سرویس تجسمی هنرآنلاین: در جمعه‎ای که گذشته هنرمندان بسیاری آثار خود را در مدیاهای مختلف اما با موضوع پرتره به نمایش گذاشتند. این همزمانی اتفاقی اما به مخاطب هنرهای تجسمی این فرصت را می‏‌دهد که با شکل‎های گوناگونی که در هنر به پرتره پرداخته می‏‌شود آشنا شده و آنها را از نظر بگذارند. گزارش این هفته ما به همین دلیل نگاهی به چهار نمایشگاه در گالری‎های شکوه، ویستا، اُ و شماره شش است که به پرتره‎نگاری از زوایای مختلف اختصاص دارند.

فخرالدین فخرالدینی و پرتره‎هایش در گالری شکوه

نمایش آثار فخرالدین فخرالدینی در گالری شکوه فرصتی برای مواجهه با پرتره در مستندترین شکل خود است. 21 پرتره از هنرمندان معاصر ایران که فخرالدینی در دو سال گذشته آنها را ثبت کرده و در این نمایشگاه روی دیوار برده است، پرتره‌هایی که عکاس از آنها به عنوان آینه‌ای استفاده کرده تا بازتاب دهنده روح این هنرمندان باشد. فخرالدینی در پرتره‎های خود به مدل نزدیک می‎شود، می‎کوشد فواصل را کنار زده و فرد را چنان به مخاطب نشان دهد که حقیقتا هست. او این افراد را که از قضا هنرمند هستند به خوبی می‏‌شناسد، با حالات چهره، ویژگی‏‌های شخصیتی و روحیات آنها آشنایی دارد. عکاس در این پرتره‎های سیاه و سفید تنها با همین شیوه به این آدم‌ها نزدیک می‏‌شود و به دنبال تکنیک دیگری نیست هرچند او به هر یک از مدل‎های عکاسی خود نگاهی خاص دارد.

در این نمایشگاه فخرالدینی همچنین نقاشی‎های خود را نیز به نمایش گذاشته است. او در نقاشی‎هایش نیز همان نگاه رئالیستی و کلاسیک عکس‎هایش را دنبال می‌کند، این بار اما یکسره از انسان فاصله گرفته و به طبیعت می‏‌پردازد. اینجا رنگ یک باره به کارها سرریز می‎‌شود تا همه سیاه و سفیدی عکس‏‌ها نیز جبران شود، فخرالدینی نگاهی جزیی‎نگر دارد و به همین دلیل است که پس از عکاسی پرتره به سراغ نقاشی منظره از نوع رئالیستی آن رفته است.

مشخصات در گالری ویستا

پرتره این هفته در یک گالری دیگر نیز موضوع کار هنرمندان است. "مشخصات" عنوان نمایشگاهی با کیوریتوری سارا سامری است که آثاری از معصومه مظفری، بهنام کامرانی، ستاره حسینی و ... در آن به نمایش گذاشته شده است. سامری در انتخاب آثار و هنرمندان این نمایشگاه نگاهی کاملا معاصر داشته است. در این نمایشگاه از پرتره در معنای معمول آن خبری نیست بلکه هنرمندان کوشیده‎اند با استفاده از مدیاها و بیان‎های هنری متفاوت دیگاه‎های خود درباره چیستی و کارکرد پرتره را به نمایش بگذارند. از این رهگذر، پرتره گاه مجالی برای بیان یک موضوع خاص اجتماعی است و گاه هنرمند برای به تصویرکشیدن چهره‎ای از خود به سراغ آن رفته است به همین دلیل ما با چهره‎هایی از دیگران و خود هنرمند به لحاظ مفهومی در این نمایشگاه مواجه هستیم. نکته قابل توجه آنکه نمایشگاه‎هایی از این دست به مخاطب خویش یادآوری می‎‏کنند که پرتره تنها با عکس یا نقاشی شکل نمی‎گیرد و می‏‌تواند شامل حجم، چیدمان و دیوارنگاری نیز باشد.

جست‌وجوی فرزین راه‌نشین در گالری اُ

"جست‌وجو" عنوان نمایشگاهی از آثار فرزین راه‌نشین است که در گالری اُ برگزار شده. نقاشی‏‌های راه نشین در فضاهایی متفاوت شکل گرفته‌اند بعضی از آنها کاملا انتزاعی هستند و بعضی دیگر به پرتره‎هایی اختصاص دارند که در میان گل و برگ اما در فضایی موهوم به سر می‌برند.

در مجموع اما آثار راه‌نشین که از پرتره‎های خانوادگی او نشات گرفته است، مرگ و زوال موضوع اصلی است، حرکت از زندگی و حضور به سمت مرگ و غیب آدم‌ها در تک تک آثار او وجود دارد و حتی آنجا که جنینی در نقاشی وجود دارد نه به سمت زندگی و حیات که گویی به سمت مرگ در حرکت است. به علاوه او در این مجموعه گوشه چشمی نیز به موضوع فقدان دارد. برای هنرمند موضوع مرگ که فقدان عزیزان را در پی دارد به شکل همراهی پرتره‎ها با جمجمه‎هایی خونین نمود پیدا کرده است. او مرگ و غلبه آن را در همه جا می‏‌بیند و شاید به همین دلیل است که این جمجمه‎ها از تابلویی به تابلوی دیگر حرکت کرده و به نظر می‏‌رسد مشغول خون‎آلود کردن همه چیز هستند.

تنهایی بزرگ حسنا شهامی‎پور در گالری شماره شش

حسنا شهامی‌پور هنرمند عکاس در نمایشگاهی با عنوان "تنهایی بزرگ" که در گالری شماره شش برگزار شده است نگاهی دیگر به موضوع پرتره دارد. او که به شکل ویژه در زمینه عکاسی پرتره فعالیت دارد، با نگاهی مینی‏‌مالیستی به سلف‏‌پرتره پرداخته است. آنچه هنرمند در این عکس‎ها به دنبال مطرح کردن آن است نوعی تنهایی است که همه آدمیان آن را در زندگی روزمره خود تجربه کرده‎اند.

شهامی‎پور در این عکس‎ها بسیار کمینه‏‌گراست، او که خود در عکس‎ها پنهان شده است، با استفاده از فضای خالی و غلبه رنگ آبی و حذف عناصر غیر ضروری تلاش می‌کند که بیانی سرراست و گویا از مفهوم تنهایی ارائه کند. با این حال او عکس‎هایش را سلف‎پرتره نامیده است و به همین دلیل است که عکس‎های او در حقیقت آن حسنا شهامی‎‎پوری هستند که او خود دوست دارد به مخاطب نشان دهد.

انتهای پیام/