سرویس تئاتر هنرآنلاین: تماشاخانه "دراما" یکی از سالنهای خصوصی تازه تاسیس تئاتر است که حوالی تئاتر شهر در خیابان لبافینژاد واقع شده است. این سالن کوچک با ظرفیت ۵۰ نفر و قابلیت اجرای تک سویه، دوسویه و سهسویه از یکم اردیبهشتماه با دریافت مجوز شروع به کار کرده و ۱۷ اردیبهشتماه هم با نمایشنامهخوانی "کلهپوکها" اثر نیل سایمون به کارکردانی محمود یوسفی فعالیت خود را آغاز کرده است.
با محمود یوسفی مدیر تماشاخانه "دراما" به گفتوگو نشستیم تا درباره این تماشاخانه، ویژگیها، نیازها و اهداف آن بیشتر بدانیم.
محمود یوسفی در خصوص راهاندازی و روند شکلگیری این تماشاخانه به خبرنگار تئاتر هنرآنلاین گفت: از آنجا که بسیاری از نیروهای جوانی که وارد عرصه تئاتر میشوند به خاطر کمبود سالن پشت درها میمانند، تلاش کردم با راهاندازی یک سالن تئاتر مشکلی را حل کنم. بنابراین از دی ماه سال گذشته این ملک را اجاره و ساخت و ساز سالن را شروع کردیم و خیلی هم سریع این اتفاق افتاد یعنی در عرض حدود دو تا سه هفته سالن نمایش را به همین شکلی که در حال حاضر وجود دارد آماده کردیم؛ اما به دلیل عدم تایید سالن از سوی کارشناس اعزامی مرکز هنرهای نمایشی و تا زمانی که ایرادات برطرف شد، فعالیتهای سالن دو، سه ماه دیرتر شروع شد که همین وقفه با توجه به استیجاری بودن ملک ضررهای مالی را هم به ما تحمیل کرد. اما در نهایت تماشاخانه "دراما" از ۱۷ فروردین سال جاری به طور رسمی تاسیس شد و فعالیت خود را برای اجرای نمایشها از ۱۷ اردیبهشتماه با نمایشنامهخوانی "کلهپوکها" اثر نیل سایمون آغاز کرد.
میزبانی از هفت نمایش جشنواره دانشجویی
او ادامه داد: از ۲۶ اردیبهشت ماه سال جاری نیز طی قراردادی که امضا شده بود، سالن با همکاری با جشنواره دانشجویی و برگزاری ورکشاپهای آموزشی شروع به کار کرد و در هر دو بخش آزاد و بینالملل این جشنواره حدود هفت نمایش به اجرا درآمد، ۱۶ خردادماه نیز اجراهای عمومی نمایشهای جشنواره آغاز شد و تاکنون هم ادامه دارد.
یوسفی در معرفی ظرفیت و ویژگیها و امکانات این سالن، افزود: این تماشاخانه دارای یک سالن تئاتر با ظرفیت ۵۰ نفر و سن با عمق ۸ متر و عرض ۷ متر است که علاوه بر آن فضایی حدودا ۸۰ متری به عنوان بک استیج، اتاق گریم، رختکن و محل نگهداری دکور و استراحت گروهها در نظر گرفته شده است.
ارتقاء کیفیت سالن مهمترین اولویت تماشاخانه
مدیر تماشاخانه "دراما" با اشاره به اهمیت و ضرورتی که برای ارتقاء کیفیت سالنهای خصوصی وجود دارد، بیان کرد: ما تا آنجا که در توان داشتیم برای رسیدن به یک کیفیت مناسب از هیچ تلاشی فروگذار نکردیم و فکر نمیکنم که این سالن در واقع چیز غیرقابل قبولی از آب درآمده باشد اما با این حال جا دارد که بیشتر از آنچه که وجود دارد برای ارتقاء کیفیت سالن تلاش کنیم؛ ولی در حال حاضر به دلیل مشکلاتی که در تامین هزینهها وجود دارد این امکان برای ما وجود ندارد که بیش از این برای کیفیت سالن هزینه کنیم، هرچند که مهمترین مسئله در واقع همین امر است و بالا بردن سطح کیفی از جمله اولویتهایی است که در ادامه آن را لحاظ خواهیم کرد.
