به گزارش خبرنگار تجسمی هنرآنلاین عباس کیارستمی و علیرضا سمیعآذر مهرماه سال گذشته کارگاه آموزشی ویدیوآرت در موسسه فرهنگی هنری ماه مهر با حضور ۴۰ هنرجو برپا کردند که طی این دوره آموزشی هنرجویان به ساخت آثار مختلفی دست زدند و بر اساس تم این کارگاه آموزشی که "باد" در نظر گرفته شده بود، ویدیوآرتهای مختلفی تولید کردند. در مدت دو ماه نیم این دوره هنرجویان با موضوع و مفهوم "باد" ویدئو آرتهای مختلفی ساختند که در نهایت از میان آثار ساخته شده ۱۶ اثر برای نمایش در نمایشگاه ویدیوآرت "باد هر کجا که بخواهد میوزد" در گالری ماه مهر انتخاب شدند. به مناسبت برپایی این نمایشگاه با تنی چند از هنرمندانی که در این نمایشگاه آثارشان به نمایش درآمده است گفتوگو کردهایم.
ویدئو آرت چهارچوب خاصی ندارد
فرید امیناسلام یکی از هنرمندان حاضر در این نمایشگاه که یکی از ویدیوآرتهای او در فستیوال ویدئوآرت آتن 2013 نیز به نمایش در آمده؛ گفت: خیلی اتفاقی در جریان فراخوان کارگاه ویدئوآرت عباس کیارستمی قرار گرفتم و ثبت نام کردم و این کارگاه که توسط عباس کیارستمی و علیرضا سمیع آذر اداره میشد با حضور ۴۰ نفر برپا شد و در روز نخست کیارستمی عنوان کرد که هیچ تعریف روشن و مشخصی از ویدئو آرت وجود ندارد. حتی خودش نیز نمیداند که دقیقا ویدئو آرت چیست گاهی چیزی میسازد که گالریها و موزهها آن را ویدئو آرت مینامند و آن را نمایش میدهند.
او افزود: تمام تلاش کیارستمی از این حرفها این بود که بگوید؛ ویدئو آرت چهارچوب خاصی ندارد که بخواهیم بر اساس آن اثری خلق کنیم و تاکید داشت که هر اثری که میخواهیم بسازیم حتی فیلم سینمایی ارزان قیمت، این کار را بکنیم و الزاما صرف هزینه بالا به تولید اثر خوب نمیانجامد.
امیناسلام گفت: موضوع اثری که قرار شد در این کارگاه بسازیم، "باد هر کجا که بخواهد میوزد" بود و براساس این موضوع آثار متنوعی ساخته شد. اوایل بیشتر کارها پرچم بودند و برخورد هنرجویان با موضوع باد بسیار سطحی بود اما به مرور موضوع قوام پیدا کرد و هنرجویان توانستند آثار ارزشمندی را خلق کنند.
او درباره ویدئوآرت خود که در این کارگاه ساخته گفت: من در این کارگاه چندین ویدئو آرت ساختم که اتفاقا با استقبال روبرو شد. یکی از کارهایی که برای این کارگاه ساختم "سکوت باد" بود. همان طور که میدانیم باد شکل ندارد اما من در یک ویدئو آرت براساس صدایی که از باد تولید میشد شکل آن را میکشیدم.
امین اسلام افزود: کاری که در این نمایشگاه از من به نمایش درآمد "مرز" نام دارد که ایده اصلی آن به این شکل به ذهنم خطور کرد که همه ما برای ارتباط با جهان مرزهایی داریم و گوش، چشم و دهان از مرزهای اصلی ارتباط ما با جهان هستند.
در واقع مرزهای وجودی ما شخصیت ما را بیان میکنند. گاهی اوقات ما تلاش میکنیم که این مرزها را بسته نگاه داریم مثل پیرمردی که سمعکش را نمیزند و فقط صدای خفیف باد را میشنود اما وقتی سمعک میزند صدای دوست داشتنها، ناسزاها را میشنود و در مواجهه با احساسات گوناگونی قرار میگیرد.
