سرویس تئاتر هنرآنلاین: مردادماه را شاید بتوان تئاتری‌ترین ماه سال نامید زیرا در کنار تولد بیش از 42 هنرمند شناخته شده و مطرح حوزه تئاتر که در این ماه به دنیا آمده‌اند، درگذشت محمود استادمحمد، هادی اسلامی و حسین پناهی در این ماه، دومین ماه تابستان را برای هنرمندان تئاتر و دوستداران آن نسبت به دیگر ماه‌های سال کمی متفاوت می‌کند.

محمود استادمحمد؛ از شهر قصه تا عکس خانوادگی

محمود استادمحمد نمایشنامه‌نویس، کارگردان و بازیگر شناخته شده تئاتر، در سومین روز مردادماه سال 92 به دلیل ابتلا به سرطان کبد چشم از جهان فروبست.

زنده‌یاد استادمحمد 3 آبان ماه 1329 در محله دروازه دولاب تهران به دنیا آمد. او فعالیت نمایشی خود را در نوجوانی پس از آشنایی با استادش محمد آستیم و سپس نصرت رحمانی و عباس نعلبندیان و با بازی در نمایش‌های بیژن مفید و عضویت در آتیله تئاتر آغاز کرد و در سال ۱۳۴۷ با بازی در نمایش "شهر قصه" (در نقش خر) به شهرت رسید. او همچنین در سال ۱۳۴۸ در نمایش "نظارت عالیه" به کارگردانی ایرج انور به ایفای نقش پرداخت.

استادمحمد پس از انحلال آتلیه تئاتر در سال ۱۳۵۰ به بندرعباس سفر کرد و در آنجا گروه نمایشی "پتوروک" را تشکیل داد و پس از بازگشت به تهران و نگارش نمایشنامه‌های متعدد، در سال ۱۳۶۴ به کانادا مهاجرت کرد. او در سال ۱۳۷۷ دوباره به ایران بازگشت و فعالیت‌های هنری خود را از سر گرفت.

نمایشنامه‌های "آسید کاظم"، "رسم زمانه"، "دقیانوس امپراتور شهر اقیانوس"، "سیری محتوم"، "چهل پله تا مرگ"، "شب بیست و یکم"، "قصص القصر"، "آنها مأمور اعدام خود هستند"، "خونیان و خوزیان"، "گل یاس"، "خانه سالمندان"، "هم عکس"، "آخرین بازی"، "دیوان تئاتر ال"، "سپنج رنج و شکنج" و "عکس خانوادگی" از جمله مهم ترین آثار زنده یاد استادمحمد هستند.

حسین پناهی؛ انسانی از تبار شعر و تئاتر

حسین پناهی دژکوه بازیگر، نویسنده، کارگردان و شاعر محبوب تئاتر، سینما و تلویزیون در 14 مردادماه سال 1383 در 48 سالگی چشم از جهان فروبست.

زنده‌یاد حسین پناهی در 6 شهریورماه 1335 در روستای دژکوه از توابع شهر سوق از توابع شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد زاده شد. پس از اتمام تحصیل در بهبهان به توصیه و خواست پدر برای تحصیل به مدرسه آیت‌الله گلپایگانی رفت و بعد از پایان تحصیلات به محل زندگی‌اش بازگشت. چند ماهی در کسوت روحانی به مردم خدمت کرد اما بعد از آن علی‌رغم فشارهای اطرافیان دیگر در کسوت روحانیت باقی نماند. حسین به تهران آمد و در مدرسه هنری آناهیتا زیر نظر مصطفی اسکویی چهار سال درس خواند و دوره بازیگری و نمایشنامه‌نویسی را گذراند.

پناهی بازیگری را با بازی در مجموعه تلویزیونی "محله بهداشت" آغاز کرد و سپس چند نمایش تلویزیونی با استفاده از نمایشنامه‌های خودش ساخت. با پخش نمایش "دو مرغابی در مه" از تلویزیون که علاوه بر نوشتن و کارگردانی خودش نیز در آن بازی می‌کرد، خوش درخشید و با پخش نمایش‌های تلویزیونی دیگرش طرف توجه مخاطبان خاص قرار گرفت. نمایش‌های "دو مرغابی در مه" و "یک گل و بهار" که پناهی آنها را نوشته و کارگردانی کرده بود، بنا به درخواست مردم به دفعات از تلویزیون پخش شد. او در دهه شصت و اوایل دهه هفتاد یکی از نوآورترین نویسندگان و کارگردانان تلویزیون بود.

