سرویس معماری هنرآنلاین: مرمت کلیسای جامع شهر پیزا در ایتالیا از چهار سال پیش آغاز شده است. اگرچه هم اکنون مرمت کاران در حال استفاده از تکنیک‌های بازسازی سنتی هستند اما این روش‌ها به زودی و به کمک یافته‌های دانش شیمی و علم مواد تغییر خواهد کرد.

برای مرمت کلیسای پیزا، از سنگ‌هایی استفاده می‌شود که پیش از این در قرن یازده میلادی نیز برای ساخت این کلیسا از آن‌ها استفاده شده بود. فناوری‌های رایجی مانند لیزر نیز در خدمت مرمت کاران خواهد بود.

اما همزمان، مرمت کاران برخی تکنیک‌های نوین را نیز آزمایش می‌کنند از جمله محصولی ابتکاری که برگرفته از ذرات نانو است. این محصولِ ابتکاری، به محکم سازی ساختار داخلی سنگ‌ها (که در کلیساها عمدتاً سنگ مرمر هستند) کمک می‌کند. این ماده به بخش‌های آسیب دیدۀ سنگ تزریق می‌شود.

روبرتو چلا، مهندس عمران می‌گوید: «سنگ مرمر منفذهای کمی دارد و همین ما را مجبور می‌کند که از ذراتی در مقیاس نانو استفاده کنیم. ذراتی که بتوانند در داخل سنگ نفوذ کرده و ما را از ترمیم کامل اثر مطمئن کنند.»

گروهی از شیمیدان‌ها که در چهارچوب یک پروژه تحقیقاتی اروپایی در حال کارند، توانسته‌اند ترکیب محکم کنندۀ جدیدی تولید کنند. ترکیبی که حاوی کربنات کلسیم است و از مخلوط کردن اکسید کلسیم، آب و دی اکسید کربن به دست می‌آید. ذرات کوچک نانویی که در این ترکیب معلق هستند این توانایی را دارند تا به درون سنگ‌ها و ساختار فرسوده نفوذ کرده و از تجزیه آن‌ها جلوگیری کنند.

داریو پائولوچی، شیمیدان دانشگاه پیزا می‌گوید: «مهم است که این ذرات، طبیعت شیمیایی همان سنگ‌هایی را داشته باشند که باید ترمیم شوند. به این ترتیب با گذشت زمان، این ذرات تحت تأثیر فرایندهای مختلف فیزیکی و مکانیکی قرار نمی‌گیرند؛ فرایندهایی که می‌تواند در نهایت منجر به شکستن سنگ‌ها شود.»

پنج کلیسای اروپایی از جمله کلیسای سنت استفان در شهر وین، پایتخت اتریش در این پروژه مشارکت دارند.

در اتریش ویژگی‌های مکانیکی سنگ‌ها بررسی می‌شوند اما از آنجا که نمی‌توان نمونه‌های زیادی از سنگ‌های کلیسا را برای آزمایش‌ها استفاده کرد، دانشمندان سعی کرده‌اند «عمر» قطعه سنگ‌های محدودی را که برای نمونه استفاده می‌کنند، افزایش دهند.

ماتئا بن، دانشمند مواد در دانشگاه تکنولوژی وین می‌گوید: «ما برای حفظ سنگ‌های نمونه، روش‌های مختلفی را آزمایش کردیم. مثلاً تلاش کردیم آن‌ها را منجمد کنیم یا در محیط‌های نمکی و اسیدی قرار دهیم. درنهایت تصمیم گرفتیم با حرارت، عمر آن‌ها را افزایش دهیم. بنابراین سنگ‌ها را تا دمای خاصی گرم می‌کنیم. پس از گرم شدن، مواد در داخل سنگ‌ها منبسط شده و به سمت مشخصی گسترش می‌یابند. آن‌ها با این انبساط، به مواد معدنیِ اطراف فشار آورده و باعث ترک سنگ می‌شوند. ما به این ترک‌ها نیاز داریم تا آن‌ها را محکم کنیم.»

این مواد محکم کننده برای محکم سازی انواع مختلف سنگ‌های کلیساهای اروپا استفاده شده‌اند از جمله سنگ‌های آهکی، ماسه سنگ و سنگ مرمر. پژوهشگران نتیجۀ استفاده از این ماده را روی سنگ‌های مختلف بطور دقیق بررسی می‌کنند.

یوهانس ویبر، کارشناس پتروشیمی از دانشگاه هنرهای کاربردی وین می‌گوید: «قبل از همه، مواد محکم کننده سنگ‌ها باید به خوبی توسط سنگ جذب شوند. سپس در دوران تبخیر آن‌ها، این مواد باید در نقطه مشخصی در ساختار داخلی سنگ رسوب شوند. حجم این مواد نباید پس از سرد شدن خیلی کوچک شود. تمام مواد پس از سرد شدن کوچک می‌شوند، مواد محکم کننده سنگ‌ها نیز همین ویژگی را دارند. این مواد باید به مواد سنگ بچسبند اما نباید منافذ سنگ را کاملاً ببندند.»

آزمایش‌ها در کلیساهای جامع اروپایی همچنان در حال انجام است. پژوهشگران امیدوارند کارشان به حفظ بهتر میراث فرهنگی در سطح اروپا کمک کند.

منبع: یورونیوز