او در خصوص فعالیتهای این تماشاخانه از آغاز شکلگیری تاکنون و تعداد تماشاگران گفت: از ۱۷ اردیبهشت ماه که - اجراهای عمومی نمایشها در این تماشاخانه آغاز شد- تا پایان شهریورماه، ۸ اثر نمایشی در سالن "دراما" روی صحنه رفته است؛ بنابراین طی چهار ماهی که تماشاخانه کار خود را آغاز کرده به طور میانگین ماهی دو نمایش را میزبانی کرده است. تعداد تماشاگران این سالن از آغاز شروع به کار سالن نیز چیزی حدود چهار هزار نفر بوده است.
فعالیت گروههای نمایشی جوان در کنار گروههای حرفهای تئاتر
مدیر تماشاخانه "دراما" در رابطه با گروههای متقاضی اجرا در این تماشاخانه نیز بیان کرد: تا به امروز بیشتر گروههای دانشجویی متقاضی اجرا در این تماشاخانه بودند اما در کنار آن گروههای حرفهای و کارگردانهای شناخته شدهای هم در این تماشاخانه اقدام به اجرای نمایش کردهاند. ناصر کامکاری، سیروس همتی، محسن قصابیان از جمله هنرمندان مطرحی هستند که برای اجرا در این سالن اظهار تمایل کردهاند و در حال حاضر هم آقای میکائیل شهرستانی در این سالن در حال اجرای نمایش "دائی وانیا" است.
یوسفی در خصوص رویکرد این تماشاخانه در رابطه با برگزاری کارگاههای آموزشی نیز عنوان کرد: اگرچه مهمترین مسئله در حال حاضر تامین هزینههای تماشاخانه است و ما هم ناگزیر هستیم که برای تامین این هزینهها اقدام به برگزاری کارگاههای آموزشی کنیم اما رویکردی که ما در تماشاخانه "دراما" به دنبال آن هستیم صرفا تامین هزینهها نیست بلکه بیشتر به این دلیل است که آموزش در تئاتر مقوله بسیار مهمی است. ما ابتدا آموزش داریم و بعد تولید اثر کردیم. در کنار اینکه میخواهیم هزینههای سالن را هم تامین کنیم به دنبال این هم هستیم که به اندازه توان خود در آن اتفاقی که باید در تئاتر رقم بخورد، دخیل باشیم. بنابراین تلاش میکنیم در انتخاب اساتیدی که برای برگزاری کارگاهها در نظر میگیریم دقت بیشتری داشته باشیم کما اینکه در حال حاضر نیز امیر یاراحمدی و میکائیل شهرستانی از جمله اساتیدی هستند که برای برگزاری کارگاهها با آنها به توافق رسیدهایم و همان گونه که میدانید این دو بزرگوار از اساتید صاحب نام عرصه تئاتر کشور هستند.
کیفیت اثر مهمترین ملاک ارزشیابی آثار
مدیر تماشاخانه "دراما" در خصوص نظارت و ارزشیابی آثاری که در این تماشاخانه به اجرا درمیآید نیز توضیح داد: برای ارزشیابی آثار یک شورای هنری متشکل از آقایان امیرحسین پناهیفر، حمید رحیمی و علی اصغر راسخ راد در نظر گرفته شده که این اعضا کار نظارت و ارزشیابی آثار را به عهده دارند. البته با آقای محسن قصابیان هم صحبتهایی کردیم که قرار است ایشان هم به این هیئت نظارت اضافه شوند.
او در ادامه تاکید کرد: رویکرد ما در حال حاضر به این شکل است که تصمیم داریم با گروههای جوانتر کار کنیم اما به این معنی نیست که بخواهیم هر نوع کاری را بپذیریم،در ماههای گذشته علی رغم تازه تاسیس بودن سالن و تحمل بار فشار مالی فراوان چون کار درخوری ندیدیم سالن را در اختیار این گروهها نگذاشتیم. بنابراین این نکته که گروههای تئاتری اصول و چهارچوب تئاتری را بشناسند برای ما از اهمیت ویژهای برخوردار است. ما علاوه بر اینکه آثار را مورد بررسی قرار میدهیم با خود گروهها هم صحبت میکنیم و رویکردهایشان هم در این گفتوگوها مورد ارزیابی قرار میگیرد. اما در نهایت کیفیت اثر همه چیز را مشخص خواهد کرد یعنی از ابتدا و زمانی که متن انتخاب شده تا مرحلهای که کار آماده میشود کیفیت مورد ارزیابی قرار میگیرد.
