سرویس تجسمی هنرآنلاین: علیرضا آدم‎بکان سال 1355 به دنیا آمده است. او اهل خانواده‏‌ای هنرمند نبود اما آنطور که خود می‌گوید پدرش دغدغه موسیقی زیادی داشت و از همان بچگی قوه شنوایی فرزندش را تقویت کرد. آدم‏‌بکان در محله امیریه تهران بزرگ شده است و به همین دلیل معماری و فضای نوستالژیک شهری تهران برایش دارای اهمیت است و به کارهاییش نیز نفوذ کرده است. او ابتدا در کانون پرورش فکری و سپس در هنرستان تجسمی پسران نقاشی آموخت. آدم بکان پس از سال‏‌های دانشگاه نقاشی را به شکل حرفه‏‌ای دنبال کرد و امروز یکی از نام‎های شناخته شده در میان هنرمندان جوان ایران است. مجموعه جدیدی از آثار این هنرمند مدتی قبل با عنوان "اَسَر، بی‌سر، بی‌پایان" در گالری اثر به نمایش گذاشته شده بود. به همین بهانه با او گفت‏ وگو نشستیم تا درباره دنیای نقاشی‏‌هایش صحبت کنیم.

آقای آدم بکان نخستین مجموعه نقاشی‎های شما از کجا شروع شد؟

حضور فضاهای شهری در نقاشی‌های من از سال 1375 شروع شده است در بعضی کارهای من هیچ فیگور و آدمی وجود نداشت و فقط فضای معماری بود. در واقع نوعی فضای انتزاعی در کار من بود، پس از آن وارد فضاهای داخلی، فیگور و بعد فضای شهر شدم و کم کم آدم‌ها به نقاشی‎های من اضافه شدند تا اینکه در نهایت به یک لند اسکیپ شهری رسیدم. حسن این مجموعه این است که روزانه کار می‌شود. یعنی مثل کسی که هر شب خاطرات روز گذشته‎اش را می‌نویسد، نقاشی‌ها هم حاصل تجربیات روزانه من هستند و به همین دلیل ممکن است در یک روز سه یا چهار کار انجام دهم. مجموعه پرتره‎های من نیز از سال 1383 آغاز شد. معمولا این پرتره‏‌ها و همینطور مجموعه "72 تن‎ها" را به شکل یک در میان در گالری اثر به نمایش می‏‌گذارم به همین دلیل پیوستگی بین آنها ممکن است برای مخاطب قابل تشخیص نباشد.

فضای کارهای شما از اول به همین شکل بوده است؟

بله. در فضای شهری نقاشی‌های من همه چیز در لحظه اتفاق می‌افتد و بیشتر بداهه است و به علاوه این دو مجموعه هیچکدام اتود ندارد و مستقیم کار شده و با یک نیت و تصویر ذهنی و با متریالی مثل مداد، پاستل گچی، آب مرکب، مرکب‌های دست ساز خودم، اکریلیک، رنگ روغن شروع می‌شود. ممکن است تفاوتی در مجموعه‏‌ها وجود داشته باشد که به دلیل تفاوت متریال است مثلا در فضای شهری چون کارها باید سریع خشک می‌شوند آنها را روی مقوا کار کردم البته کارهایی هم بوده که ترکیبی روی بوم کار کردم و جواب هم داده است اما در حال حاضر زمانش نیست که آنها نمایش بدهم.

شما در هنرستان هنرهای تجسمی تحصیل کرده‏‌اید، پیش از هنرستان به هنر علاقه داشتید؟

از کودکی به نقاشی علاقه داشتم، دل مشغولی‌ام این بود که حاشیه صفحات روزنامه‌ها را نقاشی کنم. به طور جدی پس از ورود به کانون پرورش فکری بود که برای نقاشی به من موضوع دادند و همیشه دست پاچه می‌شدم چون ذهنی کار می‌کردم ولی اینکه بگویند یک پیانو بکش حافظه بصری نداشتم اما اولین چهره‌ای که کار کردم از کتاب "ماهی سیاه کوچولو" صمد بهرنگی بود. چهره اول آدمیکه کشیدم، یادم نمی‌آید مال چه کسی بود. ولی یکی از چهره‌هایی که کشیدم پدرم، آن را زیر میز اداره‌اش گذاشته بود و من از این بابت احساس غرور می‏‌کردم.

