گرایی روی آورده بودند، در هنرکدهٔ هنرهای زیبا از طریق مدرسان خارجی با آثار و زندگی پیشگامان هنر مدرن آشنا شدند و را ه خود را برای‌‌ رها شدن از قیود سنتی آغاز نمودند. مواجه شدن با آثار سزان، وان گوگ و امپرسیونیست‌های فرانسوی، مکتب‌های کوبیسم، اکسپرسیونیسم و... در نگرش هنرمندان ایرانی گستره‌ای از سبک‌ها و روش‌های متنوع پدید آورد. و این پیشروی در تجربهٔ امکان‌های تازه در نقاشی به جایی رسید که نقاشان مدرن ایرانی دست به خلق آثار سورئالیستی و حتی انتزاعی بزنند. این در حالی بود که نقاشی مدرن ایران در جریان تحولش از تقلید طبیعت بسیار فاصله گرفت وهنرمند مدرن بیشتر به تجربه‌های ذهنی خویش باور پیدا کردند تا آنکه در پی بازنمایی واقعیت مرئی باشند.

مجموعه پیش رو که گرایش‌های مختلفی از اثار نقاشی ایران را پوشش می‌دهد، علاوه بر نمایش نمونه‌هایی از دهه‌های پیشین از جمله آثار منتسب به مکتب سقاخانه در دهه ۴۰ و ۵۰ شمسی، همچنین آثاری از پیشگامان مدرنیسم در ایران، نقاشی‌هایی از هنرمندان نسل‌های میانی و هنرمندان شناخته شده نسل جدید را نیز در برمی گیرد.

حسین کاظمی بعد از تجربهٔ امپرسیونیسم و نگارگری متأثر از مکتب اصفهان به نقاشی فیگوراتیوی روی آورد که با خطوط منحنی به صورت آرمانی تصویر شده‌اند. کم کم خطوط منحنی ناپیوسته شده و در ‌‌نهایت کاظمی به انتزاع کامل در نقاشی رسید. آثار به نمایش گذاشته شده از حسین کاظمی در گالری آریانا با تکنیک ترکیب مواد خلق شده‌اند و کاملا انتزاعی هستند.

سهراب سپهری در نقاشی‌های دو بعدی نیمه انتزاعی‌اش طبیعت را خلاصه تصویر می‌کند. رنگ‌های ملایم و حرکت‌های آزاد و ملایم قلم مو بر بوم در هم شدن رنگ‌ها ابزار مناسبی برای بیان شاعرانهٔ او هستند. از مشاهدهٔ آثار او می‌توان دریافت که او از نقاشان مکتب اکسپرسیونیسم انتزاعی تأثیر پذیرفته است. با این حال تلاشی آگاهانه برای تلفیق سنت‌های شرقی و غربی، و کوششی برای دستیابی به شیوه‌ای مستقل و شخصی نیز در این آثار مشهود است. او با کشف ارزش فضای خالی مثبت در ترکیب بندی، و رنگ گزینی محدود‌تر، گرایشی بارز به زیبایی‌شناسی نقاشی ذن از خود بروز می‌دهد. از دیگر نکاتی که سهراب سپهری از هنر شرق (هند و چین) فرا گرفته و در نقاشی‌هایش به کار می‌برد می‌توان به تلخیص و تقطیر شکل‌ها، تأکید بر ریتم خط‌ها و لکه‌های بیانگر، توجه به تعادل فضاهای پر و خالی، به کار بردن رنگ آمیزی رقیق و سیال اشاره کرد.

در اثر به نمایش گذاشته شده از ابوالقاسم سعیدی در این نمایشگاه، درخت‌هایی می‌بینیم که با رنگ‌های دلنشین به طور کاملا غیر واقع گرایانه تصویر شده‌اند و حالت تزئینی به خود گرفته‌اند و این سبک از انتزاع در تصویرگری به نگارگری سنتی ایرانی بی‌شباهت نیست.

