سرویس استانها هنرآنلاین؛ در طول تاریخ هنرمندان خودآموخته همیشه وجود داشتهاند، از اوایل قرن 20 هنرمندان دنیای فاخر هنر از آنها تأثیر گرفتند و گاه تقلید کردند و به این ترتیب توجه عموم به این هنرمندان که هنرشان به "نائیف" معروف بود، جلب شد. اما برای این هنرمندان مدرنیست، حفظ فاصله با دیگر قلمروها مهم بود، به همین دلیل از موضع بالا به این هنر نگاه میکردند.
هنر نائیف در ترجمه "هنر ساده دل" و گاهی ساده لوح ترجمه میشد. اما در دهه 70 میلادی این نوع ترجمه از هنر نائیف مورد تجدید نظر قرار گرفت و هنر خودآموخته و خارج از سیستم که بار ارزشی مثبتی داشت، جای واژههای پیشین را گرفت.
اگرچه هنرمندان خودآموخته از همان دغدغههای هنرمندان هنر رسمی پیروی نمیکنند،اما لازم است که آنها را بفهمیم و به چرایی شکلگیری هنرشان بپردازیم. امروز دیگر جهان هنر از موضع بالا به این هنر نمینگرد و بزرگترین موزههای معروف جهان آثار این هنرمندان را در کنار آثار مدرن قرار میدهند.
اما هنر، زمانی که به عنوان یک صنف و حرفه مطرح نباشد، شاید دیگر تقسیمبندی آن به حرفهای و خودآموخته بیمعنی باشد. همانطور که با دیدن نقوش روی ظروف یافته شده از تپه سیلک، نمیتوان به طور دقیق اعلام کرد که آیا کسانی که این نقوش را کشیدهاند از صنف هنرمند بودهاند و سفارش گرفتهاند و یا از روی غریزه، اشیاء اطرافشان را مزین میکردند تا خاطرهای اسطورهای و ماندگار از خود برجای گذارند.
اما قصه همین گونه باقی نمیماند و هنرمند حرفهای به وجود میآید که در قالب آموزش کار میکند و در طول قرنها ادامه پیدا میکند. هنرمند حرفهای اساس کارش بر تعلیم و تعلم است و بدنه رسمی هنر و خلق آثار هنری را همین تعلیم و تعلم تشکیل داده است. یادگیری هنر خود یک مسئله است و این که چطور این یادگیری را به حرکتی خلاق تبدیل کنیم، مسئله دیگری است.
گاهی هنرمند حرفهای با غرور و تکبر فاصلهای با هنرمند خودآموخته پیدا میکند. اما به هر حال درونیات هنرمند خودآموخته هم بدون این که ملاحظات هنرمند حرفهای را در نظر بگیرد، به بیرون سرریز میکند. این جهان سرشار از معنا، زیبایی، حرکت و جانهای تابناک وشعلهوری است که در هر گوشه معنایی را جستجو میکنند.
عدهای به اسطورهها رجوع میکنند و ماسکهای آفریقایی میسازند، عدهای هم به نقل قصه و روایت میپردازند. اما آیا تنها یک شکل برای بیان اثر هنری وجود دارد.
از سوی دیگر آنچه که در سال های اخیر رواج پیدا کرده، یافتن حکمتهای پیچیده و منسوب کردن آن به این دسته ازهنرمندان است. به نحوی که این نگرانی را ایجاد میکند که با انباشتن این معانی و اصطلاحات و تلنبار کردن کوه نقد و تجزیه و تحلیل روشنفکرانه، آن اثر هنری و روح آن هنرمند خودآموخته را در تنگنایی قرار دهیم که ادامه راه، آنچنان که پیش از این بود، بر او ناهموار و دشوار شود.