فضای هنرستان که از کانون پرورش فکری رفته بودید چگونه بود؟ شما سابقه نقاشی هم داشتید.

برایم جذاب بود چون دوستان کناری من برای امتحان ورودی بلد بودند ذهنی کار کنند ولی من توانایی آن را نداشتم. دوستی داشتم به نام امین مرتضوی که از بهترین بچه‌های مینیاتور آن زمان هنرستانم بود. او و مهرداد خطایی دست‌های قوی داشتند و من سعی می‌کردم با تمرین خودم را به سطح آنها برسانم و شاید سال دوم هنرستان خودم را به آنها رساندم و بعدها هم شاید فضا تغییر کرد. فضای هنرستان اینگونه بود. از معلمانم "آریاسب دادبه" بود که الآن بیشتر در مطبوعات فعالیت می‌کند و از معدود افرادی است که به او مدیونم. منوچهر معتبر معلم طراحی‌ام بود. علی مظاهری که تصویرگر کتاب بود، احمد رویایی مدیر هنرستان بود که اکنون نیز هست. در هنرستان از صبح تا 12ظهر طراحی و نقاشی کار می‌کردیم. بعد دروس عمومی داشتیم و هر روز کار می‌کردیم. به همین دلیل بچه‌های هنرستان ماندگارترند و از اساتید امروز هستند.

در دانشگاه چه شد؟

بعد از هنرستان بنا به شرایط موجود سال سوم دانشگاه آزاد قبول شدم و می‌توانستم رزرو کنم. ولی آن موقع توان مالی نداشتم و نمی‌خواستم به خانواده فشار بیاورم و یکسال بعد آن هم برای کنکور خواندم و دانشگاه هنر یزد قبول شدم. ولی سال‌ها بعد فهمیدم من دانشگاه هنر تهران قبول شده بودم نه یزد و مرا با یکی از بچه‌های اساتید دانشگاه جابجا کرده بودند. وقتی فهمیدم هم برایم خنده‌دار بود چون سرنوشتم عوض شد. به یزد رفتم، شهری که بسیار دوست داشتنی است. طراحی‎های بسیاری از آن رفت و برگشت‌ها به یزد دارم. ولی یزد شهری نبود که بتوانم در آن دوام بیاورم. چون من مدام باید می‌رفتم گالری‌ها، تئاتر، سینما و در آنجا این امکان را نداشتم و در نهایت به دانشگاه هنر و معماری دانشگاه آزاد رفتم تا نقاشی بخوانم.

شما هم مثل بقیه هنرستانی‌ها دانشگاه برایتان جنبه ناخوشایند داشت؟

بله تا ترم دوم، سوم یعنی سال 75 همان درس‌ها، طراحی‌ها، پرسپکتیوها که در هنرستان آموخته بودیم را به ما آموزش می‎دادند. بیشتر ارتباط برقرار کردن با آدم‌های مختلف بود و تفریح و اینکه در طبیعت نقاشی کنم. چون در هنرستان من داشتم خودم را با فضای شهری جمع وجور می‌کردم و بیان شخصی داشتم.

