سرویس سینمایی هنرآنلاین: به تازگی مطلبی در روزنامه هفت صبح منتشر شد که در آن اسامی 16 بازیگر زن سینمای ایران که بیشترین دستمزد را در سینمای ایران دریافت میکنند، ذکر شده است.
در صدر این جدول نام لیلا حاتمی بازیگر سینما و تلویزیون دیده میشود که حداقل دستمزد دریافتی او برای حضور در یک پروژه سینمایی 300 میلیون تومان اعلام شده است. صرف نظر از اینکه آمار منتشرشده درمورد دستمزد بازیگران زن تا چه میتواند دقیق باشد، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، پاسخ به این پرسشها است که آیا فروش یک فیلم صرفاً به حضور یک بازیگر وابسته است یا به عوامل دیگری نیز بستگی دارد و اینکه آیا نام کارگردان و حضور بازیگران دیگر هم در این فروش تأثیر گذاشته است یا خیر؟
قطعاً حضور بازیگران برای فروش یک فیلم کم تأثیر که نیست، بلکه بسیار تأثیرگذار است اما نمیتوان کل وزنه فروش یک فیلم را تنها به حضور یک بازیگر خاتمه داد و گفت حضور فلان بازیگر تضمینکننده فروش یک فیلم است. به نظر میرسد مجموعه عوامل و به خصوص ترکیب دو بازیگر اصلی یک فیلم میتواند در این امر تأثیرگذار باشد، اما اینکه صرفاً به جهت فروش یک فیلم در گیشه با ارقام بالای دستمزد بازیگران روبهرو شویم، امر دیگری است.
در این گزارش تلاش داریم نگاهی کوتاه به کارنامه خانم حاتمی داشته باشیم و فروش فیلمهای او در سالهای اخیر را با توجه به آمار موجود بررسی کنیم.
اولین حضور لیلا حاتمی در عرصه تصویر به سالهای آغازین دهه 1360 و فیلم "کمالالملک" (1363) بازمیگردد، فیلمی که لیلا حاتمی را بهواسطه پدرش مرحوم علی حاتمی وارد عرصه تصویر کرد. او هفت سال بعد در "دلشدگان" (1370) دیگر فیلم پدرش بازی کرد، اما آنطور که باید شاید نامش دیده نشد، تا فیلم "لیلا" (1375) به کارگردانی داریوش مهرجویی که لیلا حاتمی را تبدیل به یک ستاره کرد. چهره معصومانه او کاملاً با نقشش در فیلم جفت شده بود و حس همذاتپنداری تماشاگران را برمیانگیخت. حاتمی با این فیلم نخستین جایزه سینماییاش را که دیپلم افتخار از جشنواره فیلم فجر بود دریافت کرد.
حاتمی پس از آن در فیلم "شیدا" (1377) به کارگردانی کمال تبریزی در مقابل پارسا پیروزفر قرار گرفت، ستارهای که بهواسطه سریال پرمخاطب "در پناه تو" در آن زمان خوش میدرخشید و باعث هرچه بهتر و بیشتر دیده شدن فیلم میکرد. این فیلم برای اولین بار حاتمی را نامزد سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر کرد. از آن پس، حاتمی تبدیل به یک سوپراستار شد و حضور او به نوعی تضمینکننده گیشه فروش شد.
لیلا حاتمی در تمام این سالها نشان داده هرچند خیلی در پی بازی در نقشهای خاص نیست، اما سعی کرده است از ورطه تکرار به دور باشد. بازیهای لیلا حاتمی بیش از آنکه نمود بیرونی داشته باشند، درونی هستند. بازی لیلا حاتمی در چند فیلم از جمله "سالاد فصل" (1383) یا " بیپولی" (1387) و حتی قبلتر از آن در فیلم "آب و آتش" (1379) ساخته فریدون جیرانی و این اواخر مانند "من" (1394) او را نسبت به دیگر فیلمهایش متفاوت کرده باشد. "ارتفاع پست" به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا در سال 1381 اکران شد و توانست طی 52 روز تنها در تهران به فروش 236 میلیون تومانی دست یابد. حضور درخور توجه حاتمی در "ارتفاع پست" بیش از دیگر نقشها مورد توجه قرار گرفت و بار دیگر نامزدی سیمرغ بلورین بهترین نقش اول زن را برایش به ارمغان آورد. اوج بازی وی را در پلانهای دونفرهاش با حمید فرخنژاد میتوان مشاهده کرد و از ظرافتهای موجود در آن لذت برد.
"سیمای زنی در دوردست" به کارگردانی علی مصفا، همسر حاتمی در 1383 طی 25 روز نمایش توانست در تهران به فروش 13 میلیون تومانی دست یابد.
یک سال بعد "سالاد فصل" همکاری مجدد وی با فریدون جیرانی به نتیجهای درخشان منجر شد و نقشی با طراوت و تازه را به کارنامهاش افزود. حاتمی در نقش دزدی خردهپا که درگیر ماجراهای پیچیده میشود، حضوری متقاعدکننده داشت و مکمل فوقالعادهای هم برای زندهیاد خسرو شکیبایی بود. "سالاد فصل" در تهران 49 روز به روی پرده رفت و توانست 188 میلیون تومان فروش داشته باشد.
مسعود کیمیایی که اغلب اوقات بازیهای درخشانی را از بازیگرانش گرفته، در آغاز دوره جدید فیلمسازی خود برای نقش اول زن فیلمش "حکم" به سراغ حاتمی آمده و این کاراکتر چندوجهی را به او واگذار کرد، دختر معصومی که بر اثر بلاهایی که بر سرش آمده به فردی پرخاشگر و خشن تبدیل شده و از کشتن آدمها ابایی ندارد. "حکم" در 1384 در تهران 233 میلیون تومان فروش داشت.
