به گزارش خبرنگار هنرآنلاین؛ کارگاه آموزشی خط کوفی با حضور طراحان گرافیک و حروف، دانشجویان و دیگر علاقه‌مندان، برپا خواهد شد.

اهمیت برپایی این کارگاه در این است که خط کوفی از قابلیت بالایی از جنبه هنری برخوردار است و از این خط در طول قرون برای تزئیین متون، بناها و معماری استفاده شده است.

خط کوفی نام خطی از خطوط اسلامی است که منسوب به شهر کوفه بوده و گفته می‌شود که درآنجا شکل گرفته و توسعه یافته‌است. نخستین نسخه‌های قرآن با این خط نوشته می‌شد. ازسده سوم هجری به بعد با فراگیر شدن خط نسخ و دیگردبیره‌های نوآوری شده به‌ تدریج کاربرد خط کوفی کمتر شد تا اینکه پس از سده پنجم هجری تقریباً کنار گذاشته شد و دیگر آن همه‌گیری پیشین را نداشت و بیشتر کاربرد تزپینی و محدود یافت.

خط کوفی بیشتر متشکل از خطوط مستقیم و زاویه‌دار است و کمتر انحنا یا دور در آن مشاهده می‌شود، اغلب شیوه‌های نگارش این خط با حرکت‌های عمودی و افقی ممتد و بلندی همراه است. هرچند در نسخه‌های متاخراین خط نقطه‌گذاری و اعراب دیده می‌شود اما دربیشتر متونی که به این خط در سده‌های نخست اسلامی نوشته شده نقطه‌های برای نشان دادن حرکت‌های حروف (زیر و زبر) آمده و اثری از نقطه‌ها برای تفکیک حروف مشابه نیست.

هرچند قدیمی‌ترین نمونه‌های باقی مانده از قرآن با خطوطی ابتدایی و تکامل نیافته نگارش شده‌اند اما تقریبا می‌توان گفت همزمان با ظهور اسلام، خط کوفی هم شکل گرفت و قرآن با خط کوفی نوشته شد و بعدها این خط وسعت یافت.

در سده‌های اولیه اسلامی در پی نیاز به داشتن خطی منزه که بتوان آن را بدون غلط خواند خط کوفی مراحل تکامل را به‌سرعت طی کرد. خط یا دبیره عربی و به تبع آن خط کوفی که رسمی‌ترین و سازمان‌یافته‌ترین شیوه نگارش این خط بود اصلاحات و ابداعاتی را در کمتر از دو سده تجربه کرد تا به خطی کامل برای ثبت قرآن و سایر موتون تبدیل شود. البته این تغییرات با مخالفت‌هایی نیز مواجه بود و گروهی معتقد بودند که باید قرآن همچنان به همان شکل زمان حضرت محمد (ص) نوشته شود. اما سرانجام نیازشدید به خطی بر اساس قاعده و نظم آسان بر نظر محافظه‌کاران پیروز شد.

با گذشت زمان و به‌ویژه پس از سده پنجم هجری کاربرد نوشتاری و کتابت کوفی به خطوط نسخ و محقق واگذار شد و خط ثلث نیز درکتیبه‌نگاری گوی سبقت را از کوفی ربود.

خط کوفی از حالت ساده و بی‌پیرایه اولیه درآمد و با انواع گل و برگ و تصاویر انسان و حیوان عجین شد و به عنوان عاملی تزیینی رخ نمود. خط کوفی در هنرهای صناعی مانند پارچه‌بافی، شیشه‌گری، فلزکاری، سفال‌گری، و در معماری و هنرهای وابسته به آن مانند آجرکاری، کاشی‌کاری کاربرد خود را حفظ کرد.

با گسترش اسلام و کشورگشایی مسلمانان خط کوفی به عنوان خط عمومی اسلام به شرق و غرب سرزمین‌های اسلامی راه یافت و با ورود به هر سرزمینی، این خط تحت تأثیر فرهنگ و تمدن آنجا تغییراتی پذیرفت و به خط محلی آن سرزمین یا شهر مشهورشد.

فزون بر آن با گسترش خطوطی چون نسخ و محقق کاربرد کوفی برای نگارش متن قرآن کاهش پیدا کرد و بیشتر برای کتیبههای تزیینی در سرلوح کتاب‌ها یا بر روی بناهای مختلف به‌کار رفت. آمیختگی این خط با تزیینات گیاهی و اسلیمی به ویژه در دوران سلجوقی و همچنین ترکیب با معماری و شیوه‌های آجرچینی شیوه‌های بسیار متنوعی را به‌وجود آورد. از این رو تنوع در خط کوفی دربین تمام خطوط جهان بی‌نظیر است.

نشست بررسی خط کوفی چهارم، پنجم و ششم بهمن ماه در مجتمع آموزشی فرهنگ فیلم تهران برگزار می شود.

انتهای پیام/31/32