رسیدن به این بیان شخصی، برایتان چگونه شکل گرفت؟ کجا احساس کردید باید از آموزنده هنر به هنرمند تبدیل شوید و حرف‌های خودتان را بزنید؟

هنرمند باید خلوت داشته باشد مهم است که چه چیزی گوش می‌دهی، نقاشی می‌کنی، می‌بینی، می‌خوانی. همه اینها به آن خلوت کمک می‌کند و اینکه برای خودت موضوع انتخاب کنی و بدانی این موضوع به رفتار و کنش تو ارتباط دارد یا نه. فضای شخصی شاید همان مدل اتاق آتلیه باشد ولی طوری طراحی کنی که همه بگویند این مبل علیرضاست. در صورتی که مبل را همه کارکرده‌اند. اما از نوع دید و نوع کمپوزیسیون و فضای رنگی تو، متریال انتخابی همه فضای شخصی را کمک می‌کند برای اینکه به آنها فکر کنی. مثل فضای کوچه‌ها، من یکسال کار می‌کردم، از یک جای رئالیستی شروع کردم ولی هرچه آمدم جلوتر دیدم فرم‌ها آنقدر ساده هستند که برایم جذاب نیست و من کسی نیستم که بخواهم انتزاعی کار کنم. چون کار خیلی ساده شده بود. شاید قبل‌تر فضای انتزاعی داشتم ولی از یک جایی فایلش بسته شد تا دوباره شروع به کار روی فیگور کردم.

چطور به آن مجموعه و فضای حرفه‌ای رسیدید؟

شاید اون موقع فکر نمی‌کردم اینها یک مجموعه باشد و سال‌ها ذهن مرا درگیر کند ولی موقع کار با آنها احساسی نزدیکی می‌کردم، نه اینکه فقط بخواهم نمایشگاه بگذارم. چون من اگر هر روز کار نکنم حالم خراب است. شاید این نوع رفتار باعث می‌شد بعد از مدتی ببینم کارهایم یک مجموعه شده است. ولی هرچه پیش می‌رفتم دغدغه تخریب فضاهای شهری و روابط آدم‌ها همیشه برایم مطرح بود و به آن فکر می‌کردم. می‏‌دانستم باید نقاشی کنم و به نظرم این نقاشی‎ها تاریخ مصرف هم ندارد.

در نمایشگاه قبلی‏‌تان، گفتید آدم‌ها در کارهای‌تان نیستند. چه شد که این آدها یکدفعه هجوم آوردند؟

آن موقع در کوچه‌ها فیگور نبود چون نوع معماری برایم مهم بود، اینکه همه چیز دارد خراب می‌شود و یک چیز قوطی مانند به نام ساختمان در همه جا از زمین بالا می‌رود. این حس اولیه بود. ولی بعدها دیدم نگاه من فیگور بوده و از خودم پرسیدم چرا اصلا از آدم‌ها استفاده نکردم. فکر کردم شاید آدم‌هایی هستند که پشت این خانه‌ها قرار گرفته‌اند و باید به آنها فکر کنم و به همین دلیل دانه‌دانه آنها را وارد فضای شهری کردم تا جایی که گاه به ساختمان‌ها غلبه می‌کردند. این نوع تنوع بنابه موقعیت بود، یک دوره‌ای وقتی دنبال خانه می‌گشتم، متوجه شدم خودم هم در نقاشی‌ها هستم و دارم خانه‌ها را پیدا می‎کنم و به لحاظ المان‌های تصویری و بصری هم این اتفاق می‌افتاد.

جریان معماری‌ها و شمایل‌ها از کجا شکل گرفت؟

از سال 83 شمایل‌ها شکل گرفت، نمایشگاهی بود در شهرداری منطقه 11 که من آنجا کار فرهنگی انجام می‌دادم. آن موقع گروه سی وجود داشت که خسروجردی، هدایت، الهه مقدمی و... در این گروه کار می‌کردند و آقای سمیع آذر مدیر بودند و از گروه‌ها حمایت می‌کردند. آن دوره گفتند که یک مجموعه جمع کنیم که در روز عاشورا، تاسوعا در مورد این واقعه بنشینند و نقاشی کنند. خودم هم به پیشهاد مدیر موسسه شروع به کار کردم. یک بوم 200 در 150 سانتی‏متر انتخاب کردم، تا آن روز در جمع کار نکرده بودم و بعد دیدم وقتی کار می‌کنم همه هنرمندانی که آنجا حضور دارند مشغول تماشای من هستند، نقد می‌کنند و می‌خندند. آنجا بود که مجموعه شمایل‌ها شکل گرفت. کار روی این آثار خاطرات دروان کودکی را برایم زنده کرد و جدی‌تر نگاه کردم و در 2 روز 3 تابلو را تمام کردم.