حسین پناهی بازی در بیش از 20 فیلم بلند سینمایی، بازی در بیش از 30 مجموعه تلویزیونی، حضور در بیش از 7 تله تئاتر در مقام بازیگر، نویسنده و کارگردان، انتشار 7 کتاب (شعر و داستان)، انتشار 3 آلبوم شعرخوانی و کارگردانی یک نمایش صحنه‌ای را در کارنامه هنری خود دارد.

مجموعه شعر "من و نازی"، کارگردانی نمایش "چیزی شبیه زندگی"، بازی در سریال‌های "دزدان مادربزرگ"، "محله بهداشت"، "امام علی" و تله‌تئاترهای "دو مرغابی در مه" و "یک گل و بهار" و بازی در فیلم‌های سینمایی "سایه خیال"، "مهاجران" و "در مسیر تندباد" از جمله مهم‌ترین کارهای زنده‌یاد حسین پناهی هستند.

هادی اسلامی؛ از زیرگذر لوطی صالح تا مدرس

هادی اسلامی، بازیگر مطرح و شناخته شده تئاتر، سینما و تلویزیون در هفتمین روز مردادماه سال 1372 بر اثر سکته قلبی درگذشت.

زنده‌یاد اسلامی متولد ۱۷ آبان ماه ۱۳۱۸ در محله پامنار تهران به دنیا آمد. او که فارغ‌التحصیل رشته تئاتر از دانشگاه هنرهای دراماتیک بود فعالیت هنری خود را از دوره دبیرستان شروع کرد. سپس در دانشکده تئاتر به تحصیل پرداخت و با مدرک فوق‌دیپلمِ این رشته، در سال ۱۳۴۲ فارغ‌التحصیل شد و همان سال با بازی در نمایشنامه "روسری قرمز" به جرگه هنرمندان حرفه‌ای تئاتر پیوست.

اجرای نمایشنامه "زیرگذر لوطی صالح" که خود آن را نوشته بود در سال 1346 با استقبال زیادی روبه‌رو شد و در پی آن هادی اسلامی کار در تئاتر را با دلگرمی بیشتر ادامه داد. زنده‌یاد اسلامی در سال 1358 وارد سینما شد و فیلم "دست شیطان" نخستین فیلمی بود که از او به نمایش درآمد. زنده یاد هادی اسلامی در بیش از 27 فیلم بلند سینمایی بازی کرد که از انها می‌توان به فیلم‌های "موج طوفان"، "مرگ سفید"، "ملخ زدگان"، "مترسک"، "اتوبوس"، "آوار"، "معما"، "میهمانی خصوصی"، "قصه زندگی"، "آشیانه مهر"، "مقاومت"، "بهار در پائیز"، "جهیزیه برای رباب"، "سرب"، "شاخه‌های بید"، "خواستگاری"، "دل نمک"، "قطب مخوف"، "شتابزده"، "ساده لوح"، و... اشاره کرد. بازی این هنرمند فقید در سریال تلویزیونی "مرغ حق" در نقش شهید مدرس از جمله نقش‌آفرینی فراموش نشدنی او است.

سعدی افشار؛ سیاه‌باز فراموش نشدنی صحنه

سعدی افشار (سعدالله رحمت‌خواه) سیاه‌باز معروف تئاتر در 24 مردادماه سال 1313 در قزوین متولد شد.

زنده‌یاد سعدی افشار که تنها بازمانده بازیگران نسل سیاه‌باز در نمایش‌های روحوضی در ایران بود، که تا ششم ابتدایی درس خوانده بود برای نخستین بار در سال ۱۳۳۰ به روی صحنه رفت. او در ۳۰ فروردین ۱۳۹۲ بعد از تحمل یک دورهه طولانی بیماری به علت عفونت ریوی و پوکی استخوان در خانه شخصی خود در تهران در حالی درگذشت که هم زمان تئاتری از او با عنوان "فیس‌پوک" روی صحنه بود.

زندگی و خاطرات سعدی افشار در کتابی با نام "عالیجناب سیاه" به قلم لاله عالم منتشر شده است.

محمود دولت آبادی؛ نویسنده‌ی تئاتری تبار

محمود دولت آبادی، نویسنده صاحب نام و بازیگر تئاتر در 14 مردادماه سال 1319 در دولت‌آباد بیهق، در خانواده‌ روستایی که از راه کار بر زمین سخت کویر روزگار می‌گذراندند، متولد شد.