فرصتی برای گروههای با انگیزه جوان با تجربههایی متفاوت
یوسفی در اظهار نظری در رابطه با تاکید برخی از تماشاخانههای خصوصی بر بهرهگیری از هنرمندان چهره به عنوان یک ملاک در انتخاب آثار، گفت: به عقیده من تماشاخانههای خصوصی در مرحلهای که اصرار دارند تا به سمت کار کردن با گروههای حرفهایتر و بازیگران چهره بروند بیشتر به دنبال این هستند که بتوانند تماشاخانه خود را در اذهان مخاطبین پر رنگ کنند و جایگاه بهتری را نسبت به بقیه تماشاخانههای خصوصی به دست بیاورند و این چیزی است که من خیلی با آن موافق نیستم به این دلیل که من وقتی وارد عرصه تماشاخانه خصوصی میشوم یک سری نقدهایی را به سالنهای دولتی تئاتر دارم که مایل نیستم خود نیز پیرو آن حرکت و جریان باشم. بسیار به ندرت پیش میآید که کارهایی را که هنرمندان چهره ارائه میکنند، نمایشهایی متفاوت نسبت به بقیه تئاترها باشند و به نظر من کارها به طور کلی خیلی شبیه هم هستند، اگرچه متنها و رویکرد کارگردان متفاوت است اما نتایجی که حاصل میشوند تفاوت آنچنانی با یکدیگر ندارد و من فکر نمیکنم که بازیگران چهره بتوانند آن چیزی را که مدنظر تماشاخانه "دراما" است را رقم بزنند چون ما بیشتر به دنبال تجربههای متفاوت در عرصه تئاتر هستیم و دوست داریم به جوانترهایی با انگیزه و انرژی بیشتر و فکرهای متفاوتتر بهای بیشتری بدهیم.
ضرورت آسیبشناسی تئاترهای خصوصی
مدیر تماشخانه "دراما" با تاکید بر ضرورت بحث آسیبشناسی تماشاخانههای خصوصی، خاطرنشان کرد: هرچند بسیاری از این سالنهای خصوصی به دلیل سطح کیفی و کمبودهایی که دارند قابل انتقاد هستند اما به هر روی اگر عملکرد این سالنها را دست کم در دو سال اخیر بررسی کنیم خواهیم دید که چه تعداد از گروههای جوان توانستهاند کارهای خود را ارائه بدهند و چه تعداد مخاطب را توانستهاند جذب کنند و اینها نتایج و دستآوردهایی است که نمیتوان به راحتی از آنها عبور کرد و شاید بهتر باشد که به این جریان قدری موشکافانهتر و کارشناسانهتر نگاه شود و نوعی هدفگذاری صورت بگیرد و این اتفاقی نیست که به صورت فردی رقم زده شود؛ به عقیده من این یک جریانی است که به طور جمعی رقم خواهد خورد و وقتی هدفگذاری و آسیبشناسی صورت بگیرد میتوانیم معایب آن را شناسایی و برطرف کنیم و خیلی مطمئنتر قدم بر داریم و در آینده به آن اهداف برسیم اما زمانی که این اتفاق رخ ندهد به همان اندازه که تماشاخانههای خصوصی میتوانند نتیجه بخش باشند، میتوانند مخرب عمل کنند.
از نمایشهای عروسکی و کودک استقبال میکنیم
او در بخش دیگری از این گفتوگو در رابطه با نحوه استقبال از کارهای عروسکی و کودک نیز خاطرنشان کرد: در این تماشاخانه تاکنون هیچ نمایش کودک و کار عروسکی اجرا نشده است اما این تماشخانه بسیار استقبال میکند که این اتفاق بیافتد. مایلیم با این گروهها هم صحبت کنیم و اگر این سالن مناسب اجراهای آنها باشد این همکاری بین ما و این گروهها صورت بگیرد.