72تن جدا از شمایل‌اند؟

شمایل ها عنوان نمایشگاه فضاهای شهری من بود ولی چهره‌ها را به نام 72تن یا 5تن نام‌گذاری شدند که به "تن‌ها" یعنی بدن و همین‏طور "تنهایی" معنی می‌دهد.

چرا اسم مجموعه کارهای آن مجموعه را شمایل گذاشتید؟

در نقطه‎ای خاص فضای شهری با چهره‌ها ادغام شدند ولی متاسفانه من آن را نشان ندادم. یک بخشی به خاطر عنوان آن بود که شما را لب مرز نگه می‌دارد؛ زیرا به خاطر شمایل‌ها شما یاد شمایل‌نگاری قاجار می‌افتید در صورتی که فضای شهری باید از تابوهای ذهنی امروزی باشد و به همین دلیل اسمش را شمایل گذاشتم.

نمایشگاه چهره‌ها چه روندی را طی کردند؟

من در جایی متوجه شدم همان آدم‌های معصوم روایت‌های مذهبی هنوز پیرامون ما وجود دارند به همین دلیل به شکل جدی دغدغه‌ام درباره موضوع عاشورا، شمایل‌های 72تن و 5تن را کار کردم و در این مسیر این موضوع برایم مهم بود که آدم‌های معاصر چگونه با این سنت‌ها ارتباط برقرار می‌کنند و چه تعبیری از آنها دارند. گاهی می‌بینید فردی مقید به اسلام و دستوراتش نیست ولی این اشخاص را با احترام قبول دارد و این تضاد سنت و تجدد را درک نمی‌کردم .

مجموعه‌هایی که تا به حال کار کردید بهم پیوسته است ولی آیا می‌توانید کارتان را به دوره‌های مشخص تقسیم کنید؟

مجموعه‌های من 3 تا بیشتر نبوده است. یکی مجموعه طبیعت که حضور در طبیعت بوده ولی آن را در کنار فضاهای فیگوراتیو آتلیه‌ام کار می‌کردم. اگر کنار هم بگذارید این روابط آدم‌ها و فضاهای داخلی‌ست ولی نگاه می‌کنیم، می‌فهمیم متعلق به یک نقاش با یک کنش خاص است و فقط موضوع و مکان آن تغییر کرده است. مجموعه طبیعت خیلی برای آدم‌ها جذاب بود و حرف‌های خوبی از آنها شنیدم. قبل مجموعه طبیعت هم البته نمایشگاه انفرادی و گروهی داشتم در مورد فضاهای داخلی و بیرونی. به جز طبیعت نیز دو مجموعه فضاهای شهری و چهره‌ها از من وجود دارد که با آنها آشنا هستید.

نزدیک 20 سال است که روی این دو مجموعه متمرکز هستید. تعداد این آثا چندتاست؟ چرا آنقدر این دو موضوع برای شما جذاب بوده است؟

در نمایشگاه قبلی‌ام که البته 90 اثر بود و فقط 12 تابلو به نمایش درآمد و بقیه را هیچ جا نشان ندادم. من روزانه و روزمره کار می‌کنم. دریافت‌های روزانه من آدم‌های آثارم هستند. این دلیل عمده‌ای است که این موضوع را دنبال می‌کنم زیرا به خاطر نوع رفتار نقاشانه من است. یک نقاش ممکن است یک اثر را ماه‌ها تغییر دهد اما من اینگونه نیستم. من چون بداهه و کنش سریعی دارم، تنها باید صبر کنم لایه‌ها خشک شوند تا دوباره روی اثر کار کنم. الان به خاطر شکستگی دستم سه ماه است آنطور که می‌خواهم نتوانستم کار کنم. من بعد کار، تازه شروع به نوشتن شعر می‌کنم.

