سرویس موسیقی هنرآنلاین: نازنین پدرثانی به عنوان نوازنده تمبک کار حرفهای خود را از سال 1382 در 15 سالگی با گروه موسیقی بانوان با اجرایی در تالار وحدت شروع کرد و از آن زمان تاکنون در اجراهای زیادی حضور داشته است.
با این نوازنده جوان اما حرفهای که به گفته خودش با دف، دایره، کوزه، بندیر و سایر ادوات کوبهایِ سنتی هم آشناست، درمورد نقش مهم تمبک و سازهای کوبهای در موسیقی گفتوگو کردهایم که در ادامه میخوانید.
از چه سنی نوازندگی را شروع کردید؟
از سال 71 حدوداً در چهار سالگی، به خاطر علاقهام به ریتم و مشخصاً ساز تمبک، پس از پرسوجوی زیاد پدر و مادرم درباره این ساز و پیدا کردن مدرسی که من را در آن سن بپذیرد، به آموزشگاه چنگ معرفی شدم و نزد آقای حسین تهرانی این ساز رو شروع کردم. البته ایشان هیچ نسبتی با پدر تمبکنوازی ایران مرحوم استاد حسین تهرانی ندارند و این تشابه اسمی کاملاً اتفاقی است.
چند سال نزد ایشان به فراگیری تمبک پرداختید؟
حدوداً چهار سال زیر نظر ایشان با سبک اساتید تهرانی و اسماعیلی آشنا شدم.
نزد اساتید دیگر هم رفتید؟
در هشت سالگی افتخار شاگردی استاد محمود فرهمند را پیدا کردم و بنا به علاقهای که به مکتب استاد امیرناصر افتتاح دارم سازم را عمدتاً متأثر از شیوه ایشان و استاد فرهمند میدانم.
با ساز دیگری غیر از تمبک آشنایی دارید؟
بعد از ساز تمبک نزد خانم نغمه فرهمند به فراگیری دف پرداختم و در ادامه افتخار شاگردی استاد بیژن کامکار نصیبم شد و در آن دوران با سازهای کوبهای بیشتر آشنا شدم. در حال حاضر نوازنده تمبک، دف، دایره، کوزه، بندیر و سایر ادوات کوبهایِ سنتی هستم و نهایت تلاشم بر این است تا هر سازی با شخصیت خودش نواخته شود. علاوه بر سازهای کوبهای، تار را در 13 سالگی با استاد زیدالله طلوعی شروع کردم و با آقای محمدرضا ابراهیمی ادامه دادم.
از کدام مکتب تمبکنوازی بیشتر تأثیر گرفتهاید؟
احترام زیادی برای همهی سبکهای تمبکنوازی قائلم و سعی کردم با همه آنها آشنایی پیدا کنم و از هر کدام نکات بسیار خوبی آموختهام و تلاش کردم تا از آنها استفاده کنم، ولی صرفاً بر اساس سلیقه شخصی از نوجوانی علاقهی زیادی به سبک تمبکنوازی مرحوم استاد امیرناصر افتتاح داشتهام. از آنجا که با آثار ایشان به نوعی زندگی کردهام فکر میکنم نوازندگیام بیشتر متأثر از استاد افتتاح است. البته بنده توسط آقای فرهمند که از شاگردان مستقیم ایشان بودند با این سبک آشنا شدم و همین سبک را نیز تدریس میکنم.
از چه سالی به صورت حرفهای وارد این عرصه شدید؟
من اجرا و کار گروهی را از سال 79 در گروههایی که استاد فرهمند برای سازهای کوبهای تنظیم و سرپرستی میکردند تجربه کردم، ولی به صورت حرفهای از سال 82 در 15 سالگی کارم را با گروه موسیقی بانوان با اجرایی در تالار وحدت شروع کردم.
مهمترین دغدغه شما به عنوان یک هنرمند برای موسیقی و روند رو به رشد آن چیست؟
موسیقی ما حال و اوضاع خوبی ندارد و من بهشخصه نگرانیهای زیادی درباره آینده موسیقی دارم. این روزها موسیقی اصیل ایرانی، که شاخص باشد، کمتر دیده میشود و متأسفانه مخاطب آنچنانی هم ندارد. از طرف دیگر، محدودیتهایی که در سالنهای اجرا وجود دارد، تبعیض جنسیتی نوازندگان، که بخصوص در شهرستانها دیده میشود، هزینههای بالایی که برای جمعآوری آلبوم یا برگزاری کنسرت وجود دارد، همه و همه باعث شده تا این هنر بیشتر در دست سرمایهداران باشد تا هنرمندان.
