به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی هنرآنلاین ، گزارش بخش اول میزگرد درباره اثر هنری در مدیوم کوچک و ویژگیهای آن و تاثیر برگزاری نمایشگاه تابلوهای کوچک پیش از این از نظرتان گذشت . بخش دوم این نشست را در ادامه میخوانید.
خانم آریا سوال بعدی ما این است که اتفاقی که در این نمایشگاه رخ داده این است که از سه نسل هنرمند در این نمایشگاه ما اثر میبینیم و این یعنی این سه نسل از این جریان حمایت کرده اند. چقدر این کمک به شما در پیشبرد اهداف این حرکت شما که پرچمدارش بودید به نوعی کمک کرده . هر چند این روزها چند اتفاق مشابه نمایشگاه تابلوهای کوچک را هم شاهد بودیم.
اقبال: مطمئنا خیلی زیاد کمک کننده بوده است. آنقدر این حمایتها بزرگ است که امسال ما آن را بزرگ نوشتیم و به دیوار زدیم که کمک هنرمندان حرفه ای اگر نبود این جریان اینقدر درست پیش نمیرفت. حتی در سال اول که خیلی هم شاید برای هنرمندان مشخص نبود این جریان چقدر درست پیش میرود و ما چقدر آن را ادامه خواهیم داد هم این حمایت را شاهد بودیم. مثلا وقتی آقای آغداشلو اثرشان را به ما دادند هم جای خوشحالی بود و هم از این محبت خجالت زده بودیم. همین باعث شد هر سال جدی تر برنامه ریزی کنیم تا امسال که مثلا توانستیم بخش حراج را از نمایشگاه جدا کنیم تا روی این تفکر که قیمت آثار را ابعاد تعیین نمیکند بلکه خریدار تعیین میکند بیشتر تمرکز کنیم. چون در بخش نمایشگاهی این ما هستیم که قیمت را تعیین میکنیم اما در بخش حراج مردم هستند.
سال اولی که نمایشگاه را برپا کردید میدانستید میتوانید اینقدر جریان ساز باشید که حتی بشود با این نمایشگاه برخی ایرادات محیط آکادمیک هم مشخص شود. مثل همین اهمیت ابعاد به عنوان یک ابزار برای هنرمند که در دانشگاههای ما از نظر دور مانده؟
اقبال: نه واقعا مطمئن نبودم کاری که میکنیم چقدر درست است . البته من هیچ وقت اینطور نبوده ام که کاری را یکبار انجام دهم و میدانستم پیگیرش خواهم بود. ولی فکر نمیکردم اینقدر جریان سازی کند. البته الان جا دارد به نکته ای اشاره کنم که در سوال قبلی به آن اشاره کردید و بیشتر هم شاید حالت یک درد دل با همکارانم را داشته باشد. خب از وقتی ما این نمایشگاه و ایده تابلوهای کوچک را شروع کردیم الان میبینم برخی همکارانم با همین عنوان و رویکرد و بدون هیچ تغییر و ابتکاری حتی در شعار نمایشگاه و همزمان با نمایشگاه ما ،نمایشگاه تابلوهای کوچک میگذارند. سوالم این است که چرا همزمان و با همان نام؟ جریان سازی خوب است اما این بیشتر شبیه کپی کردن میماند و این خوب نیست.پارسال به یکی از دوستان گالری دارم گفتم چرا با همین اسم و همزمان با ما نمایشگاه برگزار کردید و او گفت شما در فراخوان گفته اید آثار 35 سانتی متری و ما گفتیم 40 سانتی متری! یا یک کارت دعوتی اخیرا به دستم رسید که گذاشتم با کلی علامت سوال همان را برایشان پست کنم . کارت دعوت نمایشگاهی با این شعار که قیمت تابلو را خریدار تعیین میکند! خب لااقل شعار را عوض کنید. این برای هیچ کدام از ما خوب نیست. اشکالی ندارد بیاییم با هم جلسه بگذاریم و اگر به یک مسیر همه معتقدیم با هم جلو برویم اما هر کس با ایدههای خودش . نه اینکه الان این هم مانند همان داستان تابلوهای بزرگ مد شود. ما در گالری آریا سالهاست کار آموزش هم میکنیم . این برای بخش نمایشگاهی ما موضوع مهمیاست. در واقع بخش آموزشی روی بخش نمایشگاهی ما تاثیرگذار است.
