سرویس تجسمی هنرآنلاین //

برگزاری نشست‌های تخصصی ششمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر علی رغم اینکه تا اندازه‌ای درسایه بخش نمایشگاهی این رویداد هنری قرار گرفت، اما به واسطه طرح مباحث و سرفصل‌های قابل تامل و مفید یکی از فرصت‌های اصلی جشنواره ششم در زمینه تعاملات و دریافت داده‌های علمی را شکل داد. به ویژه حضور هنرمندان و صاحب‌نظرهایی از دیگر کشورهای جهان رنگ و بو و کیفیت مناسب و بار علمی قابل توجهی به این کارگاه‌ها داده بود. نشست‌های فتوژورنالیسم، بررسی هنر کاریکاتور ایتالیا و ترکیه، پوسترهای اجتماعی و بررسی تصویرگری در دانمارک و برزیل، همچنین نمایش و بررسی آثار ژان گامی عکاس فرانسوی، محی تین کوراوغلو و آجیم سولاج هنرمندان عرصه کاریکاتور از ترکیه، خاویر برمودز و فیلیپه تابوردا هنرمندان گرافیست مکزیک و برزیل، لیز اندرسن پژوهشگر تصویرگری دانمارکی و راجر ملو هنرمند تصویرگر برزیلی که در روزهای پایانی ششمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر برگزار شد عملا یکی از فرصت‌هایی را به دست داده که ضرورت بین المللی بودن و آمد و شد و حضور هنرمندان دیگر کشورهای جهان در چنین رویدادی را خاطرنشان می‌کند.

برای روشن شدن موضوع و صحت چنین ضرورتی کافی است نگاهی اجمالی به مباحث مطرح شده در این نشست‌ها بیندازیم.

لیز اندرسن دانمارکی عضو هیئت داوری بخش تصویرسازی ششمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر و یکی از اداره کنندگان نشست تصویرسازی در مروری بر هنر تصویرسازی و ادبیات کودک و نوجوان دانمارک با نمایش پروژه حساب شده و پربارمطالعاتی خود در این زمینه یک از جامع‌ترین و مفید‌ترین بخش‌های کارگاهی جشنواره را رقم زد. او با نمایش تصاویری از آثار شاخص هنرمندان عرصه تصویرگری دانمارک ضمن معرفی این هنرمندان سیر تحولات این هنر در کشور دانمارک را به حاضرین ارائه کرد. او با معرفی و تحلیل یکی از مشخصه‌های اصلی تصویرگری این کشور که هم وزنی کامل متن و تصویر است دستاوردهای هنری آنان را در بیانی شیوا و موجز تحلیل کرد. طبق اظهارات اندرسن در حقیقت تصویرگران امروز دانمارک به این نتیجه رسیده‌اند که بهترین شکل ممکن در تولید کتاب‌های کودک و نوجوان در این است که متن و تصویر کاملا با هم همسنگ باشند و هیچ یک بر دیگری غلبه پیدا نکند. ‌ او با نمایش نمونه‌هایی از آثار امروز تصویرگری دانمارک نشان داد که متن‌ها علاوه بر اینکه به حداقل رسیده‌اند و در کوتاه‌ترین حالت ممکن خود قرار دارند در حقیقت از شکل متن نوشتاری صرف فاصله گرفته‌اند و بخشی از تصویرسازی شده‌اند. به این ترتیب دیگر تفاوت و تمایزی بین متن‌ها و تصاویر وجود ندارد و هردو به نوعی به یک موجودیت واحد و هماهنگ دست پیدا کرده‌اند به نحوی که تعادل و تعامل کامل بین نوشته‌ها و تصاویر ایجاد شود و درحقیقت به نوعی با یک تصویر واحد شامل حروف و کلمات و عناصر تصویری دیگر روبه رو می‌شویم.

راجر ملو دیگر هنرمند حاضر در این نشست و عضو هیئت داوری بخش تصویرسازی جشنواره نیز در معرفی زمینه‌های اجتماعی هنر تصویرگری برزیل به موقعیتی که در حال حاضر موقعیتی در برزیل فراهم شده تا جوانان هنرمند بسیاری به نویسندگی و تصویرسازی کتاب رو بیاورند و حتی بتوانند معیشت خود را از این راه تامین کنند که همین موجب شده تا این هنر‌ها در برزیل رشد و پیشرفت قابل ملاحظه‌ای داشته باشد اشاره کرد..

