به گزارش خبرنگار تجسمی هنرآنلاین؛ نخست روز فرودین ماه سال 1366 کتاب "هنر چاپ باتیک " نوشته حسین کلاقیچی گنجینه بنیانگذار و پدر چاپ باتیک از سوی انتشارات مرکز نشر دانشگاهی راهی بازار کتاب شد و با اقبال بی سابقه ای روبرو شد.
اما با گذشت بیش از 26 سال از چاپ نخست این کتاب؛ ناشر دیگر اقدام به چاپ این اثر ارزشمند نکرده است و علاقمندان به این کتاب و هنر چاپ باتیک برای تهیه این کتاب با دشواری های بی شماری روبرو هستند.
هرچند که پس از انتشار این کتاب، کتاب های دیگری به همین شیوه منتشر شده اند؛ اما با توجه به اهمیت کتاب حسین گنجینه به دلیل بنیانگذاری این شیوه چاپ پارچه؛ ناچارند که این کتاب را به صورت فتوکپی و با قیمت بالا در بازار آزاد تهیه کنند .
نویسنده کتاب "هنر چاپ باتیک" یکی از معدود استادکار برجسته هنر باتیک و چاپ قالبی در ایران و جهان است. او در کتاب هنر چاپ باتیک پس از ذکر توضیحاتی درباره تاریخچه این هنر در جهان و ایران خوانندگان را گامبهگام با اصول عملی و ابزارها و روش های گوناگون هنر چاپ پارچه آشنا میسازد.
قالبسازی، استامپ، پختن ابریشم، واکس باتیک،رنگرزی، باتیکگیری،چاپ کلاقهای، جدول شناخت و ترکیب رنگ ها عنوان برخی از فصل های کتاب است. کتاب بر روی کاغذ گلاسه چاپ شده و دارای تصاویر رنگی متعدد و گویای است.
شعله گنجینه دختر استاد گنجینه درباره اهمیت این کتاب و عدم انتشارش از سوی ناشر به هنرآنلاین می گوید: در زمان حیات پدرم بارها پیگیر تجدید چاپ این کتاب شد اما با پاسخ روشنی از سوی ناشر روبرو نشد و با گذشت 26 سال از انتشار این کتاب بی شک دیگر نسخه ای از کتاب در بازار موجود نیست که علاقمندان بتوانند آن را تهیه کنند.
وی افزود: پدرم قریب به چهار دهه چاپ باتیک را در دانشگاه ها تدریس کرد اما با توجه به دشواری های کار در این رشته امروزه تعداد کسانی که علاقمند هستند که در این رشته فعالیت کنند محدود است و کمتر استادی نیز اقدام به آموزش این رشته هنری می کند.
به گفته شعله گنجینه؛ ضرورت تجدید چاپ کتاب هنر چاپ باتیک و انتشار کتاب های دیگری در این رشته هنری به خوبی احساس می شود و تا زمانی که شوق آموختن چنین رشته هنری در جامعه بوجود نیاید؛ نمی توانیم از چنین میراث ارزشمندی که پیشینیان ما به یادگار گذاشته اند بهره ببریم.
وی در خصوص این که آیا خود در این رشته فعالیت می کنند گفت: با این که من تمام فوت و فن این رشته هنری را از پدرم آموخته ام اما به دلیل مشغله های هنری شخصی در این رشته به صورت حرفه ای فعالیت نمی کنم، اما چندتن از شاگردان پدرم همچنان اقدام به آموزش این رشته هنری می کنند.
چاپ باتیک یا کلاقه ای را به نوعی می توان نقشگذاردن بر روی انواع پارچه به خصوص ابریشم معنی کرد. کلمه باتیک از لغت Ambatik مشتق شده است .
باتیک کلمه ای جاوه ایست و جاوه یکی از جزایر کشور اندونزی است. این لغت با معنای خاص خود در جزایر جنوب شرقی آسیا و ژاپن هم رواج دارد و این هنر از ابتدا از این مناطق نشأت گرفته است، اما بر طبق اسناد موجود اصالت این هنر به چین می رسد.
حسین کلاقیچی گنجینه بنیانگذار چاپ سیلک اسکرین و باتیک در ایران بود.
او عضو پیوسته فرهنگستان هنر، سازمان میراث فرهنگی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود و نزدیک به چهار دهه در دانشگاههای تهران، الزهرا، سوره، جهاد دانشگاهی و دیگر مراکز آموزش عالی تدریس کرد.
وی برای توسعه چاپهای دستی در ایران زحمات بسیاری متحمل شد و عمری را صرف پژوهش و آموزش در این زمینه کرد.
او با برگزاری کارگاههای تولیدی و آموزشی در بسیاری از شهرهای ایران و دیگر کشورها، هنرش را نه تنها به مردم ایران، بلکه به سراسر دنیا عرضه نمود.
استاد گنجینه سابقه چاپ باتیک را به جزیره جاوه اندونزی نسبت میدهد و معتقد بود که از آنجا به سایر نقاط جهان از جمله هندوستان، پاکستان، تایلند، چین، ژاپن، ایران و اروپا رفته و جنبه بومی پیدا کرده است.
او معتقد بود: با نظارت بر چگونگی تولید چاپ باتیک در مناطقی نظیر اسکوی آذربایجان و استاندارد نمودن مواد اولیه و ایجاد تنوع در طرح و نقش و ارائه مشورتهای فنی و تسهیلات اقتصادی به همراه تقویت جنبههای صادراتی و بازرگانی، میتوان نسبت به احیا و گسترش این تکنیکهای ظریف و پیچیده همت گماشت.
انتهای پیام/
320