سرویس استانها هنرآنلاین؛ فرش ایرانی که روزگاری هنر بافنده ماهر و خلاق ایرانی به شمار میآمد، امروزه دیگر از هنر و هنرمندی هیچ نصیبی ندارد.
هنر فرش و فرشبافی در دهههای گذشته با حجم گسترده تولیدی خود در ایران و سایر کشورهای فعال در این حوزه جنبهای صنعتی پیدا کرده است که کمکم وجهه هنری فرش در سایه جنبه صنعتی آن قرار گرفته و دیگر از صدها فرش تولیدی این سیستم صنعتی به ندرت شاهد هنری به معنای اصیل هنر خواهیم بود.
تابلوفرش بافی که در ادامه قالی و قالیچههای تصویری و با خلاقیت و نوآوری در کاربری آن از زیر پا به روی دیوارها رفت سراسر هنر و در نتیجه ایده پردازیهای بافنده ماهر ایرانی بود. اما با گذشت زمان این روند بیشتر و بیشتر جنبه تجاری یافت و برابر با آن رشد هنری نداشت. تابلو فرشهای رنگارنگی که امروزه در بازار فرش شاهد آن هستیم بی هیچ سنخیت با جریان تولید یک کالای هنری، حتی در نازلترین سطح آن تولید میشوند، و ما دانسته یا ندانسته این کالاها را با صدایی بلند "هنر" میخوانیم و آن را متصل به هنر بی بدیل فرشبافی ایران و ایرانی میدانیم. در حالیکه در جریان تولید یک فرش دستباف با در نظر گرفتن تمام ابعاد صنعتی آن بخش طراحی و رنگبندی آن با اتکا به اصول طراحی سنتی که برگرفته از فرهنگ و هنر غنی ایران است بیشترین نقطه اتصال جریان تولیدی فرش به "هنر" است.
امروزه وقتی به کارگاههای تابلو بافی سری میزنید متوجه دستگاههای گره زنی میشوید که بدون اینکه حتی خط و رنگی را ببینند از روی جدولی ماتریس وار اعداد و ارقام را بر روی دار گره میزنند! سابق بر این هنرمند تابلو باف باید مهارتی ستودنی در امر انتخاب رنگ مطابق با تصویر مورد نظر میداشت و با تناسب و دقتی قابل تحسین این گرهها را منظم کنار هم مینشاند و در نهایت تصویر مورد نظر با حداقل تغییر بر پهنه فرش نقش میبست.
امروزه صرفاً بر کپی نقشی که بارها و بارها دیدهایم، بدون این که بخواهیم با بافت آن بر فرش زاویه دیدی تازه بر آن بگشاییم اصرار میورزیم و شباهت صد در صدی آن را با نمونه اصلی مایه مباهات خود میدانیم و با افتخار آن را هنر میدانیم. آسیبی جدی در زمینه هنرهای سنتی کشور که هرچه سریع تر باید تدبیری ویژه برای رفع آن اندیشید. اما این تدبیر ویژه نه در کوتاه کردن پروسه تولید و یا مکانیزه کردن آن بلکه میبایست هرچه بیشتر به سمت شکل هنری دادن به آن باشد. هنری که جز در فرش در جایی دیگر ظهور نیافته باشد و به جرأت بتوان بر آن نام هنر نهاد.
انتهای پیام/