او افزود: این اثر در پرسبوک دوره سوم و دور اول ویدئوآرت برگزیده اول شد.
امین اسلام درباره نمایشگاه "بادهرکجا که بخواهد میوزد" گفت: به نظر من این نمایشگاه برای گام نخست اتفاق خوبی است کارها از حد متوسط بالاتر هستند و برخی از آثار در مقایسه با سایر آثار از سطح پایینتری برخوردار هستند. برخی از شرکتکنندگان در طول دوره نتوانستند اثر خوبی خلق کنند اما به مرور پیشرفت کردند و اتفاقا در این نمایشگاه آثار خوبی ارائه دادند.
این هنرمند با اشاره به تنوع ویدئو آرتها گفت: به نظر من ویدئو آرتها چندین نوع هستند، برخی را میتوان به صورت مستقل ارائه داد، برخی وابسته به یک اثر هستند مثل ویدئو آرتی که فرید لاشایی برای یکی از نقاشیهایش ساخته بود و برخی نیز در قالب یک چیدمان جواب میدهند مثل ویدئو آرتی که قدرت الله عاقلی در نمایشگاهاش ارائه داد، از این رو همه ویدئو آرتها را در کنار هم و به یک شکل نمیتوان ارائه داد.
کیارستمی به آدم انگیزه کار کردن میدهد
امیر آذر هم یکی از شرکتکنندگان در این نمایشگاه که اثری از او در فستیوال ویدئوآرت بلغارستان نیز نمایش داده شده است، درباره نمایشگاه "باد هر کجا که بخواهد میوزد" گفت: من پیش از اینکه در کارگاه عباس کیارستمی شرکت کنم، دوسال بود که ویدئوآرت میساختم و پیش از این تجربه شرکت در کارگاه ویدئو آرت رخشاد نورده را داشتم.
او افزود: در کارگاه کیارستمی مهمترین اتفاقی که افتاد این بود که ما هر جلسه کار میکردیم و میآوردیم سر کلاس نقد میشد و عباس کیارستمی و علیرضا سمیع آذر دیدگاه خود را درباره اثر عنوان میکردند. مهمترین اتفاق این کارگاه حضور خود عباس کیارستمی بود که باعث شد که از تمام وجودم در این کارگاه مایه بگذارم و انگیزه کار داشته باشم. برای من مهم دیدگاه او بود و اصولا او در این کارگاه قصد نداشت که اصول فنی ساخت یک ویدئوآرت را به ما آموزش بدهد. او وقتی نظرش را درباره کارم میداد، من جدیتر کار میکردم.
او درباره آثاری که در این کارگاه ساخته است گفت: یکی از آثارم "باد" نام دارد که در جشنواره قبرس پذیرفته شد. ۲ اثر دیگرم نیز به جشنواره بلغارستان راه پیدا کرد. یک اثرهم به جشنواره پرشیا آرت راه پیدا کرد.
امیر آذر درباره اثری که در این نمایشگاه در معرض دید مخاطبان گذاشت گفت: این اثر "باد" نام دارد و در این اثربه هیچ بودن باد تکیه شده است. در واقع من به عدم قطعیت باد در این اثر توجه داشتهام.
برگزاری نمایشگاه ویدئو آرت دشوار است
امین شاهمرادی هم که تنها هنرمندی است که با ۲ اثر در این نمایشگاه شرکت کرده و آثار او در فستیوال ویدیو آرت مارسی 2013، نیز به نمایش درآمده است، گفت: من در جریان این کارگاه آثار متعددی ساختم اما آقای کیارستمی دو اثر من را برای نمایش انتخاب کردند. دو اثری که از من انتخاب شد انیمشین و براساس عکس بود که در هر دو به موضوع زمان توجه کرده بودم و حقیقت باد که همه چیز را با خود میبرد.
او افزود: در نخستن ویدئو آرتم که در نمایشگاه ارائه شده است از صدای فروغ فرخزاد استفاده کردم و در این اثر عبور انسان مدرن را نشان میدهم در حالی که از هم عبور میکنند تنها به هم نگاه میکنند. این ویدئوآرت در نمایشگاه منفی ۵ و در گالری کمیسیون ملی یونسکو نیز به نمایش درآمده است.