"مربای شیرین" به کارگردانی مرضیه برومند در سال 80 تولید شد. در این فیلم لیستی از بازیگران به نام جای گرفته است ولی در 24 روز تنها به 45 میلیون تومان در تهران دست یافت.
"شاعر زبالهها" (1384) به کارگردانی محمد احمدی در 27 روز 22 میلیون تومان فروش داشت. فیلم "هر شب تنهایی" (1386) به کارگردانی رسول صدرعاملی طی 62 روز نمایش در تهران 341 تومان به دست آورد.
"بیپولی" ساخته حمید نعمتالله نخستین تجربه حاتمی در گونه آثار کمدی است که برایش خوشیمن بود و نخستین سیمرغ جشنواره فجر را برایش به ارمغان آورد. او در نقش زنی عامی که نداری و بیکاری شوهرش را درک نمیکند، حضوری درخشان دارد و لحظات شیرینی را رقم میزند. "بیپولی" در 1388 در 62 روز 747 میلیون تومان در تهران فروش داشت و برای اولین بار حاتمی را در مقابل بهرام رادان قرار داد. حضور این دو بازیگر در زمان خود موجب شد تا فیلم از فروش خوبی برخوردار باشد ضمن اینکه حاتمی در این فیلم تابوها را شکست و در قالبی کمدی حضور یافت.
"پرسه در مه" به کارگردانی بهرام توکلی در 1388 شهاب حسینی را در مقابل لیلا حاتمی قرار داد، ولی این فیلم خیلی نتوانست در گیشه موفق باشد. جنس فیلم از جنس فیلمهای درونی و نخبهگرایی بود که با توجه به حضور بازیگرانی چون حاتمی و حسینی خیلی با مخاطب ارتباط برقرار نکرد و در نهایت منجر به فروش 83 میلیونی این فیلم شد.
"سعادتآباد" ساخته مازیار میری، لیلا حاتمی را با حامد بهداد همبازی کرد، علاوه بر این بازهم حاتمی در فیلمی حضور یافت که بسیار پر بازیگر بود، فیلمی که توانست در 1390 به فروش 1 میلیارد و 475 میلیون تومانی برسد و برای اولین بار فیلمی از حاتمی را در باشگاه میلیاردیها به ثبت برساند.
فیلم بعدی لیلا حاتمی که توانست به فروش قابل توجهی برسد و همچنین جوایز بسیاری از جمله سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر و جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره فیلم پالم اسپرینگز را برای او به ارمغان آورد، فیلم تحسینبرانگیز "جدایی نادر از سیمین" (1389) به کارگردانی اصغر فرهادی است که اولین اسکار سینمای ایران نیز به همراه داشت.
پیش از این اصغر فرهادی برای بازی در فیلم"درباره الی" به سراغ لیلا حاتمی رفته بود اما او نتوانست در این فیلم حضور یابد. این همکاری مسکوت ماند تا "جدایی نادر از سیمین" که در زمان اکران توانست 3 میلیارد و 405 میلیون تومان فروش داشته باشد. در این فیلم حاتمی بار دیگر در مقابل شهاب حسینی قرار گرفت و این بار با پیمان معادی هم همبازی شد. او تلاش کرد بازی واقعگرایانهای از خود به نمایش بگذارد و این نگرش موجب شد تا فیلم با تمام اقشار جامعه ارتباط برقرار کند و تبدیل به یکی از پرفروشترین و پرافتخارترین فیلمهای سینمای ایران شود.
"سر به مهر" (1391) به کارگردانی هادی مقدمدوست و "در دنیای تو ساعت چند است؟" (1392) صفی یزدانیان، از دیگر فیلمهای موفق حاتمی در سالهای اخیر هستند. همینطور "دوران عاشقی" ساخته علیرضا رئیسیان که حاتمی پیش از این در فیلمهای "چهل سالگی" (1387) و "ایستگاه متروک" (1380) با او کار کرده بود. "دوران عاشقی" در سال 93 تولید شد و توانست 2 میلیارد و 400 میلیون تومان فروش داشته باشد. حاتمی در این فیلم بار دیگر در مقابل شهاب حسینی نقشآفرینی کرد.
لیلا حاتمی این روزها فیلم "من" به کارگردانی سهیل بیرقی را بر پرده سینماها دارد که در دو روز اول اکران توانست 100 میلیون تومان فروش داشته باشد. حاتمی در "من" برای اولین بار در مقابل امیر جدیدی بازیگر تازهنفس این روزهای سینمای ایران قرار گرفته است، بازیگری که با اقبال خوبی روبهروست و از سوی دیگر برای بار دیگر چهره جدیدی از لیلا حاتمی را به نمایش گذاشته است. حاتمی در آستانه 44 سالگی بار دیگر در نقش دختری یاغی به ایفای نقش پرداخته است تجربهای که پیش از این در فیلمهایی چون"سالاد فصل" و "حکم" آن را از سر گذرانده بود. با نگاهی کلی به فروش فیلمهایی که لیلا حاتمی در آنها حضور یافته است، میتوان به این نتیجه رسید که حضور وی لزوما تضمینکننده فروش یک فیلم نیست، اما بیتأثیر هم نیست. لیلا حاتمی کارنامهای قابل دفاع دارد و سالها همکاری با کارگردانهای به نام و شناختهشده، تفاوت در نقشها و حضور بازیگران مقابل او همگی دستبهدست هم دادهاند تا خیلی از فیلمهایش در گیشه فروش سینمای ایران موفق عمل کنند. سمیرا افتخاری