به گزارش سرویس تئاتر هنرآنلاین// امروز شنبه (13 اردیبهشت) پیرو برگزاری جشن‌های هفته تئاتر از سوی کانون‌های مختلف خانه تئاتر؛ انجمن نمایشگران عروسکی هم جشنی بر پا خواهد کرد و قرار است از مجتبی کاظمی با تجربه 30 سال فعالیت در عرصه تئاتر عروسکی کودکان تقدیر به عمل آید. مجتبی کاظمی میهمان هنرآنلاین شد تا از تلاش و تجربه 30 ساله‌اش بگوید .مشروح گفتگو با او را در زیر می‌خوانید.

کانون پرورشی فکری کودکان و نوجوان آغازگر راهم بود

کاظمی درباره چگونگی آغاز به کارش در حوزه تئاتر عروسکی کودکان گفت: کار مار با خاله بازی و دکتر بازی در کوچه و محله شروع شد. از کودکی علاقه‌مند به کانون پرورشی فکری کودکان و نوجوان بودم و از سال 53 دوره‌های آموزشی تئاتر را در آنجا گذراندم. اولین مربی‌ام رضا فیاضی بود که در آن زمان دانشجو بود با او شروع به کار کردم و اولین نمایشی که بازی کردم " دستمال دست" نام داشت که نقش یک گربه را بازی می‌کردم و بقیه اعضای گروه هم بچه‌های کانون بودند. پس از آن از طرف کتابخانه شماره 2 کانون مرا به پارک لاله امروزی معرفی کردند با صالح صفوی آشنا شدم و دوره حرفه‌ای دیدم در زمانی که جمشید مشایخی رئیس اداره تئاتر بود در آنجا نمایش " آتشی در دل و آتشی در تفنگ" را با چند نفر از دوستان اجرا کردیم و پس از آن گروهی تشکیل دادیم که اختصاصا کارمان تئاتر کودک بود. اولین نمایشی که با آن گروه اجرا کردیم "حسنی و ببر فرزانه" بود که در موزه هنرهای معاصر اجرا شد و پس از آن "خورشید شب" را اجرا کردیم. بعد از این اجراها بود که آقای سیاوش تهمورث مرا دید و از من دعوت به کار کرد و این باعث شد که با بزرگان تئاتر آشنا شوم و پس از آن مرا به تلویزیون و برنامه کودک معرفی کردند این اتفاقات افتاد تا به آموزش تئاتر رسید و کانون دانش آموزی از من دعوت کرد تا به بچه‌ها آموزش دهم.

احترام به عروسک‌های تئاتری و جدی گرفتن آنها

این فعال تئاتر عروسکی درباره ادامه روند کاری خود توضیح داد: یادم می‌آید که حمید لبخنده نمایشی را در دانشگاه هنر تمرین می‌کرد و من از سر آن تمرین با آقای اصغر همت آشنا شدم. بدن و بیان را پیش او کار کردم و بالاخره با بهروز غریب‌پور آشنا شدم که در آن موقع نمایش "میکی و کارگاه 2" را در تئاتر شهر روی صحنه داشت از آنجا با نمایش عروسکی آشنا شدم. غریب پور خیلی چیزها به من یاد داد؛ اینکه به عروسک احترام بگذاریم و آنها را جدی بگیریم . از آن زمان تا به امروز عروسک‌ها دوستان من شدند.

شیوه "مجتبی کاظمی"!