شاهمرادی افزود: اثر دیگرم "چایدهو" که به فارسی کودکی معنا میشود نام دارد که این اثر را بر اساس کتاب "قطعه گمشده" شل سیلور استاین ساختهام. در اثر اولی همانگونه که سرعت و تکنولوژی آدمها را از هم دور میکند، در این اثر تکنولوژی و سرعت میتواند کمک کند تا نیمه گمشده خود را بیابیم.
این هنرمند ادامه داد: برای من نگاه کیارستمی بسیار جذاب بود که از میان آثارم این دو اثر را که با هم دوگانگی را به ذهن متبادر میکند را انتخاب کرد.
به گفته او، پیش از این این ویدئوآرتها در فستیوال جهانی مارسی و نمایشگاه منفی ۵ و نمایشگاه یونسکو و جشنواره پرتغال به نمایش درآمدهاند.
او درباره این دوره گفت: در این دوره عباس کیارستمی کمک کرد تا موضوعی کار کنیم و جهانبینی او برایم از جذابیت خاصی برخوردار است و سمیع آذر هم به ما در بخش تاریخی و تکنیکی ساخت ویدئو آرت کمک کرد.
کیارستمی سخاوتمند است
کتایون افروز هم درباره ویدئو آرتاش که پیشتر ویدیویی از او در کره جنوبی به نمایش در آمده است در مورد نمایشگاه "باد هر کجا میخواهد میوزد" گفت: در این ویدئوآرت من زندگی سنتی را نشان دادم که همین طوری ادامه دارد. جرثقیلی که یکی از هیاهوهای دنیای صنعتی است از پشت سر این زندگی سنتی میآید تا همه چیز را خراب کند. این اثرم را پس از پایان این دوره ساختهام و تاکنون در سایت ویدئو آرت و جشنواره کره جنوبی به نمایش درآمده است.
او که در حوزه سینمای مستند نیز فعالیت میکند افزود: علاقه من سینمای مستند و عکاسی است و پیش از این دوره در موسسه کارنامه یک دوره سینمای مستند گذراندهام و به نظر من عباس کیارستمی خیلی سخاوتمند است و اگر ببیند کسی مثل خودش دغدغهاش سینما است هر آنچه را که بلد باشد در اختیار او میگذارد.
باد دغدغه دوسال اخیر من است
شیرین عابدینیراد هم درباره اثری که در این نمایشگاه ارائه داده گفت: این ویدئوآرت " gliss " نام دارد که ترجمه دقیقی از عنوان آن نمیشود کرد اما آن را میتوان لغزش تعبیر کرد. من در این اثر کویر را همچون ذهن انسان گرفتهام و آیینه را روح انسان و وقتی باد میوزد مسیر زندگی مشخص میشود و یک سری سوسک در این ویدئوآرت شاهد هستیم که آنها سمبل افکار پریشان هستند.
او افزود: از دو سال گذشته من روی موضوع باد کار میکنم و تاکنون ۲۰ ویدئو آرت با موضوع باد ساختهام.
این هنرمند درباره این دوره گفت: این دوره برای من بسیار ارزشمند بود و من برای هر جلسه یک یا دو اثر را میساختم و به مرور آثارم قوام گرفتند.
این هنرمند ایرانی که در ایتالیا زندگی و کار میکند درباره ارائه آثارش در جشنوارهها گفت: من اصولا هیچ اثری را به جشنوارهای ارسال نمیکنم و حضورم در این نمایشگاه تنها به دلیل کار گروهی بود.
کارگاه کیارستمی در راستای نیاز شناسایی هنرهای جدید است
محمود نورایی یکی دیگر از هنرمندان حاضر در این نمایشگاه که اثر "باد و مرگ" او پیشتر در فستیوال ( 2013 Aviff Cannes) به نمایش درآمده است گفت: موضوع هنرهای جدید از جمله ویدیوآرت در کشور ما سابقه زیادی ندارد و در حال گذر از مرحله آزمون و خطا است. کارگاه عباس کیارستمی نیز در راستای پاسخگویی به نیاز و علاقه هنرمندان جوان به موضوع هنرهای جدید از جمله ویدیوآرت شکل گرفت و نتایج به دست آمده از این کارگاهها نیز مثبت بود؛ زیرا طی یک سال گذشت قریب به 10 اثر از هنرمندان این کارگاهها در فستیوالهای بین المللی به نمایش درآمده است.
