سرویس تجسمیهنرآنلاین، 7روز از مراسم افتتاحیه چهارمین سمپوزیوم بینالمللی مجسمهسازی میگذرد. 7 روز است که زندان قصر میزبان هنر هنرمندانی است که قرار است از سنگهای بی شکل و قیافه نمادهایی بسازند که یادگاری باشد از ما برای نسلهای آینده.
وقتی تصمیم گرفتم در ساعت 3 تا 5 بعد از ظهر یکی از همین روزها که پیش از این اعلام شده بود ساعت بازدید عموم از سمپوزیوم است، سری به محل برگزاری این رویداد هنری بزنم. در ترافیک همیشگی خیابانهای مرکز شهر به این فکر میکردم که سه دهه پیش چه کسی میتوانست تصور کند که زندان قصر، شکنجه گاهی که در کنار خلافکاران و جنایتکاران، دلیرمردان ایران زمین را در خود جای داده بود و کابوس رهگذرانی بود که روزگاری به ناچار از کنارش عبور میکردند امروز غوغای ساخت مجسمههایی را در خود داشته باشد.
دیروز بزرگانی مانند آیت الله طالقانی برای سرنگونی حکومت طاغوتی به پا خواستند و برای سرنگونی حکومت ظالم مرارتهای بسیاری بر خود روا داشتند تا حکومت جمهوری اسلامیایران بر کرسی حکومت و عدالت بنشیند و در این مسیر مدتی را در این زندان گذراندند و امروز هنرمندانی در این مکان تاریخی گردهم آمدند تا هنر را به مردم هنردوست بشناسانند و زیبایی را برای شهر به ارمغان آورند. و اتفاقا کار سختی است کار بت سنگ و بیرون کشیدن یک فرم از دل سنگ سخت.
به خودم که میآیم در مقابل درب ضلع جنوب زندان قصر که البته امروز باغ موزه قصر نام دارد ایستاده ام. نگهبان مرا به ورودی محوطه که در تقاطع خیابان پلیس-معلم قرار دارد راهنمایی میکند. از ورودی جنوبی باغ موزه تا ورودی ضلع جنوب شرق بنرهای بزرگی که حکایت از برگزاری چهارمین سمپوزیوم بین المللی مجسمه سازی دارد نصب شده است به طوری که رهگذران دیگر نسبت به کارگاه مجسمه سازی دیدی ندارند و تنها صدای تیشه مجسمه سازان به گوش میرسد. به نظر میرسد همین مسئله قدری از کنجکاوی رهگذران را کاهش میدهد به علاوه بسیاری از شهروندان هیچ آَشنایی با عنوان سمپوزیوم ندارند و اصلا نمیدانند که میتوانند در این محیط حضور پیدا کنند و روند ساخت مجسمهها را مشاهده کنند. اینجا هیاهویی برپاست.هیچ تبلیغات خاصی هم مخاطب را برای تماشا به داخل فرا نمی خواند. اینجا به نظر میرسد کسانی وارد شوند که از قبل بدانند سمپوزیومی برپاست.
به محض ورود به محوطه با کانکس تجهیزات و لوازم مجسمه سازی و کانکسی که به خبرنگاران اختصاص دارد روبرو میشوم. اینجا ذرات گرد و خاک در هوا به رقص درآمده اند. به هر کجا که نگاه میکنیم لایه ای از خاک سفید همه جا را پوشانده است.
31 چادر در دو طرف محوطه قرار گرفته اند. چادرهای سرخ و زرد و آبی دور تا دور فضای سبز را گرفته اند. این چادرها جایگاه مجسمه سازانی است که در این سمپوزیوم قرار است سنگهای بی شکل و قیافه را به نمادهای برای شهر تبدیل کنند. تکه سنگهایی که بیش از یک هفته است که هر روز تراش میخورند و شکل میگیرند تا 16 مهرماه در روز اختتامیه تمام این هیاهوها خاتمه یابد. تیشهها از حرکت بایستند. 31 مجسمه در مقابل 31 غرفه برافراشته شوند و همگان نظاره گر آثاری باشند که قرار است هر کدام در گوشه ای از این شهر سالها در کنارمان زندگی کنند و نظاره گرمان باشند. اما همین زمان یادم میاید مجسمههاس سمپوزیوم قبل و قبل تر هیچ کدام مجال حضور در شهر را پیدا نکردند.