دولت‌آبادی تاکنون مشاغل مختلفی همچون کار روی زمین، چوپانی، پادویی کفاشی، صاف کردن میخ‌های کج و وردستی در کارگاه تخت گیوه کشی، دوچرخه‌سازی، سلمانی و... را تجربه کرده است. او در دوران نوجوانی ابتدا به مشهد و سپس راهی تهران شد. در این دوران باز هم مشاغل دیگری نظیر حروفچین چاپخانه، سلمانی کشتارگاه، رکلاماتور برنامه‌های تئاتر، سوفلور کنترلچی سینما، ویزیتور روزنامه کیهان و... را بر عهده گرفت. دولت آبادی اویل دهه 40 به صورت جدی با تئاتر آشنا شد و یک سال به صورت نظری و عملی در آکادمی آناهیتا (زیر نظر مصطفی و مهین اسکویی) تئاتر خواند. او پس از بازی در نمایش‌های "شب‌های سفید"، "قرعه برای مرگ"، "اینس مندو"، "تانیا"، "نگاهی از پل" به گروه هنر ملی پیوست و در نمایش‌های "شهر طلایی" نوشته عباس جوانمرد، "قصه طلسم و حریر و ماهیگیر" نوشته علی حاتمی، "ضیافت و عروسک‌ها" نوشته بهرام بیضایی، سه نمایشنامه پیوسته "مرگ در پاییز" نوشته اکبر رادی و... بازی کرد. نقش‌آفرینی کوتاه در فیلم "گاو" و بازی در نمایشنامه "در اعماق" به کارگردانی مهین اسکویی از آخرین فعالیت‌های او در زمینه بازیگری است.

دولت‌آبادی کار منظم داستان‌نویسی را با انتشار "ته شب" در سال ۱۳۴۱ آغاز ‌می‌کند و انتشار داستان‌ها در نشریات ادبی و کتاب‌هایش در سال 1347 باعث شهرت او می‌شود. رمان بلند ده جلدی "کلیدر" مهم‌ترین کتاب دولت آبادی است.

"ته شب"، "هجرت سلیمان و مرد" (مجموعه داستان)، "لایه های بیابانی" (مجموعه داستان)، "اوسنه بابا سبحان" (داستان بلند)، "تنگنا" (نمایشنامه)، "باشبیرو" (نمایشنامه)، "گاواره بان" (داستان)، "ناگریزی و گزینش هنرمند" (مجموعه مقاله)، "عقیل عقیل" (داستان)، "موقعیت کلی هنر و ادبیات کنونی" (مجموعه مقاله)، "دیدار بلوچ" (سفرنامه)، "جای خالی سلوچ" (رمان)، "ققنوس" (نمایشنامه)، "آهوی بخت من گزل" (داستان)، "کارنامه سپنج" (مجموعه داستان و نمایشنامه) و "زوال کنلل" از جمله آثار دیگر محمود دولت‌آبادی هستند.

دیگر هنرمندان مرداد ماهی‌های تئاتر

آروند دشت آرای (1 مرداد 1360)، داریوش ارجمند (5 مرداد 1323)، بهزاد صدیقی (5 مرداد 1348)، محسن حسین‌زاده (5 مرداد 1353)، مرتضی کوراغلی (5 مرداد 1335)، شکرخدا گودرزی (6 مرداد 1339)، ابراهیم مطیعی (7 مرداد 1318)، رحیم نوروزی (7 مرداد 1346)، شیوا مسعودی(7 مرداد 1353)، پوپک گلدره (8 مرداد1350)، عبدالرضا قراری (9 مرداد 1347)، محمد قاضی (12 مرداد 1292-1376)، جلال تهرانی (12 مرداد1347)، سیروس همتی (13 مرداد 1351)، ژله علو (14 مرداد 1306)، جلال ستاری(14 مرداد 1310)، صادق عاشورپور (14 مرداد 1332)، حمید پورآذری (14 مرداد 1347)، پرویز تاییدی (13 مرداد 1316)، محمود قیه زرین (13 مرداد1319)، سعید خیرالهی (13مرداد 1359)، رحمت امینی (18مرداد 1350)، هومن لایق (18مرداد 1354)، ملک جهان خزایی (19 مرداد 1328)، امین تارخ(20مرداد 1332)، افشین خورشید باختری (20مرداد 1345)، فاتح بادپروا (20مرداد 1350)، مهرانه مهین ترابی (21مرداد 1336)، شیرین بزگمهر (22مرداد1326)، علی حاتمی (23مرداد1323)، محمدامیر یاراحمدی (23مرداد1331)، عباس شادروان (23مرداد 1335)، عبدالرضا سواعدی (23 مرداد 1347)، بهناز جعفری (25مرداد 1353)، نصرت الله مسعودی (25مرداد 1332)، مهدی مکاری (29مرداد 1348)، ندا هنگامی (29مرداد 1356)، فرزان سجودی (30مرداد 1340) و علی هاشمی (31مرداد 1356) دیگر هنرمندان متولد مردادماه هستند که هر کدام به نوبه خود نقش موثری در تئاتر کشورمان داشته و دارند.

انتهای پیام/