شیشهگران: البته من با وجود اینکه حرف خانم آریا را متوجه میشوم و موافقم که نباید رفتاری کپی شود اما از طرف دیگر میگویم حتما این حرکت شما تاثیر داشته که این جریان ایجاد شده. ما چندی قبل در انجمن نقاشان یک حرکتی را انجام دادیم برای اینکه رابطه هنرمندان و مردم را نزدیک تر کنیم. آمدیم نمایشگاهی گذاشتیم با آثار ارزان. آنجا کار بود در ابعاد بزرگ که 100 هزار تومان قیمت داشت و بسیار هم استقبال شد. وقتی دیدم گالری آریا این ایده تابلوهای کوچک را دارد احساس کردم به نوعی تکمیل کننده همان جریان است اما از زاویه دید خودش خانم اقبال به موضوع نگاه کرد و آن جریان را تکمیل کرد.حالا خوب است عده ای بیایند همین جریان را تکمیل تر کنند.در واقع میخواهم بگوشم این جریان خوب است که افکار عمومیو هنرمندان را جذب کرده است.
اقبال: بله. انسان اساسا از محیط ایده میگیرد. آن حرکت انجمن نقاشان روی من تاثیر بسیاری گذاشت و همزمان هم من داشتم به این فکر میکردم که چرا ابعاد همه کارها بزرگ شده است. همان زمان یک فراخوانی از نمایشگاهی در خارج به دستم رسید که 40 سال است برگزار میشود که عنوانش بود آثار هنری 15 سانتی متری،15 دلار. همه اینها از صافی ذهن من گذشت و شد ایده نمایشگاهی که میبینید. من هم یک شب نخوابیدم و صبح بیدار شوم و این ایده را داشته باشم. حرف من هم این است همکارانم این ایده را از صافی ذهن خود عبور بدهند. اصلا شاید با این ایده مخالف باشند.
شیشهگران: خب متاسفانه در کشور ما کپی کردن در همه بخشها دیده میشود. من دو سال پیش در همین گالری آریا نمایشگاه داشتم و دیدم خانمیدارد 2 ساعت از آثارم عکس میگیرد وقتی از او دلیلش را پرسیدم خیلی طبیعی گفت من طراح لباس هستم و میخواهم از آثار شما در طراحیهایم استفاده کنم. به همین سادگی . ذهن ما به تنبلی عادت دارد.درد شما کاملا به جا و درست است.
سعادتمند: به نظر من هم هنرمند و هم جامعه ای که به هنر مربوط است باید حواسشان باشد که اتفاقی که باعثش میشوند لطمه ای به آدمها و جریانات هنری نزند. ببینید وقتی خانم اقبال طرح یک نمایشگاه با عنوان تابلوهای کوچک را میریزد قطعا هدفش در درازمدت چیزی است که به مرور دیده میشود اما کسانی که از این حرکت کپی میکنند محدود میشوند به بخشی از این تفکر که در سطح میبینند و این دنبال کردن یک جریان نیست بلکه لطمه میزند به یک جریان. یعنی اینطور نیست که بگوییم همه الان تحت تاثیر هستند پس اشکالی ندارد جریان سازی کند. نکته دیگر این است که به گمانم اتفاقی که در بازار هنر میافتد و الان گالریدارها دارند دنبال حراجها را میگیرند ربطی به هنرمند نباید داشته باشد. حراج کریستیز دارد کارش را میکند و درست هم کارش را انجام می دهد و این ربطی به کار من هنرمند نباید داشته باشد. مثلا یکی از دوستانم تعریف میکرد که بعد از اتمام نمایشگاهش در یک گالری و در حالی که او فضای کارهایش نوعی اکسپرسیون انتزاعی است گالریدار به او گفته بود انشالله نمایشگاه بعدیتان نقاشیخط باشد. یا میشنوم خیلی گالریدارها دوستانمان را این روزها به سمت پاپ آرت هدایت میکنند چون بازار دارد. ببینید من هم یک زمانی مثلا رفتم سراغ کار چیدمان. حالا ممکن است حتی در روند کارم تاثیر منفی داشته باشد اما آن زمان نه به خاطر جو حاکم که به خاطر اینکه احساس میکردم میخواهم این فضا را تجربه کنم به سمتش رفتم. در واقع هنرمند هم باید هر وقت هر متریالی را که حسش بهش گفت سراغش برود. اینکه تشخیص بدهد الان روی کاغذ کار کند یا همان طور که خانم آریا گفتند روی شن کار کند و اصلا کارش از بین برود. باید کار هنرمند درونی باشد. هر کس یک بینش درونی دارد که گاهی برخی گالری دارها و جریانها این بینش را نابود میکند. من خودم اینکه نقاشیخط کار میکنم از اینجا میآید که از بچگی در کارگاه پدرم که کار سفال و سرامیک میکرد همیشه نوعی غبار همه جا بود و من روی این غبارها مینوشتم. احساسم این است که علاقه ام به نقاشیخط از اینجا میآید. نه اینکه این کار بازار دارد.