چه اندازه شعر و نقاشی شما از هم تاثیر می‏‌گیرند؟

بعضی اوقات شعر از نقاشی الهام می‌گیرد و گاهی نقاشی از شعر جلو می‌رود. من بعد شش ماه می‌بینم، نقاشی من مربوط به شعر شش ماه قبل بوده است؛ زیرا ذات نقاشی من اینگونه است.

چهره‌ها حدودا چندتا بوده است؟

در مجموع حدود 18 اثر در این زمینه را در دو سال قبل کار کرده‎ام.

فکر می‌کنید کار روی این دو مجموعه را با همین روند ادامه خواهید داد؟

این دو مجموعه همانطور که می‏‌دانید در سال‌های گذشته به شکل مداوم ادامه داشته است هرچند ممکن است مخاطبانی که دو سال قبل مثلا مجموعه فضاهای شهری را دیده باشند، در نمایشگاه بعدی احساس کنند که این آثار با کارهای قبلی این دوره، تفاوت‎های بسیاری دارد درحالی که ادامه همان‌هاست.

تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که فضای آثارتان فقط شهر تهران نباشد؟

درواقع می‌شود گفت ایران چون در بعضی فضاها، المان‌هایی از یزد هم هست. میدان امام اصفهان هم هست. ولی از لحاظ بصری مثل یک کد به آنها نگاه کردم. یا مثلا تهران برج آزادی و ... کد بوده‌اند. نمی‌شود گفت فقط تهران را ترسیم کرده‌ام.

در فضای کارهای شهری، تصایر وارونه چه تعبیری در آثارتان دارند؟

یک اثر اینطور بود بنا به نیاز تصویر فضای شهری بود و پایینش یک پشت بام است و آدم‌ها و یک جرثقیل و با توجه به نیاز فرم و مفهوم وارونه شدند.

روال کار شما اینگونه است که یک تصویر ذهنی از قبل دارید بعد کار را شروع می‌کنید؟

مطمئنا ابتدا یک تصویر ذهنی دارم. اگر اثر پنج لته است می‌دانم قرار است هر چیزی کجا قرارگیرد ولی در مجموع این دانستن نوعی بداهه است. من با مداد شروع به طراحی می‌کنم. یک جایی یک بگراند را نگه می‌دارم، و گاه نقاشی لایه لایه تغییر می‌کند.

اگر ممکن است کمی درباره نخستین نمایشگاه انفرادی‎تان صحبت کنید.

این نمایشگاه در سال 1381 و در گالری "الله" برگزار شد. یک مجموعه به نام جنگ و بادی بود. دغدغه اصلی‌اش جنگ ایران و عراق بود که به تازگی پایان یافته بود. اتفاقات سیاسی می‌افتاد، ساختار جامعه تغییر کرده بود و جنگ کوزوو و یوگسلاوی نیز آغاز شده بود. اگر دو تا فیگور از بمباران حلبچه داشتم لته وسط از بمب هیروشیما بود. مختص به یک دوران نبوده و مربوط به کل فضای بشر بود. این مجموعه‌ها طوری کنار هم قرار گرفتند که بیش از 30 اثر طراحی بود و 3 تا کار رنگ روغن که با توجه به حال و هوای خودم با شصت کار کردم که ابعاد کار هم 220 در 120 سانتی‏متر داشت. چون اولین نمایشگاه انفرادی بود سعی کردم همه کار حرفه‌ای باشد حتی قاب‌‌ها را خودم درست کردم. از طراحی کارت تا پرزانته همه کارها را به شکلی حرفه‌ای‌ برنامه‎ریزی کردم. یک مجموعه دیگر هم داشتم به نام "آرنایا"، در واقع این مجموعه 7 اثر است با سیاه قلم در ابعاد 120 در 80 بود که با مداد روی مقوا کار شد و دغدغه اعتقادی داشتند.

