سرویس معماری هنرآنلاین: بیش از یک ماه از آغاز ساخت‌و‌ساز در حریم کاخ عشرت‌آباد نگذشته که اکنون سازه آهنی این برج تجاری به طبقه چهارم کاخ رسیده است.

جرثقیل‌ها روز به روز بیشتر می‌شوند، اسکلت‌های آهنی بالا و بالاتر می‌روند. عمارت عشرت‌آباد، محاصره و منظر شمالی البرز کور شده است.

رییس میراث فرهنگی تهران ساخت و سازهای اطراف بنای کاخ کلاه فرنگی عشرت آباد را از بدترین اتفاقات سال 93 توصیف کرده است. با این حال این ساخت و ساز ها همچنان ادامه دارند و مسئولان نتوانسته اند اقدامی برای متوقف کردن و نجات کاخ صورت بدهند.

در طول این مدت بارها و بارها رسانه‌ها در این زمینه هشدار داده‌اند. مسئول میراث فرهنگی تهران می‌گوید که با مسئولان پادگان مکاتبه کرده‌اند، اما تا کنون پاسخی به آن‌ها داده نشده است. عمارت عشرت‌آباد را کمتر کسی است که ندیده باشد. بنای بلند قامتی که از دوره قاجار به جا مانده است. تمام ماشین‌هایی که از پل شمیران به سمت اتوبان صیاد شیرازی حرکت می‌کنند، برای یک بار هم شده پشت چراغ قرمز به این عمارت خیره شده و یاد روزگاران قدیم کرده‌اند. حالا این عمارت دارد در محاصره تیرآهن‌ها و ساخت و سازهای جدید در می‌آید، عمارتی که پس از رویداد 15 خرداد 1342 به‌مدت یک ماه و هفت روز مقر زندان امام خمینی بود. این عمارت رازهای زیادی را در دل خود از دوره قاجار تا به امروز نگه داشته است. کاخ عشرت‌آباد در واقع تاریخچه تهران نیز هست. به تاریخی که پایتخت پشت سر گذاشته. این عمارت تاریخی هویت بخشی از تهران است که ساخت و سازها جلوه آن را به هم زده و زشت و ناهمگونش کرده‌است. حالا این چهره دلش به تک بناهایی خوش بود که این دل خوشی‌ها هم یکی یکی گرفته می‌شود.

عمارتی که در سال 1291 قمری به فرمان ناصرالدین شاه قاجار ساخته شد. این عمارت در میان باغ عشرت‌آباد قرار داشت که کاخ‌ها و کوشک‌های پهناور و بزرگ داشت. در میانه باغ، حوض و چشمه و فواره‌های گوناگونی وجود داشت و دور تا دور این حوض بزرگ، نزدیک به سی خانه کوچک دو اتاقه به شکل نیم دایره ساخته شده بود که در و پنجره‌ چوبی آن‌ها به سوی مرکز حوض باز می‌شد و در هر یک از آن‌ها یکی از زنان شاه زندگی می‌کردند. این باغ بیشتر مکان برگزاری مراسم عروسی و تفریحات شاه بود و در آن ساختمان کلاه‌فرنگی، به صورت برج چهار طبقه ساخته شده بود که پوشش سقف طبقه چهارم از شیروانی و طبقه سوم آن دارای شاه‌نشین با آینه کاری و مقرنس بود.

این کاخ از کاخ‌های ییلاقی ناصرالدین‌شاه در بیرون از حصار تهران بود که پس از سرنگونی دودمان قاجار، کاخ و خانه‌های پیرامون آن در اختیار نهادهای نظامی قرار گرفت. این کاخ همچون کاخ سلطنت‌آباد، قصر فیروزه و کاخ نیاوران که در مناطق پیرامونی تهران ساخته شده بودند بیشتر کاربری تشریفات و ییلاقی داشتند.

پس از سرنگونی دودمان قاجار این باغ و کاخ همراه با خانه‌های دور حوض برای کاربری پادگانی به شهربانی واگذار شد و از آن رو آن را پادگان "شهربانی" یا "عشرت‌آباد" نامیدند. از همین رو تاریخچه عمارت کلاه‌فرنگی "عشرت‌آباد" با نظامیان همراه شد، تا جایی که زندان درون پادگان به نام "زندان عشرت‌آباد" خوانده می‌شد. پس از چند سال این پادگان به نیروهای گارد پهلوی واگذار شد. با پیروزی انقلاب این پادگان مصادره شد و بعدها به نیروی هوایی سپاه اختصاص یافت که به نام "پادگان ولیعصر" تغییر نام پیدا کرد.

این بنا در سال 1346 در سیاهه آثار ملی ثبت شد، اما به دلیل نظامی بودن محوطه امکان بازدید و نگهداری و بازسازی وجود نداشت. هم‌اکنون از همه خانه‌های کوچک، محوطه و کل مجموعه تنها کاخ اصلی بر جای مانده است. کاخ عشرت‌آباد پس از نخستین سفر ناصرالدین شاه به فرنگ ساخته شد. این عمارت با الگوی معماری ایرانی در چهار طبقه بنا نهاده شده است. این بنا در دوره‌ای به عنوان خوابگاه انیس‌الدوله یکی از همسران ناصرالدین شاه اختصاص داده شد و در جنوب شرق این عمارت حوض دایره‌ای بزرگی قرار گرفته که آب آن با آب قنات پر می‌شده است.

انتهای پیام/