خب برسیم به نقد نمایشگاه. به نظر شما ضعفها و قوتهای نمایشگاه در چیست؟
شیشهگران: نقاط قوت که بسیار زیاد است. در واقع به گمانم قوتهایش مشهود است. در واقع من دارم به نیمه پر لیوان نگاه میکنم که حجم بسیار بیشتری است. اما درباره ضعفهایش نیز میتوانم بگویم برخی از کارهای نمایشگاه ضعیف است و میتوانست روی دیوار نرود. این را میگویم چون خانم اقبال تنها یک گالری دار نیست و انتخاب این آثار از فیلتر یک گالری دار که خود هنرمند است گذشته است. معتقدم میشد از چند مشاور کمک گرفت تا همه کارهایی که روی دیوار میرود در حد اعتبار دیوار این گالری و اعتبار نمایشگاه و مدیرش باشد. دومین نکته هم به گمانم این است که باید به بحث دامن زدن به جذب مخاطب باید بیشتر در سالهای آینده کار شود. در واقع باید در اطلاع رسانی کاری کرد که همه فضای رسانه ای ما به موضوع تابلوهای کوچک حساس شوند.
اقبال: با اینکه درباره نکته اول با نظر آقای شیشهگران موافق هستم و شاید الان که دارم در نمایشگاه چرخ میزنم به نظرم میرسد برخی کارها میتوانست روی دیوار نباشد که البته تعدادشان بسیار کم است اما یک توضیحی دارم درباره اینکه از هیچ کس در انتخاب آثار کمک نگرفتیم. در واقع هر هنرمندی سلیقه ای دارد و طبیعی است در انتخاب آثار این سلیقه را اعمال کنند . مثلا هنرمندی ممکن است نقاشیخط را پسندد یا کارهای انتزاعی را. اما من به عنوان هنرمند فقط وقتی پشت سه پایه قرار میگیرم یا وقتی میخواهم کاری را بخرم سلیقه ام دخیل است و در این سالها به عنوان یک گالری دار آنقدر کار دیده ام که وقتی بخواهم چنین نمایشگاهی برپا کنم سلیقه ام را کنار بگذارم. وقتی ما اعلام میکنیم هر کار خوبی در این نمایشگاه روی دیوار میرود دیگر تعریف کار خوب گسترده میشود و من باید وقتی یک اثر طبیعت سازی که خوب اجرا شده هم به دستم میرسد آن را به نمایشگاه راه بدهم. معتقدم سال اول کارهایی که میتوانست روی دیوار نباشد کم نبود چون ما با حجم زیادی اثر رو به رو شدیم و در فرصت کم باید انتخاب میکردیم و دیگر چشممان خیلی قادر به تشخیص نبود آنقدر کار دیده بودیم. در سال دوم هم چون در فراخوان اعلام نکرده بودیم اگر از روی سی دی کاری انتخاب شد باید اصل اثر را هم ببینیم و بعد نهایی انتخابش کنیم این بود که از روی سی دی برخی کارها به نظر خوب میآمد اما وقتی اصل را میدیدم آنچیزی نبود که فکر میکردیم پس باز هم تعدادی اثر کم کیفیت روی دیوار بود. امسال این را جبران کردیم و بعد از روی سی دی از روی اصل اثر نظر نهایی را دادیم. در مرحله اول از بین 700 سی دی که به دستمان رسید ما حدود 280 نفر را انتخاب کردیم و باز در مرحله دیدن اصل اثر حدود 50 نفر را کنار گذاشتیم. البته باز روی دیوار رفتن هم حرف دیگری است و شاید چند اثر باشد که الان که روی دیوار است بگوییم میتوانست نباشد اما خیلی خیلی کم است.