او در مورد اثر خود در نمایشگاه "باد هر کجا که بخواهد میوزد" گفت: ویدیو "باد و مرگ" نگاهی مفهومی به موضوع باد دارد. این ویدیو 2 کانسبت را به صورت موازی دنبال میکند. اول نوع تکنیک ساخت اثر است؛ این ویدیو بدون تولید تصویر توسط دوربین ساخته شده و با استفاده از تصویرهایی قدیمی و افکتهای کامپیوتری ساخته شده است. من معتقدم که پس از یک قرن از حضور مبانی جدید تولید تصویر مانند عکاسی و فیلمبردای، آثار بسیاری تولید شده است که میتوان با بازخوانی این تصاویر به مفاهیمی جدید رسید.
او افزود: کانسبت بعدی نیز نوع روایت و برداشتم از مفهوم باد است، از آنجا که ویدیو آرت در هنرهای تجسمی خلاصه میشود و برداشت و مبنای آن هنر نقاشی است و حس انتزاعی نقاشی را در مقابل مخاطب قرار میدهد نه روایتی سینمایی، بر همین اساس من حس جاری در آثار قدیمی را به عنوان مبنای باد در نظر گرفتم و در این ویدیو به آن پرداختم.
لازم به یادآوری است، در نمایشگاه "باد هر کجا که بخواهد میوزد" که تا 27 دیماه در گالری ماه مهر برپا است؛ عباس کیارستمی با ویدیو "باد هرکجا بخواهد میوزد"؛ امیر آذر با اثر "ذهن"؛ فرید امینالاسلام با ویدیو "سکوت باد"؛ کتایون افروز "بدون عنوان"؛ حمید الهی با ویدیو "باد هرکجا که بخواهند میوزرد"؛ امیر تودهفلاح با اثر "بر باد رفته"؛ حمید جوادی "کشت باد"؛ بهار دشتبان با ویدیو "باد هرکجا بخواهد میوزد"؛ حسین راستی "باد دیوانه"؛ نوشین زرنانی با ویدیو "شکارچی"؛ امین شاهمرادی با ویدیو "منهای پنج سال کودکی"؛ سارا شیخی "بیدی در باد"؛ قدرتالله عاقلی "بدون عنوان"؛ شیرین عابدینیراد با ویدیو "gliss"؛ محمود نورایی با "باد و مرگ"؛ الهام یزدانیان با اثر "آینه" و حسین یونسی با ویدیو "قوطی" حضور دارند.
برخی از آثار این هنرجویان تاکنون در فستیوالهای خارجی و نمایشگاههای داخلی به نمایش در آمده است که میتوان به اثر "باد و مرگ" محمود نورایی در ۲۰۱۳ (Aviff Cannes)، اثر فرید امین الاسلام در فستیوال ویدئوآرت آتن ۲۰۱۳، اثر امیر آذر در فستیوال ویدئوآرت بلغارستان، ویدیو امین شاهمرادی در فستیوال ویدیو آرت مارسی ۲۰۱۳، اثر شیرین عابدینیراد در جشنواره فیلم ایباف اسپانیا، ویدیو کتایون افروز در نمایشگاه گروهی اعضای سایت ویدئوآرتیست در کره جنوبی و همچنین ویدیوآرتهای نوشین زرنانی در گالری شکوه و قدرت الله عاقلی در گالری طراحان آزاد اشاره کرد.
نمایشگاه "باد هرکجا بخواهد میوزد" تا ۲۷ دیماه در گالری ماهمهر واقع در بلوار آفریقا، کوچه نیلوفر، پلاک ۷ برپاست.
انتهای پیام/
مریم آموسا