کاظمی با اشاره به شیوه کار خود افزود: هم اکنون 30 سال است که برای کودکان بهزیستی کار می‌کنم و آنچه را که بچه‌ها می‌خواهند یاد بگیرند از طریق زبان عروسک‌ها به آن‌ها یاد می‌دهیم. عروسک‌ها را دست می‌گیریم و نمایش می دهیم پس از آن کار ما در مهد کودک‌ها پذیرفته شد و طرفدار پیدا کرد. تمام حیوانات و شخصیت‌های عروسکی در کار ما شخصیت دارند و مورد احترام هستند. آنها برای بچه‌ها زنده می‌شوند و بچه‌ها را می‌خندانند. خلاصه 10 سال در آموزش و پرورش و 11 سال برای صدا و سیما بازی‌های کودکانه کار کردم و این تخصص من شد در واقع به نام نمایش‌های خلاق با بچه‌ها کار می‌کنم و با آنها نمایش به صحنه می‌برم. نمایش‌های زیادی کار کردیم از جمله خاطره‌انگیزترین آنها " کی پهلوون است با اژدها بجنگد" بود که خیلی استقبال شد و یا کار" آتقی و شهر خیال" که با سیامک صفری، پانته آ بهرام و علی ثابتی پور در قشقایی اجرا کردیم. کار کردن با بچه‌ها جرات مرا را بیشتر کرد و کارهای فلکلوریک ایرانی را هم به کارمان اضافه کردیم و آن هم طرفداران خاص خودش را پیدا کرد که دیگر به شیوه "مجتبی کاظمی" معروف شد. در کارهایم از عروسک و فانتزی خیلی استفاده می‌کنم البته این‌ها را مدیون بچه‌ها هستم که با من همکاری می‌کنند و ایده‌های من را به شکل تصویر در می‌آورند و همین‌طور مدیون شاگردهایم هستم که فکرهای مرا اجرا می‌کنند. کلاس‌های کارگاهی زیادی برگزار کردم این کلاس‌ها بیشتر از این که استاد و شاگردی باشد کارگاهی بوده‌اند و به نظرم بهترین شیوه تولید نمایش شیوه کارگاهی است. به کاری دست می‌زنید و در حین کار اشتباه خود را می‌فهمید.

تئاتر عروسکی کودک از دیروز تا به امروز

کاظمی رشد تئاتر کودک را مدیون فعالین دوره‌های گذشته دانست و گفت: تئاتر کودک از یک زمانی شروع به رشد کرد حدود سال‌های 40 تا 47 اردلان و بهمن مفید ، مرضیه برومند، هنگامه مفید که در کار کودک تجربه دارند خیلی تلاش کردند. در آن زمان کار سختی بود ولی الان تئاتر کودک به خوبی شناخته شده است. اکثر فعالان می‌دانند که چه کار می‌کنند و فانتزی را می‌شناسند و این‌ها همه نتیجه آن دوره است. دوره‌های که من در کانون گذراندم در آن زمان زیاد نمی‌دانستیم چکار می‌کنیم. چون تئاتر کودک نوپا بود امروز نتیجه آن تلاش‌ها را به جایی رسیده که تئاتر کودک در سراسر کشور اجرا می‌شود. کسانی که با تجربه زیاد در کانون کار کرده‌اند مثل حسن دادشکر و بهروز غریب‌پور و دیگران همه به شکل جدی به این مقوله پرداخته‌اند اگر خودت به عنوان تولیدکننده کار را جدی بگیری دیگران هم آن را جدی می‌گیرند.