خاویر برمودز در نشست پوسترهای اجتماعی ششمین جشنواره تجسمی فجربا طرح این مسئله که امروز پوستر‌ها نقشی فرا‌تر از اعلان‌های رسمی پیدا کرده‌اند و ما پوسترهای زیادی را می‌بینیم که ایده‌ها و نظریات شخصی طراحان را درباره مسائل مختلف با جامعه در میان می‌گذارند به موضوع تغییر کارکرد پوستر‌ها در دنیای امروز پرداخت.

فیلیپه تابوردا هم در همین نشست با اشاره به اینکه بخشی از پوستر‌ها امروزه به شکل دیجیتالی ارائه می‌شوند این رویکرد را -با توجه اینکه تبادل اطلاعات و پیام رسانی همیشه مورد نیاز انسان‌ها است و پوستر‌ها هم بخشی از این پیام رسانی‌ها را بر عهده دارند-امکانی در جهت حفظ کارکرد پوستر‌ها در صحنه اطلاع‌رسانی جهان مطرح کرد.

با جمع‌بندی مباحث مطرح شده در این نشست این نتیجه حاصل شد که که پوسترهای اجتماعی در حقیقت واکنش‌های شخصی طراحان است که درخصوص مسائل اجتماعی و محیط پیرامون خودشان در پوستر‌ها مطرح می‌شوند و در واقع یک طراح احساس تکلیف و وظیفه می‌کند که یک رفتار اجتماعی را از طریق تصویر نماینگی کند. این مبحث در حقیقت ناظر بر این است که در این بخش از طرح‌ها باید اطلاعات و دانش افراد نسبت به موضوعات و همچنین رسانه‌ای به نام پوس‌تر زیاد باشد به این معنی که در این حوزه با شاخه‌ای از تصویر سروکار داریم که نسبت به مخاطب و نسبت به اتفاقات موجود کاملا متعهد است و با شناخت و آگاهی کامل واکنش بصری مخاطب را برمی‌انگیزند.

ژان گامی در نشست فتوژورنالیسم ششمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر رشد فن آوری‌ها در زمینه عکاسی را مطرح کرد که موجب شده امروزه همه عکاس باشند، اما موضوع مهمی که در فتوژورنالیست مطرح است، بی‌طرف بودن است به نحوی که یک فتوژورنالیست باید به درک درستی از این رشته عکاسی رسیده باشد و تمایز آن را با سایر هنر‌ها بداند. او با بیان این مطلب که برای رسیدن به تعریف دقیق از فتوژورنالیسم باید خودمان را به عنوان یک عکاس بشناسیم تاکید کرد که یک فتوژورنالیست باید خودش باشد و در عکاسی به دنبال بازی درآرودن و تقلید از دیگران نباشد. او باید ساده و چابک باشد. عکاس باید در ذهنیت و نوع زندگی خود شیوه‌ای را پیش بگیرد که تفاوت فاحشی میان عکسی که او از یک حادثه تصادف می‌گیرد با عکسی که یک شهروند عادی با تلفن همراه‌اش می‌گیرد باشد.

این مباحث به عنوان نمونه‌هایی از سرفصل‌های حاصل شده یادآور این واقعیت است که متاسفانه برگزاری چنین نشست‌هایی در حالی رخ می‌دهد که اساسا در رویداد‌ها و فعالیت هنری، برقراری تعامل و بده بستان‌های فرهنگی هنوز به درستی تعریف نشده و جایگاه مشخصی برای آن معین نیست. بر این اساس سازوکار و رویه برنامه ریزی متصل و پیوسته در فرصت‌هایی که به بهانه همین جشنواره‌ها و رویداد‌ها برای علاقه مندان به هنر می‌تواند فراهم شود مطمئنا در ایجاد خودباوری میان هنرمندان، همچنین ارزیابی از کمی‌ها و کاستی‌های موجود در عرصه هنر نقشی به سزا خواهد داشت.

انتهای پیام/

بهروز فایقیان