نخستین چیزی که باعث شد نمایشگاه "اَسَر، بی سر، بی پایان" چنین اسمی بگیرد چه بود؟

این مجموعه معدود مجموعه من است که همه کارهای آن اسم دارند زیرا "اَسَر" نام یکی از تابلوهای من است تعدادی کلاهخود است و سری در آنها وجود ندارد و چون از نظر آوایی با گالری اثر هم آواست ولی نوع نوشتارش متفاوت است این ایهام را دوست داشتم.

از دیدگاه خودتان دو مجموعه پنج تن و72تن دیدی مذهبی دارند؟

بله. ببینید در تاریخ از 5تن تصویر داریم ولی نمی‌شود در فضای امروزی آنها را تصویر کرد و این در شرایط دوره‌های مختلف فرق می‌کند. مثلا زمانی که حضرت محمد (ص) وارد کعبه می‌شوند که بت‌ها را بی‌اندازند، عبایشان را روی صورت عذرا و ابراهیم می‌کشند که چهره آنها را کسی نبیند و بعد بت‌ها را می‌اندازند و سپس بت‏‌ها را خراب می‌کنند. من چون در محله قدیمی تهران دنیا آمدم و پدر و مادر اصالتا تهرانی هستند از کودکی به هیئت‌ها رفت و آمد می‏‌کردم و این موضوع ناخودآگاه دغدغه‌هایی به وجود می‌آورد سابقه هیئت ما که "مسلمیه" نام دارد به 150سال پیش بازمی‌گردد. اما حداقل در این بیست ساله اخیر من چیزی را به دست می‌آورم که متعلق به خودم باشد.

به نظر شما حسی که در آثارتان وجود دارد نسبت به گذشته کمی خشن‌تر نیست؟

شاید قدیم آنقدر اکسپرسیو و کنش رفتار زیاد بود شما یکجایی از تصاویر را نمی‌دیدید، ولی الان حضور فیگورها و رنگ‏‌ها در کنار هم معنا پیدا می‌کند کاربرد چهره‏‌ها و رنگ‏‌ها از پیش در این نقاشی‎ها برنامه‌ریزی شده و به همین دلیل است که مثلا قرمز بیشتر به چشم می‌آید. اما خشونتی که شما می‌گویید شاید پیش از این هم بوده اما دیده نمی‎شده است.

در این نمایشگاه می‌بینیم از مدیای نقاشی به سمت چیدمان و اینستالیشن حرکت کرده‏‌اید. این موضوع از چند لت شدن آثار شما به ذهن خطور می‌کند. چطور به اینجا رسیدید، آیا چیدمان قبلی در یک قاب ساده جوابگوی کار شما نبود؟

در درجه اول مفهومی که می‌خواستم برسانم نیازمند این چیدمان بوده است هرچند من به این موضوع که چیدمانم چطور باشد فکر نکردم، مفهوم من باید در این قالب قرار می‎گرفت. ولی وقتی تابلو " آنچه می‌خواهم ببینم ولی چشم‌هایم کور شده" شماره2 را کار کردم می‌دانستم برای ارائه باید یک سوم پایین قاب، در خط افق بیننده باشد. اما در مورد آن کار پنج لته‌ای این را می‌دانستم فقط باید در این قالب قرار گیرد.