شیشهگران: اما قبول کنیم خرد جمعی کمتر اشتباه میکند. ما خیلی از اشتباهاتمان در سطح جامعه هم به خاطر استفاده نکردن از همین خرد جمعی رخ میدهد.
اقبال: من از این خرد جمعی استفاده میکنم و آن وقت است که حرفهای دوستان را مدام و مدام میشنوم و در ذهن میسپارم. در تمام این سالها نظرها را شنیده ام اما دلم نمیخواهد در این نمایشگاه سلیقه نقش بازی کند.
سعادتمند: به نظرم برای همین است که طی این چند دوره واقعا نمایشگاه سلامتی برپا شده است.
شیشهگران: نظرم این است که خانم آریا میتواند یک دوره برای این نمایشگاه چند داور انتخای کند تا به داوری آثار بپردازند.
اقبال: نه واقعا دوست ندارم وارد این بازی شوم. هر داوری شاگردانی دارد و معتقدم در رودربایستی با شاگردانش قرار میگیرد. ببینید ما اینجا بخش آموزش هم داریم اما هیچ وقت خودم وارد درس دادن نشده ام و شاگردی ندارم برای همین دستم باز است که حتی با بچههای این آموزشگاه هم تعارف نداشته باشم.
سعادتمند: قوتهای این نمایشگاه بسیار زیاد است. اگر هر کاری را هم زیر ذره بین بگذاریم قطعا ایراداتی پیدا میشود. مهم این است که کلیت و استخوان بندی این کار درست است.
خانم آریا به گمانم یکی از ضعفهای این نمایشگاه شاید این باشد که حجم زیادی اثر روی دیوارهای محدودی روی دیوار میرود. نمیخواهید در دورههای بعد فضا را گسترش بدهید و با تمهیدی این مشکل را برطرف کنید؟
اقبال: خب ما به تغییراتی فکر کرده ایم اما نمیخواهم درباره اشان حرفی بزنم که اگر نتوانستم انجامش دهم و دور بعد هم به همین شکل برگزار شد تعهدی نداده باشم. اما مثلا ما در همین دوره یک قدم برداشتیم و بخش حراج را جدا کردیم. اما ما چون بخش اموزش هم داریم میتوانم بگویم پر از ایده هستیم. مثلا فراخوان مجسمههای کوچک را برای اولین بار اردیبهشت 93 خواهیم داد و زمستان برگزا میکنیم و عکسهای کوچک را هم تابستان 93. یا مثلا ما چند وقتی است به بحث مجسمه سازی با سنگ و محدودیتهایش در ایران داریم فکر میکنیم و برای همین یک دوره ورک شاپ مجسمه سازی با سنگ را برگزار کردیم و سال 93 دومین دوره اش را باز در صبا سنگ و این بار با حضور علی جواد که هنرمند انگلیسی عراقی است برگزار میکنیم. در واقع ایدههای زیادی داریم اما بگذارید به موقع اتفاق بیافتد و کمتر درباره اش حرف بزنیم.
سخن پایانی را شما بگویید آقای شیشهگران.
شیشهگران: خب همان حرفی که در ابتدا زدم. اینکه هر چقدر دامنه ابزار گسترده تر باشد دامنه خلاقیت هم بیشتر خواهد بود. من با هر گونه محدود کردن ابزار مخالفم. تو در خلق ایده ات هر گونه بخواهی میتوانی پیش بروی. همین است که معتقدم این نمایشگاه یک یادآوری بزرگ درباره گستردگی دامنه همین ابزار است.
انتهای پیام/