منصور قند ریز پس از تجربهٔ مکتب‌های امپرسیونیسم و پست امپرسیونیسم تحت تأثیر نقاشی قدیم چینی قرار گرفت. تأثیر نقاشی چینی را در آثار او می‌توان در میان پرده‌هایی چون «اسب‌ها» یافت. اما این تأثیر پذیری مرحلهٔ گذار به سبک شخصی بود که به هنگام اقامتش در تبریز، با اثرپذیری از ماتیس و نگارگری ایرانی حاصل شد. سطوح رنگی تخت و روشن، خط‌های شکل ساز نرم، و پیکرهای بلند قامت با سرهای کوچک و با لباس‌های سادهٔ روستایی از مشخصات اثار او در این دوره هستند. بعد از این دوره رفته رفته رویکرد اساطیری و مضمون‌های رازآمیز کهن در کار او پدیدار شدند. همچنین قند ریز به شیوهٔ تزئینی گرایش پیدا کرد و در پی آن خصلت‌های بدوی در نقاشی او نمایان‌تر شدند. نقاشی‌های قندریز به ندرت به انتزاع کامل می‌رسد، او همواره بر حضور کیفیتی معنوی در هنرش، مبتنی بر ارزشهای زیبایی‌شناختی سنت تصویری ایرانی، تاکید می‌ورزید که شاید همین نکته او را از صورت گرایی محض بازمی داشت.

نقاشی‌های طبیعت بیجان فریده لاشایی که در این نمایشگاه شاهدشان هستیم، همچون چشم اندازهای او بر سیالیت مرز میان فرم‌ها و رنگ‌های درخشان استواراند و عمل نقاشانه در قالب باقی گذاشتن رد قلم در آن‌ها به وضوح دیده می‌شود.

نمایش آثار تعدای از شناخته‌شده‌ترین هنرمندان ایرانی این نمایشگاه، نظر‌ها را بیش از پیش به این مجموعه جلب می‌کند نقاشی‌های ناصر اویسی از هنرمندان شاخص سقاخانه که در این نمایشگاه ارائه شده دو اثر از سری اسب‌ها و یک خورشید خانم هستند که با‌‌‌ همان شیوه آشنای این هنرمند یعنی رنگ گذاری‌های شفاف و به کارگیری نقوش و عناصر تزئینی ایرانی خلق شده‌اند. اثر ارائه شده جعفر روحبخش که از منسوبین به جنبش سقاخانه محسوب می‌شود اما یکی از چشم اندازهای او است که به شیوه امپرسیونیستی و با لکه گذاری‌های سیال نقاشی شده‌اند.

نقاشی انتزاعی مسعود عربشاهی در این مجموعه هم ویژگی‌های سبک آشنای او در ترکیب مستحکم سطوح و ریزنقش‌ها و تشخص رنگی منحصربفردش را یادآوری می‌کنند.

از ژازه طباطبایی هم که او را بیشتر با مجسمه‌هایش می‌شناسیم، تابلویی به نمایش در آمده که مثل اغلب نقاشی‌های او فضای رنگی مونوتن و خاموش دارد و خطوط کناره نمای سفید نقش پررنگی در تاکیدهای فرمی اثر ایفا می‌کنند.

و بالاخره قاسم حاجی‌زاده که با نقاشی‌های نوستالژیک‌اش شناخته می‌شود، با شیوه نائیف و در بیانی آزاد که مبتنی بر دریافت‌های حسی هنرمند است فضایی ذهنی و تخیل برانگیز را پیش روی بیننده قرار می‌دهد.

نمایش آثار هنرمندان ذکر شده همراه آثار محسن وزیری مقدم، ناصر عصار، ژازه تباتبایی، سیراک ملکونیان، پرویز کلانتری، نصراله افجه‌ای، مسعود عربشاهی، غلامحسین نامی، محمد احصایی، جعفر روح‌بخش، جلال شباهنگی، سونیا بالاسانیان، فریده لاشایی، قاسم حاجی‌زاده، یعقوب امدادیان، رضا درخشانی و علی شیرازی تا ۴ آبان در گالری آریانا ادامه دارد.

گزارش تصویری مرتبط

انتهای پیام/