هنرمندان بخشهای اصلی، خارجی و دانشجویی در کنار هم سخت مشغول تراش سنگها هستند. جز هنرمندان و اعضای تدارکات تنها چند خبرنگار و عکاس در محوطه حضور دارند. خبرنگارانی که در تلاشند تا لحظه لحظه خلق یک اثر هنری را به نظاره بنشینند و ماحصل این مشاهدات را برای مردم بنویسند. نکته جالب توجه اینکه هنرمندان خارجی نه کنار یکدیگر که هر کدام در کنار هنرمندان بخش دانشجویی قرار گرفته اند تا دانشجویان در حین کار بتوانند از تجربیات این هنرمندان که هر کدام در سمپوزیومهای بی شماری شرکت کرده اند استفاده کنند و اتفاقا چقدر ارتباط گرم و دوستانه ای به وجود آمده است. ساعت که به 4 بعد از ظهر نزدیک میشود و با خنک تر شدن هوا کم کم شاهد حضور برخی از شهروندان هستیم که البته تعداد تمام این افراد تا پایان ساعت کاری امروز به 20 نفر نمیرسد. تصمیم میگیرم با برخی از این افراد گپ کوتاهی بزنم اما پیش از اینکه من به سراغشان بروم و برای مصاحبه ای کوتاه دعوتشان کنم آنها مرا صدا میزنند و هر کدام درباره این رویداد هنری سوالی میپرسند.انگار از مسئولان کسی نبود تا پاسخی به مخاطب بدهد!
بازدیدکنندگان معدود و پرسشهای بی شمار با گذشت زمان و افزایش تعداد بازدیدکنندگان به نظر میرسد حضور فردی به عنوان راهنما در محل برگزاری سمپوزیوم لازم است چرا که هر کدام از بازدیدکنندگان سوالی را مطرح میکنند. از طرف دیگر به نظر میرسد هیچ کدام از این افراد با مسائل ایمنی و لزوم استفاده از ماسک و البته حرکت در پشت نواری که در حریم چادرها نصب شده است آگاهی ندارند. این میشود که من در کنار رسالت خبرنگاری ام به ابهاماتی که برای بازدیدکنندگان پیش آمده پاسخ میدهم. علی حیدری یکی از افرادی است که به همراه دو دخترش حضور پیدا کرده است. وی ضمن ابراز خوشحالی از برپایی سمپوزیوم پیشنهاد داد: بهتر است فردی به عنوان راهنما نکاتی درباره ابزارآلات مجسمه سازی و روند ساخت مجسمههای سنگی بیان کرد. خانمیمیانسال هم با تعجب سوال میکند قرار است این سنگها تا شانزدهم به مجسمه تبدیل شوند و وقتی با پاسخ مثبتم روبرو میشود با نگاهی متعجب تر به سنگها نگاه میکند. دختری جوان هم که ظاهرا مجذوب فعالیت هنرمندان شده سوال میکند سمپوزیوم اصلا یعنی چی؟ این میشود که تا ساعت 5 جای من به عنوان پرسشگر با مخاطبان به عنوان پاسخ دهنده عوض میشود. در این میان برخی از هنرمندان بخش دانشجویی که امسال در بخش اصلی مشغول هستند با یادآوری بارندگیها و سرمایی که بر فضای سمپوزیوم سال گذشته حاکم بود از شرایط آب و هوایی امسال ابراز رضایت میکنند.
اطلاع رسانی گسترده ای کرده ایم اما... دبیر سمپوزیوم هم یکی از افرادی است که در دقایق پایانی امروز در محوطه حضور پیدا میکند. سید مجتبی موسوی در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود قرار گرفتن سمپوزیوم در مرکز شهر همچنان افراد محدودی از آن دیدن میکنند اظهار کرد: ما در رسانههای جمعی، روزنامهها و خبرگزاریها تا جایی که امکان داشته اطلاع رسانی کرده ایم. همچنین بر روی بیلبوردهای شهری هم تبلیغ کرده ایم. اما به طور کلی مخاطب اصلی سمپوزیوم هنرمندان و هنردوستان هستند و نباید انتظار داشته باشیم افراد عادی زیادی در سمپوزیوم حضور پیدا کنند. تیمیهم که مخصوص دعوت از مدارس و دانشگاهها هستند وظایف خود را انجام داده اند اما با توجه به اینکه در روزهای اول مهرماه قرار داریم انتظار میرود در هفته دوم مهرماه شاهد حضور پررنگ تر دانش آموزان و دانشجویان باشیم.
نمایشگاهی که دیده نمیشود
نکته دیگری که در این سمپوزیوم دیده میشود این است که تمام محوطه ای که چادرها در آن قرار گرفته اند با بنرهای بزرگ محصور شده اند به طوری که هیچ بازدیدکننده ای متوجه بخش نمایشگاهی سمپوزیوم که در ضلع غربی باغ موزه قرار دارد، نمیشود و آثار نمایشگاه بدون مخاطب مانده است.
انتهای پیام/مریم تهوری/31