چه هدفی را در این مسیر همواره مد نظر داشتهاید؟
هدف کلی من از شروع فعالیتم بالا بردن شخصیت تمبک در بین سازهای سنتی ایران بوده است. همیشه در آلبومها و کنسرتهایی که حضور داشتم در تلاش بودم تا از پتانسیلهای این ساز در حدّ توانم بیشترین استفاده را داشته باشم و نقش مهم تمبک و سازهای کوبهای را در موسیقی نشان دهم. متأسفانه تمبک در جایگاه اصلی خودش نیست و معتقدم نوازندگان این ساز به عنوان متولیان آن وظیفه دارند تا حرمت ساز را نگه دارند و با نوع نوازندگیشان به تمبک شخصیتی در خور خودش بدهند. بزرگترین دغدغه من در طول عمر هنریم حفظ اصالت و شخصیت سازم بوده و هست. برای سازم احترام قائلم و برای حفظ حرمتش تلاش میکنم.
به نظر شما بانوان موزیسین در این زمینه چقدر میتوانند موثر باشند؟
متأسفانه در این اجتماع نه چندان بزرگ شاهد برابری بانوان هنرمند در برابر آقایان نیستیم. محدودیتهایی از قبیل ممنوعیت صدای بانوان، جلوگیری از حضور بانوان نوازنده به روی صحنه در اجراهای شهرستان، کمبود سالنهای اجرا برای برگزاری کنسرتهای ویژهی بانوان و ممنوعیت این اجراها در شهرستانها همگی باعث تبعیض جنسیتی و نابرابری در موسیقی میشود. به هر حال مجال فعالیت و ارائه هنر برای بانوانی که در این عرصه فعالیت میکنند بهمراتب کمتر است و در مسیر موفقیت، بانوان راه بسیار دشوارتری را باید طی کنند.
به نظر شما دلیل نبود حال و اوضاع خوب در موسیقی چیست؟ آیا بخشی از این وضعیت به خود هنرمندان برنمیگردد؟
قطعاً بخشی از این اوضاع امروز از طرف هنرمندان ایجاد شده و یا حداقل به دست آنها قابل حل است، ولی متأسفانه تلاش قابل توجهی از طرف هنرمندان برای رفع این اوضاع نابسامان دیده نمیشود. ما در عرصه موسیقی نه تنها از یکدیگر حمایت نمیکنیم بلکه با اختلاف نظرهایی که داریم بعضاً باعث ایجاد موانع بر سر راه یکدیگر میشویم. در حالی که معتقدم مشکلات حال حاضر تنها به دست خود هنرمندان حل میشود و دلسوز دیگری ندارد. به هر حال عدم اتحاد میان اهالی موسیقی را میتوان علت اصلی این شرایط دانست.
وضعیت آموزش موسیقی بهویژه ساز تمبک در حال حاضر چگونه است؟
در مورد وضعیت آموزش موسیقی صلاحیت اظهار نظر ندارم، ولی تنها نگرانی من در مورد ساز تمبک فراموششدن شیوه اصیل تمبکنوازی و غالب شدن تکنیکها بر حس و اصالت این ساز است. با تکنیک اصلاً مخالف نیستم و بسیار خوشحالم که وارد این ساز شده است، ولی اگر بیش از حد تکنیکی فکر کنیم به شخصیت ساز لطمه میزنیم. من موافق تکنیک در قالب ریتم و در کنار شیریننوازی هستم.
میزان علاقه عموم به ساز تمبک چقدر است؟
خوشبختانه علاقه به فراگیری این ساز تقریباً بالاست و این روزها هنرجوهای بسیاری تحت آموزش هستند. امیدوارم در سبک آموزشی به یک اصول اولیه پایبند باشیم تا به نتیجه خوبی در مدت زمان معقولی دست پیدا کنیم.