به گزارش هنرآنلاین ، برنامه "گفت و گوی فرهنگی" با موضوع "ترجمه شعر فارسی و چالشهای پیش رو" (با توجه به دغدغههای رهبری در دیدار با شاعران) با حضور رضا اسماعیلی(شاعر و پژوهشگر ادبی) عبدالرحیم سعیدی راد(شاعر و پژوهشگر ادبی) روی آنتن شبکه رادیویی گفت و گو رفت.
در ابتدای این برنامه عبدالرحیم سعیدی راد(شاعر و پژوهشگر ادبی) در پاسخ به این پرسش که آیا ما در ترجمه ادبی موفق بودیم، یا نه، گفت: ظاهر امر این است که موفق نبودیم و به خصوص در این 37 سال پس از انقلاب اتفاقات کمی افتاده است.
سعیدی راد ادامه داد: حرکتهای خوبی در زمینه ترجمه شعر فارسی به زبانهای دیگر انجام شده است. نمونههایی از مسائل را وقتی مسئولی در رأس کارهای فرهنگی قرار میگیرد، به راحتی میبینیم برخی کارها خوب انجام میشود.
این پژوهشگر حوزه شعر خاطرنشان کرد: وقتی ارتباطات فرهنگی بین کشورها برقرار شود، موج ترجمه به سمت کشورهای دیگر سوق پیدا میکند که میتواند مفید باشد.
سعیدی راد در ادامه با بیان اینکه باید اداره یا سیستمی در این زمینه وجود داشته باشد، یادآوری کرد: در صورت وجود چنین اداره ای، فرآیند انتخاب شعر و شاعر به درستی انجام و بخشی از آثار به خوبی ترجمه میشود. به عنوان یک شاعر باید انجمنهایی برای ما وجود داشته باشد که فرآیند آشنایی با شاعران دیگر کشورها فراهم و تبادل فرهنگی و ترجمه صورت گیرد.
وی با اشاره به مباحث روزی که شاعران درخصوص آن شعر میسرایند، بیان کرد: بحث روز هم در خصوص شعر وجود دارد که شاعران با توجه به اتفاقی که در جامعه پدید آمده، به سرعت شعری سروده میشود ولی نهادی برای انتشار این آثار نیست.
در ادامه رضا اسماعیلی(شاعر و پژوهشگر) در این رابطه گفت: طی 4 دهه بعد از انقلاب ترجمه داشتیم اما یکسویه بوده؛ یعنی بسیاری از شاعران ایرانی اشعار مختلفی را به زبان فارسی ترجمه کردند اما وقتی میبینیم چه آثاری از فارسی به زبانهای دیگر ترجمه شدند، میبینیم عملکرد درخشانی در این زمینه نداشتیم و بسیار فقیریم.
اسماعیلی ادامه داد: گهگاه نهادهای مردمی گزیده ای از اشعار شاعران معاصر را ترجمه کردند و تبدیل به یک مجموعه شده است. شاید بیشتر در حوزه کشورهای عرب زبان رسوخ پیدا کردیم و به این دلیل است که علاوه بر تحریم اقتصادی، تحریم فرهنگی نیز بودیم. رایزنهای فرهنگی ما بیشتر از فرهنگی بودن، سیاسی هستند.
این شاعر با اشاره به اینکه نه سازمان تبلیغات و نه وزارت ارشاد هیچکدام به صورت رسمی متولی ترجمه در کشور نیستند، افزود: بحث دیگر این است که ترجمههای صورت گرفته براساس ذوق و سلیقه شخصی بوده و ادبیات معاصر ما به معنای کامل ترجمه نشده است. نهادهای مسئول باید اداره کل یا معاونتی را تأسیس کنند و به صورت جدی در این رابطه کار کنند.
اسماعیلی با بیان اینکه اگر ما نهادی رسمی در حوزه ترجمه نداشته باشیم، اتفاقات تلخی میافتد، اظهار کرد: در این صورت، ترجمه به ذوق و سلیقه شخصی برمی گردد و صبغه تجاری پیدا میکند. به عبارتی به عنوان مترجم نگاه میکنم چه کتابی میتواند با ترجمه بیشتر فروش داشته باشد و این بدون در نظرگرفتن مطالبات فرهنگی جامعه است که تنزل فرهنگی اتفاق میافتد. در واقع مترجم با توجه به ذوق عمومی جامعه کتابهای کم ارزش و با فروش بیشتر را ترجمه میکند.
وی گفت: اگر شرایطی فراهم شود که هرسال در زمان نمایشگاه بین المللی کتاب افرادی از دیگر کشورها دعوت شوند، در این صورت تبادل و تولید فرهنگی به صورت عمومی میافتد.
برنامه"گفت و گوی فرهنگی" از شنبه تا چهارشنبه ساعت 20:00 روی آنتن شبکه رادیویی گفت و گو میرود و علاقه مندان میتوانند برای دسترسی به سایت این شبکه مراجعه کنند.