تعبیرتان از شره‌های رنگی که در آثارتان وجود دارد حال و هوای امروزی است یا این عنصر کارهای شما به موضوع دیگری اشاره دارد؟

شره‌ها به تنهایی این مفهوم را نمی‌دهند در حین کار اتفاق می‌افتند و نقاش موظف است یا آن را نگه‌دارد یا کنترلش کند یا از بین ببرد. مثلا اگر دارد جایی شره می‌کند، باید ببینیم به تصویر کمک می‌کند یا نه؟ آیا از لحاظ بصری مهم است؟ تا اینجا بیاید یا باید قطع شود یا به لحظ پرسوناژ نقاش که نگاه می‌کند مثلا فرم شمشیر را به آن می‌دهد یا نه؟ قاعدتا به تمام این شره‌ها فکر کرده‌ام. من هزاران حالت به بوم می‌دهم تا رنگ فقط در محدوده‌ای که می‌خواهم باشد ولی این همهمه و حجم معماری و صوت و اینکه هیچ افقی در نقاشی‌ها نمی‌بینید قطعا مفهوم زندگی امروزی دارد. من قبلا پنجره اتاقم را که باز می‌کردم کوه را می‌دیدم ولی امروز حتی اگر به کوه بروم در مسیر برگشت به شهر تمام انرژی‌ام از بین رفته است. در نمایشگاه آخر من تمام بک‌گراندها فریز شده‌اند، بدن‌ها هنوز جان دارند ولی حرکتی ندارند. در واقع ازدحام فضای بیرون را به تابلوها منتقل کرده‌ام.

امکان دارد این پرسش پیش بیاید که ما این صحنه‌ها را دیده‌ایم پس چرا نقاشی می‎کنید؟

در درجه اول نقاشی می‌کنم تا بدانم تکلیف خودم با آنها چیست بعد بیننده وارد ماجرا می‌شود. مثلا قدیم در منیریه دسته‌های هیات می‌آمدند قمه می‌زدند و خون می‌پاشید و من نگاه می‌کردم یا گوسفند را جلو دسته می‌کشتند اینها برایم سوال بود این یعنی چه؟ و قمه‌زنی یعنی چه؟ و بعد آن را درکارهایم استفاده می‌کردم. برای همین اسم کار را مستسقی گذاشتم.

من از دیدن یکی از تابلوهای شما یاد فاجعه منا افتادم. با اینکه با توجه به تاریخ خلق اثر این اتفاق پس از آنکه شما آن را کار کردید رخ داده است.

چند روز قبل از اتفاق منا تصویری را در ذهن دیدم و نقاشی کردم. یکی از دوستانم که کار را دیده بود بعد چند روز تماس گرفت و خبر این فاجعه را به من داد. ولی تاریخ این نقاشی قبل از فاجعه منا بود. فکر می‌کنم چنین موضوعی بیشتر جنبه شهودی داشته باشد.

از مجموعه‌های 72تن و 5تن، به نظر می‌رسد داستان آثار شما به نوعی به سمت انتظار یک موعود می‏‌رود، کسی که قرار است روزی آمده و همگان را نجات دهد.

ممکن است اینطور باشد، به این دلیل که من آدمی شهودی هستم و ناخودآگاه به عرفان زیاد فکر می‌کنم و شاید این تصاویر از ناخودآگاه من بیرون می‌آید.

به لحاظ استفاده از رنگ، در آثار شما نوعی انفجار رنگ دیده می‏‌شود. اما با اینکه رنگ‌ها شادند ما شاهد نتیجه‌ای‌ شاد در نقاشی‎های شما نیستیم. چرا این پالت رنگی را انتخاب می‌کنید و از رنگ‌های شاد، استفاده اکسپرسیو کرده و این فضای اضطراب آلود را به وجود می‌آورید؟

ببینید، من آدم رنگ مشکی نیستم، حتی برای مرگ کسی هم مشکی نمی‌پوشم. پس قاعدتا آدمی نیستم که سیاه و سفید فکر کنم. پالت رنگی ذهنی من برای القای موضوعات غمگین یا تلخ و سیاه نیست. از سوی دیگر احساس می‌کنم استفاده از رنگ‎ها لطافتی به موضوع می‌دهد که مرا مجاب می‌کند راحت‌تر با آن موضوع برخورد کنم تا اینکه رنگ‌ها تلخ باشند. چون استفاده از رنگ‌های تلخ و تیره برای ایجاد فضایی که مورد نظر من است، آثار را به سمت موزه‎ای شدن پیش می‎برد.