معضلات تئاتر کودک

او درباره معضلاتی که تئاتر کودک امروز دارد، افزود: متاسفانه گاهی گروه‌هایی برای اجرای نمایش کودک می‌‌آیند که هدف اصلی آنها کسب درآمد و پول است البته این اشکالی ندارد ولی بعضی‌ها کار کودک می‌کنند که کاری کرده باشند و کسب درآمدی کنند. نباید این طور باشد. کسی که کار کودک می‌کند این کار باید مسئله‌اش باشد من از وقتی این کار را شروع کردم مشخصا فقط تئاتر کودک کار می‌کنم این موضوع تمام زندگی و دغدغه‌ام شده است. همین حالا روزانه با 500 کودک در ارتباطم. بچه‌ها دنیای بسیار بزرگی دارند که رسیدن به آن مثل این است که در فضایی پر از ستاره می‌افتید. دنیایی از علم و دانش و باید در این دنیا مثل ستاره‌ها ریز شد. خیلی از تئاترهای روی صحنه اداهای لوس و زننده در می‌آورند تا بچه‌ها خوش‌شان بیاید اما بچه‌ها دوست ندارند و حتی اعتراض هم می‌کنند. مسائل کودکان جدی و در عین حال فانتزی است بچه‌ها دوست دارند که مردم آن‌ها را جدی بگیرند. نمی‍‌خواهم غلو کنم که خیلی کار متفاوتی است اما هر چیزی جای خودش را دارد و مسئله جدی است. عدم شناخت در ارتباط با کودک و اینکه بعضی از گروه‌ها همت ندارند و حاضر نیستند کتاب بخوانند حتی انیمیشن و تئاتر نمی‌بینند نمی‌توانند تحلیل کنند و حرف دل را بزنند. ما در کارها بچه‌ها را وادار می‌کنیم حرف بزنند از آنها می پرسم چطور بود. گاهی خود کارگردان یا سایر اعضا تحلیل درستی از متن ندارد. دانشی ندارد و می‌گوید فلان کار خوب بود یا بد بود! درباره رنگ و تاثیرات آن نمی‌توانند صحبت کنند. رنگ‌شناسی و ریتم‌شناسی خیلی مهم است .به طور کلی دانش در هر کاری مهم است. کار کردن برای کودکان نباید صرفا به خاطر پول درآوردن باشد. موسیقی ، دکور ، لباس و فانتزی کودک حرف خودش را دارد . تا علم نداشته باشی و آنها را نشناسی کودکان جذب نمی‌شوند. من هر 15 روز به 3 مهد می‌روم بچه ها مرا به نام "عمو قصه" می‌شناسند. همه منتظرند که من بیایم حتی یکی از خانواده‌ها می‌گفت که بچه مریض بوده و روزی که من قرار بود به مهدکودک شان بروم آنقدر ذوق داشته که خوب شده است. هنوز و هنوز دانش آموزم و دارم یاد می‌گیرم .ولی دانش آموز خوبی هستم 30 سال است که نمایش عروسکی کودک اجرا می‌کنم با توجه به آمدن کامپیوتر و چیزهای جدید بچه‌ها هنوز تئاتر عروسکی را دوست دارند. هنوز قصه‌های قدیمی جای خوبی در بین بچه‌ها دارد. خیلی‌ها به طرف کار عروسکی کودک به طور جدی نمی‌روند دوستان همه کار می‌کنند فقط برای این‌که رزومه‌ای پر کنند. باید مسئولانه رفتار کنیم. کسی که برای کودکان تئاتر می‌‌سازد باید حرفی برای گفتن داشته باشد. نمایش عروسکی سایه، بونراکو و... همه چیز را در کنار هم کار می‌کنند و راجع به نور و موزیک فکر نمی‌کنند. می‌خواهند بچه ها را با موزیک به اصطلاح شاد تکان بدهند تا توجه آنها جلب شود. بچه‌ها ملودی آرام را دوست دارند. حتی گروه‌ها احترام به هم نمی‌گذارند و کارهای هم را خراب کنند. بالاخره از ماست که بر ماست.

اگر بگویند با عروسک کار نکن؛ می‌میرم...

مجتبی کاظمی درباره دلایل علاقه خود به حرفه‌اش گفت: یکی از دلایلی که به این کار علاقه دارم تاثیر آن بر آموزش کودکان است. از تاثیر نمایش و استفاده از عروسک تئاتری برای آموزش به کودکان نگو و نپرس. از اینجا تا آسمان است . مثلا ما نمایشی داریم درباره آتش، می‌خواهیم به آنها آموزش دهیم که آتش چیز خوبی است ولی با آن بازی کردن خوب نیست. خود بچه‌ها را همراه با عروسک‌ها وارد بازی می‌کنیم و هرکس در این میان نقشی را ایفا می‌کند. آموزش باید سمعی و بصری باشد و در همه دنیا در ریاضی، علم و غیره این کار را می‌کنند. دلیل دیگر علاقه‌ام این است که در سن 53 سالگی به کودک درون خود نزدیکم. دوست دارم با رنگ‌ها و پارچه‌ها بازی کنم. دنیای کودکی بسیار زیباست و اگر روزی به من بگویند دیگر این کار را ادامه نده می‌میرم...

انتهای پیام/

گفت و گو از سارا سالک