یوسفی با بیان اینکه این تماشاخانه تاکنون سود مالی دربر نداشته است، در رابطه با بحث تامین هزینههای این تماشاخانه نیز گفت: تماشاخانه "دراما" تاکنون نتوانسته به خوبی از عهده هزینههای خود بربیاید اما وضعیت به شکلی هم نیست که بخواهم بگویم همیشه به همین شکل خواهد ماند چون به هر حال ما در شروع کار هستیم و بخشی از مشکلات اقتصادی به عملکرد ما برمیگردد، براین اساس من باید حتما یک کارشناس آگاه به امور اقتصادی و به طور مشخص امور اقتصادی تئاتر در مجموعه خود داشته باشم که ظرفیتهای کسب درآمد تئاتر، مخاطب و سالن را بشناسد تا زمانی که تماشاخانه به سمت بحران حرکت میکند راه کار ارائه بدهد و آسیبشناسی بکند و این کاری است که من باید انجام دهم تا مقابل این بحران را بگیرم اما به هر حال این هم یک واقعیتی است که یک سری از مسائل به شکل تحمیلی بر ما وارد میشوند و از کنترل شخص من خارج است و من نمیتوانم از اجاره بهایی که ماهیانه پرداخت میکنم کم کنم. حال هزینههای جاری دیگر و یک سری از هزینهها که غیرمترقبه اتفاق میافتد به مراتب بالاتر هم هستند و اینها مواردی است که با درآمدی که در حال حاضر تماشاخانه دارد همخوانی ندارند، در چنین مواقعی مثلا برگزاری کارگاههای آموزشی میتواند به این تامین هزینهها کمک کند. به عقیده من تامین هزینهها مهمترین مسئله برای تامین بقای تماشاخانهها است و باید برطرف شود و این البته کار من به عنوان مدیر یک تماشاخانه نیست که بخواهم این بحران را برطرف کنم بلکه حل این مشکل مستلزم کمک یک نیروی جمعی و همکاری جمعی هم از جانب صاحبان تماشاخانههای خصوصی و هم از جانب کسانی است که به این مسائل آگاه هستند و میتوانند راهکار ارائه بدهند. ما الان میبینیم که موسسات آموزشی و دانشگاهها نسبت به گذشته بیشتر هنرجو میپذیرند و بنابراین خروجی بیشتری هم دارند. در نتیجه بستر کار باید فراهم باشد و این تعداد تماشاخانههای خصوصی موجود هم بسیار کم است.
حمایت دولت از تئاتر خصوصی
او ادامه داد: به هر حال تماشاخانهها برای اینکه به بقای خود ادامه دهند ناگزیر هستند که هزینههای خود را به نحوی تامین کنند و در نتیجه در برخی مواقع مجبور هستند به آثار کم کیفیت یا بیکیفیت سالن اجاره بدهند و اینجا نقطهای است که تماشاخانههای خصوصی دقیقا نتیجه معکوس در تقویت تئاتر دارند. اینجا است که دولت موظف است از این بخش حمایت کند چون به هرحال تماشاخانههای خصوصی باری را از دوش دولت بر میدارند و دولت هم موظف است در حوزه فرهنگ و هنر هزینه کند. البته این به این معنی نیست که دولت این کار را انجام نمیدهد اما نکتهای که در این میان وجود دارد این است که تماشاخانههای خصوصی در پی یک نیاز شکل گرفتهاند و حالا که این نیاز در حال برطرف شدن است بهتر خواهد بود که دولت هم نگاه خود را تغییر دهد و یا حداقل کمی سریعتر این کار را انجام دهد چون این حمایت به کندی شکل میگیرد.
یوسفی در پایان متذکر شد: وقتی سالن تئاتری احداث میشود دیگر متعلق به یک شخص خاص نیست و در واقع سالن متعلق به گروههای اجرایی و مخاطبین است؛ به همین دلیل من امیدوارم علاوه بر دولت از سوی مخاطبین هم مورد حمایت قرار بگیریم چراکه معتقدم برای نگه داشتن یک سالن اجرا یک همت همگانی نیاز است. بهتر است مخاطبین رویکرد خود را تغییر دهند و تنها سالنهای دولتی و شناخته شده را برای دیدن نمایشها مدنظر قرار ندهند.
انتهای پیام/