در سال‎های دور شما علاوه بر فعالیت در زمینه هنر به روزنامه‏‌نگاری نیز می‏‌پرداختید، کمی از این بخش از فعالیت‏‌هایتان برای ما بگویید.

حضور در مطبوعات برای من بیشتر به دلیل گذراندن یک زمان خاص و همین‌طور برقراری ارتباطات بود. پس از مدتی فعالیت در این عرصه من با نشریه تندیس شروع به کار کردم و مطالب و مصاحبه‏‌هایی از من در این مجله هفتگی منتشر می‏‌شد. این تجربه البته یک سال بعد خاتمه یافت. همزمان با آن با هفته نامه سروش کارکردم چون برای تلویزیون هم می‌نوشتم. حتی در سروش در زمینه ورزش نیز می‎نوشتم و تلاش می‌کردم در این حوزه نیز با افراد بیشتری آشنا شده و ارتباط برقرار کنم. بعد در رابطه با مستند مطلب می‌نوشتم که در دوره خودش جذاب بود. با این حال پس از تغییر مدیران این مجله از آن بیرون آمدم و برای روزنامه‌های پیام خرداد، جام جم و شرق در حوزه تجسمی می‌نوشتم. بعدها مطبوعات را کنار گذاشتم، البته اگر اتفاقی ببینم که به من نگاهی نو بدهد درباره آن می‏‌نویسم. الان دیگر حتی روزنامه هم نمی‏‌خوانم وقتی در آتلیه هستم آنقدر کار دارم که به روزنامه خواندن نمی‌رسم و فقط تیترها را چک می‌کنم. معتقدم کار من باید جلوتر از من باشد.

شما در آرت‌فر استانبول از سوی گالری اثر حضور داشته‎اید، کمی از این تجربه برای ما بگویید.

نخستین بار من در سال 1998 در آرت‌فری در سوییس شرکت کردم. آن زمان هیچ شناختی نسبت به حضور در رویدادهایی از این دست نداشتم. یک گالری‌دار سوئیسی از آثار من خوشش آمد و بعد از آن من هرسال در این آرت‎فر و همین‎طور آرت‎فر استانبول شرکت کردم. گالری اثر این راه را پیش روی من گذاشت، به هر حال من به تنهایی نمی‌توانستم این کار را انجام دهم و از این بابت متشکرم. حضور در آرت‏‌فرها تاکنون برایم بسیار جذاب بوده است، به ویژه سال قبل که تمام گالری‌دارهای ایران به آرت‏‌فر استانبول آمده بودند.

شما نقاش هستید و از همین راه روزگار می‏‌گذرانید، زندگی از راه نقاشی راحت است؟

این مسئله به این بستگی دارد که شما چگونه نقاشی کنید. در شکل و شیوه‎ای که من کار می‏‌کنم، نقاشی شاید برای یک زندگی متوسط خوب باشد. من همیشه مراقب زندگی‎ام بوده‏‌ام تا بتوانم آنچه لازم است را در زندگی فراهم کنم اگرنه شاید حتی آتلیه هم نداشتم. به هر حال من اهل اندوختن نیستم همین که فضایی برای نقاشی و امکان و فرصتی برای سفر در زندگی‎ام فراهم کنم کافی است.

آثار شما چند مجموعه به هم پیوسته هستند که از نمایشگاهی به نمایشگاه دیگر ادامه دارند، قصد ندارید مجموعه‌هایتان را در یک کتاب، در امتداد هم ارائه کنید تا مخاطبان بتوانند تصویر کاملی از کارهای شما به دست آورند؟

من سال‎هاست که با گالری اثر کار می‏‌کنم، آقای تهرانی مدیر گالری اثر قصد دارند چنین کاری را انجام دهند و اکنون در حال فراهم کردن مقدمه این کار هستم.

انتهای پیام/