به گزارش هنرآنلاین به نقل از روزنامه اعتماد، دیماه سال ٩٢ بود که مجید ملانوروزی در حکمی از سوی معاون هنری ارشاد به عنوان مدیرکل دفتر امور هنرهای تجسمی معرفی شد. سهماه بعد او در حکمی، به رسم سالهای گذشته دفتر امور هنرهای تجسمی به عنوان مدیر موزه هنرهای معاصر تهران هم انتخاب شد. آنچه در طول این دوسالونیم مدیریت ملانوروزی در موزه هنرهای معاصر تهران گذشته و حاشیههای آن موضوع این مصاحبه است؛ از نمایشگاههای برگزار شده در این موزه گرفته تا یکی دو حاشیه اخیر در این موزه. آخرین آنها مربوط به نمایشگاهی از گنجینه آثار خارجی و ایرانی موزه هنرهای معاصر تهران در موزه برلین و چند موزه دیگر اروپایی است؛ نمایشگاهی که هرچند تفاهمنامهاش در سال گذشته امضا شد اما با نزدیکی به زمان برگزاری آن در چند ماه آینده و همچنین امضای قرارداد بار دیگر به موضوع روز هنرهای تجسمی تبدیل شد. بخشی از واکنشها به این نمایشگاه مربوط به نگرانیهایی بود که در مورد سرنوشت این آثار یا احتمال عدم بازگشت آنها به ایران وجود داشت و تا آنجا پیش رفت که به بیانیه انجمن نقاشان ایران در این باره منجر شد. مابقی اتفاقات و صحبتها در مورد موزه هنرهای تهران، حاشیههایش و نمایشگاه گنجینه آن در موزه برلین را در این گفتوگو بخوانید. به نظر میرسد موزه و برنامههای نمایشگاهیاش در طول این چندسال خیلی متکی بر گنجینه آن است. شما این موضوع را قبول دارید؟ الان اینطور نیست. به هر حال صددرصد پشتوانه این موزه گنجینهاش است اما ما در اینجا برنامههای سینماتک یا کلوپهای معماری، نیومدیا و دیزاین را هم داریم. در طول این مدت یکسری کانونها را هم راه انداختیم که کانون موسیقی معاصر یکی از آنها است. این کارها به این خاطر بود که در دنیای معاصر مدیاها مرزهایشان از بین رفته و دیگر سعی میکنند از همه مدیاها در کار هنری استفاده کنند. ما به عنوان یک موزهدار سعی کردیم با راهاندازی این کانونها هنرمندان تجسمی با مدیاهای دیگری که میتوانند از آنها به عنوان یک اثر هنری استفاده کنند، آشنا شوند. این برنامهها که گفتم ارتباطی با گنجینه موزه ندارد. گنجینه پشتوانه اصلی موزه است و حتماً همانطور که میگویید مهم است اما برنامهها و نمایشگاههایی که برگزار میکنیم بر اساس پروژه تعریف میشود. در طول این دو سال به بهانههای مختلف گنجینه موزه به نمایش گذاشته شده است. چه لزومی دارد این اتفاق بیفتد وقتی به قول خودتان نمایشگاههای خوبی دارید که امکان برگزاری آن هست و از آن هم استقبال میشود؟ میتوان این برداشت را داشت که از گنجینه برای وجهه دادن به نمایشگاههای اینچنینی استفاده میشود؟ به نظرم باید این کمک گرفته شود. برای یک نمایشگاه خوب باید سعی کنید از هر چه میتوانید استفاده کنید. مساله اینجاست که شما فقط از گنجینه استفاده میکنید. نه، همیشه تلاش ما این است که به عنوان یک موزه نمایشگاههایی هم برگزار میکنیم. این اتفاق در همه جای دنیا میافتد. اما خب آن موزهها فضای بزرگتری دارند و برای هر نمایشگاه گنجینهشان را جمع نمیکنند. ما مجبوریم برای برگزاری یک نمایشگاه گاهی گنجینه را جمع کنیم. ولی خب به دنبال این هم هستیم که اگر نمایشگاهی میگذاریم از گنجینه هم استفاده کنیم. با توجه به شرایط و اینکه چه موضوع و نگاهی به برگزاری یک نمایشگاه از طرف کریتور یا دبیر هنری آن هست اگر بتوانیم از گنجینه هم استفاده میکنیم. به نظر من این شکل استفاده خیلی خوب است و به رونق یک نمایشگاه خوب کمک میکند. تعامل با هنرمندان به چه شکل است؟ در نمایشگاه نوسنتگرایی ما بخش عمدهای از هنرمندان حضور داشتند یا در نمایشگاه چاپ دستی که برگزار کردیم هم هنرمندان زیادی که در این زمینه کار میکنند حاضر بودند. در مورد خیلیها هم ما سعی میکنیم که از آثارشان در بیینالها یا در نمایشگاهی که در دهه فجر داریم استفاده کنیم. اما خب قرار نیست هنرمندان همیشه با موزه کار کنند. برفرض مگر همه هنرمندان فرانسوی با موزههایشان کار میکنند؟ موزه اهداف و سیاستهایی دارد و برای فعالیتهایش هم همانها را دنبال میکند. موزه هنرهای معاصر قطعاً نگاهش به همه هنرمندان کشور هست اما این نگاه را با توجه به برنامههایی که برگزار میشود، تعریف میکند. ما بزرگداشتهایی برای هنرمندان گذاشتیم و در برنامههایی هم از آنها تجلیل کردیم، اما همیشه که نمیتوانیم نمایشگاه عمومی از آثار هنرمندان بگذاریم. برای همین هم از همه انجمنها درخواست کردیم تا با وزارت ارشاد همکاری کنند و برنامههایی مثل بیینالها را به آنها سپردیم. ما همواره آماده تعامل بودهایم. در یک دورهای موزه برای برگزاری برنامههای نمایشگاهیاش به شکل شورایی متشکل از همین هنرمندان عمل میکرد و از طرفی هم واقعاً حس میشد هنرمندان رفتوآمد بیشتری به موزه دارند. منظور من از رفتوآمد ارائه شدن کار این هنرمندان در یک نمایشگاه یا شرکت در یک برنامه بزرگداشت و رونمایی نیست... به هر حال آمار ما نشان میدهد که بیشتر از هر زمانی بلیت میفروشیم و حضور مردم و هنرمندان مطلوب است. بخش عمدهای از این بازدیدکنندگان را دانشجوهای هنر یا افراد عادی تشکیل نمیدهند؟ واقعاً نه. هم مردم و هم هنرمندان میآیند و از نمایشگاهها بازدید میکنند. غیر از اینها درباره هر نمایشگاهی که داریم از آدمها و هنرمندان مختلف مشورت میگیریم. ما برای هر موضوعی از کارشناسان مختلف استفاده میکنیم اما اینطور نیست که آنها ثابت باشند و ما از آنها به عنوان مشاور ثابت نام ببریم. اما اگر جایی ضعفی احساس شد دوستان میتوانند به ضعفها اشاره کنند تا من در موردش پاسخ بدهم و در صورت صحت راهنمایی خواهیم گرفت. مثلاً همین نمایشگاه اخیر که عکسهای آقای جوادیپور هستند... بسیار هم نمایشگاه خوبی است. از نظر من کلیت نمایشگاه شاید دهان پرکن باشد، اما در حد و اندازه موزه نیست... نه، نمایشگاه خوبی است و این نظر شماست. آقای عالمی و حلیمی کسانی هستند که این نمایشگاه را تأیید کردند و خودشان هم در مورد آن مشاوره دادند. برای انتخاب آثار این نمایشگاه با آقای حلیمی رفتیم. ضمن اینکه شما میتوانید از عکاسانی مثل آقایان صمدیان، راستانی و فرنود در مورد کیفیت این نمایشگاه سؤال کنید. هرچند به نظر من این نمایشگاه یک نمایشگاه عکاسی صرف نیست. نمایشگاهی است که بر مبنای تصویر شکل گرفته و برای همین هم ما از نقاشیهای گنجینه استفاده کردیم تا مفهوم کلی کویر را برسانیم. این نمایشگاه بهزعم بسیاری از هنرشناسان و مخصوصاً خارجیهایی که این دو هفته آمدند و آن را دیدند نمایشگاه خوبی است. به هر حال سلیقههای مختلفی در هنر ایران جاری است و با این حساب نمیتوان همه را راضی کرد. به هر حال ما به عنوان موزه هنرهای معاصر باید به همه این سلیقهها نگاه کنیم. قرار نیست که برای یک گروه خاص در اینجا نمایشگاه بگذاریم. گاهی ممکن است هدف ما معرفی جریانها باشد و بنابراین نمایشگاهی مثل اتو پینه را برگزار کنیم. در جایی هم ممکن است با هدف معرفی هنرمندان ایرانی نمایشگاهی مثل نمایشگاه خانم لاشایی برگزار شود. اینها موضوعات مختلف و مدیاهای مختلفی هستند و بنابراین طبیعی است که یکی از همه این نمایشگاهها خوشش نیاید و از یکی استقبال و از دیگری نه. ما نمایشگاهی داشتیم که نسل جوان و هنرمندان تخصصی ما از آن خوششان آمد اما منتقدان از آن انتقادهای زیادی کردند. کدام نمایشگاه بود؟ نمایشگاه کارنامه که خیلی مورد استقبال دانشجویان واقع شد اما خیلی از آنها که کارشان این است و سالهای سال در موزه بودهاند، میگفتند که جای این نمایشگاه در موزه نیست. اما به نظر من دلیل این حرف آن بود که آنها چنین برخوردی را در موزه ندیده بودند. در مورد این نمایشگاه عکس هم همینطور گفته میشود. اینکه جای این عکسها در موزه نیست و میتواند در یک فرهنگسرا یا جای دیگری نمایش داده شود. خیلی از ما راجع به فرهنگ و هنر مخصوصاً هنرهای تجسمی آشنایی تخصصی چندانی نداریم. غیر از این سلیقههای مختلفی هم وجود دارد و هیچ نمایشگاهی نمیتواند تمام نگاهها و جریانهای هنری را به خودش معطوف کند. درصد زیادی از این برنامهها و نظرات در مورد آنها نسبی است، اما من این مورد را که نمایشگاه ضعیفی گذاشتیم واقعاً نمیپذیرم. غیر از این ما در موزه در یک شرایط شتابزدگی هم قرار داریم. این موزه مثل دیگر موزههای هنری دنیا نیست که سی سال یک مدیر ثابت داشته باشد تا بتواند برای ده سال بعدش برنامهریزی کند و علاوه بر آن موزه یک درآمد و بودجه کاملاً تعیینشده هم داشته باشد. در این شرایط باید سعی کنیم از تمام امکانات موجود استفاده کنیم. همه این کارها زمانبر است و این چیزی است که ما در اختیار نداریم. با توجه به شرایطی که ما موزه را تحویل گرفتیم و همچنین شرایط سیاسی و اجتماعی که در آن زمان وجود داشت در طول این چند سال موزه نقش بسیار خوبی داشته است. ما به دنبال این بودیم که موزه هنرهای معاصر در دنیا قابل طرح و بحث باشد و الان این اتفاق افتاده است. این موزه در حال حاضر در بهترین شرایط سی یا چهل سال اخیر خودش است و ما در این هیچ شکی نداریم. روسای موزههای بزرگ به ایران آمدهاند و این موزه را دیدهاند و قراردادهای همکاریهایی بسته شده که همه اینها نشاندهنده شرایط فعال موزه هنرهای معاصر تهران است. اخبار برنامههای موزه این روزها توسط همه خوانده میشود و دنبال میشود و همه نسبت به آن واکنش نشان میدهند... اما بخشی از این واکنشها به خاطر حاشیههاست و نه برنامههایی که در موزه برگزار میشود. به هر حال حساسیتهایی هم نسبت به بعضی موضوعات وجود دارد و ما این حساسیتها را ارج مینهیم. این نشان میدهد که موزه جایگاه خودش را پیدا کرده است. واقعاً حساسیتها نسبت به موزه از بین رفته بود و در طول این سالها هیچ کس به آن نمیپرداخت و نقدی هم روی عملکرد آن نداشت. اگر موافق باشید این نقد را از نمایشگاه گنجینه که قرار است در خارج از کشور برگزار شود شروع کنیم. خیلیها معتقد هستند که در مورد این نمایشگاه و برگزاری آن شفافیت لازم وجود ندارد... موزه، رییس و برنامهها سیاستگذاریهای خودش را دارد، کارش را دنبال میکند. در کنار این دهها نهاد نظارتی هم هستند تا اگر یک جایی شفافیت نبود ورود پیدا کنند و دنبال آن بگردند. من سوالم این است که به چه کسی باید شفاف جواب دهیم؟ روزی که این اتفاق افتاد و تفاهمنامه امضا شد صد خبرنگار ایرانی و خارجی حضور داشتند و آقای اشتان مایر هم آمد و بحث کرد. در قراردادی هم که در برج میلاد امضا شد دویست خبرنگار حاضر بودند. در همه این روزها ما در مصاحبهها گفتیم نمایشگاه داریم. خب چرا این همه وقت هیچ صحبتی از این نمایشگاه و آثاری که قرار است به نمایش گذاشته شود از طرف خود موزه و مسوولان آن صورت نگرفت؟ قرارداد نمایشگاه ما در ایتالیا هنوز بسته نشده و طرف آلمانی هم یک ماه پیش با ما قرارداد بسته است. ما آن زمان فقط تفاهمنامه امضا کردیم. مذاکرات برای این نمایشگاه از دو سال پیش شروع شد. قبل از آن با چند موزه وارد صحبت شدیم. اولین موزه فرانکفورت بود. رییس موزه فرانکفورت دوبار به ایران آمد اما دست آخر به هیچ نتیجهای نرسیدیم. بعد موزه مونیخ انتخاب شد و بعد هم موزه برلین. برای نمایشگاه در موزه برلین با حضور اشتان مایر یک تفاهمنامه امضا کردیم. اما خب، قرار بود همان وقت آثار را انتخاب کنیم. برای این کار باید یک تیم تشکیل میدادیم و موضوعات مالی و بیمه آثار هم حل میشد. آن زمان برجام هنوز بود و همه اینها زمانبر بود. با این حال سه ماه دیگر به برگزاری این نمایشگاه مانده و ما حتماً دو ماه قبل از آن اطلاعرسانی خواهیم کرد. تا آنجا که من میدانم خانم مظفری گفتهاند از خود او شخصاً دعوت شده و نه به واسطه انجمن. از طرفی هم انجمن در مورد این نمایشگاه بیانیهای صادر کرده است... سعیمان این است که همیشه از کسانی کمک بگیریم که میتوانند این کار را بکنند. ما از رییس انجمن دعوت کردیم. از آقای بهنام کامرانی هم دعوت کردیم. خانم مظفری گفت که من با انجمن مشورت کنم و بعد نتیجه را اعلام میکنم. بعد از مدتی گفتند که انجمن نپذیرفته و ما هم پیشنهاد دادیم شخصاً و به عنوان استاد دانشگاه در خدمتشان باشیم که گفتند نه. در هر حال فکر میکنم دلیلی ندارد که وقتی قراردادی میبندم یا قرار است اینجا نمایشگاهی بگذارم به همه خبر و برای همه توضیح بدهم. من مسوولیت ریاست موزه و سیاستگذاری آن را دارم و علاوه بر آن مسوولیت مالی موزه و مسوولیت حفظ آثار هم بر عهده من است. من میتوانم با توجه به همین مسوولیتها قراردادهای بزرگی با همه کشورهای دنیا ببندم و نمایشگاه بگذارم. همه موزههای دنیا همین کار را میکنند. طبیعتاً مسوولیت همه اینکارهایی که انجام میدهم هم به خودم بر میگردد و در هر جایی که قرارداد من شفاف نباشد یا مشکلی احساس شود نهادهای بازرسی ورود خواهند کرد. ما خوشحال میشویم که انجمنها هم دغدغه دارند و این مسائل را دنبال میکنند. آنها بیایند و بگویند مشکل این اتفاق که قرار است بیفتد، چیست؟ آیا آثار بد انتخاب شده یا اینکه زیاد است یا کم؟ آیا بیمه خوبی نشده است؟ در این موارد بیایند و نظراتشان را بگویند. باور کنید انجمن نقاشان تا به حال هیچ نامهای خطاب به من نزده و این نامهها خطاب به شخص وزیر بوده است. انجمن اگر قرار است در این مورد کمکی کند میتواند به خود من بگوید. ما با این انجمن در ارتباط هستیم و خیلی از اعضای انجمن در برنامهها و جشنوارههای ما به عنوان داور حضور داشتند. میتوانستند در این مورد هم مستقیم با خود من صحبت کنند و نظراتشان را بگویند. وقتی به قول خود شما هیچ چیز مشخص نیست در مورد چه چیزی نظر بدهند؟ دستکم میتوانند پیشنهاداتشان را بگویند. اگر من انجامش ندادم و در موردش حرف نزدیم میتوانند به شکل دیگری موضوع را مطرح و پیگیری کنند. یک موضوعی که مطرح شده این است که وقتی قرار است این تعداد کار از گنجینه برای یک نمایشگاه خارجی ارسال شود چه بهتر که نمایشگاهی در یک موزه معروفتر و بینالملی باشد نه این موزهای که شما انتخاب کردهاید. این امکان واقعاً وجود نداشت. هیچ موزهای در شرایط فعلی بهتر از این موزه نیست. دو موزه موما و تیت هستند که در دنیا خیلی معروف هستند. ما با هردوی این موزهها مشکل سیاسی داریم. من ضمانتنامه دولتی از موزه برلین و کشوری که قرار است نمایشگاه در آن برگزار شود، میگیرم. شما به من بگویید کجا میتوانیم از کشور امریکا ضمانتنامه دولتی بگیریم. شرایط سیاسی و فرهنگی ما هنوز هم با امریکا سازگار نیست و علاوه بر آن ما هیچ نمایندهای در آنجا یا از طرف دولت آنها در ایران نداریم. موزه تیت هم موزه بسیار مهمی است و ما هم به این فکر میکردیم که این نمایشگاه باید در آنجا برگزار میشد ولی برای برگزاری نمایشگاه در این کشور هم همان مشکلات را داشتیم. آلمان بهترین کشوری بود که میتوانستیم با آن در فضای دوستانه و با اعتماد گفتوگو کنیم و دولت آن قبول کرد تا در این پروژه ورود پیدا کنند. وزیر امور خارجه این کشور بابت این نمایشگاه به ایران آمد و بعدتر تمام شورای وزرای ایتالیا قرارداد این نمایشگاه را مصوب کردند. این تصمیم حاصل شرایط فعلی ما بود و باید از یک جایی شروع میکردیم و بهترین جا آلمان بود. آنها پنج موزه دولتی به ما برای انتخاب پیشنهاد کردند و ما هم موزه ملی برلین را انتخاب کردیم. این موزه بسیار خوبی است و شرایط ما را که شامل شصت اثر است و قرار نیست تنها یک سالن به نمایش آنها اختصاص پیدا کند را قبول کرده است. ضمن اینکه برای برگزاری این نمایشگاه با وزارت امور خارجه و سفیر و حتی دادگاه لاهه هم مشورت کردیم تا ببینیم کدام شرایط برای ما بهتر است. با این حساب تنها انتخابهای شما این موزهها بودند؟ شاید. ولی میتوانستیم آثار را به وین یا فرانسه هم ببریم. آلمان در حال حاضر در منطقه اروپا نقش اساسی ایفا میکند و ما هم از مشاوران وزارت امور خارجه و از سفیر جمهوری اسلامی یا حتی خود وزیر امور خارجه اینکه برگزاری چنین نمایشگاهی را در آلمان شروع کنیم یا نه استعلام کردیم. این اتفاقات تا به حال افتاده ولی اینطور نبود که برای انتخاب موزه دست ما بسته باشد و ما مجبور شده باشیم موزه ضعیفی را انتخاب کنیم. دقیقاً به همین مورد اشاره و گفته میشود که این یک موزه درجه دو است... نه، درجه دو نیست. موزه برلین یک موزه درجه یک است. آنهایی که این مورد را مطرح میکنند، بیایند و بگویند ملاکشان برای این درجهبندی چیست؟ تکلیف درجه یکها که معلوم است... بله، آنها موزههای خیلی خوبی هستند و خیلی هم تاثیرگذارند، اما الان وضعیت فرهنگیمان با امریکا و انگلیس سازگار نیست. با این حساب آن نگرانیهایی هم که در مورد عدم بازگشت آثار هست دیگر وجود نخواهد داشت؟ اصلاً اتفاق نخواهد افتاد. غیر از این، همه این آثار با بهترین بیمههای جهان بیمه میشود و ضمانتهای دولتی هم از دولتها گرفته میشود تا این آثار تحت هیچ شرایطی حتی با تغییر دولتها و حکومتها حتی یک روز بیشتر هم در آنجا باقی بماند. روزی که قرار است این آثار برده شوند یک شرکت مرمتکار بینالمللی کارها را بررسی و جزییات آنها را اعلام میکند. برای اولینبار غیر از کارشناسی هنری این آثار از تمامی آنها توسط اشعه مادون قرمز و ماورای بنفش فیلمبرداری میشود. نتایج پلمب میشود و وقتی کارها برگردد این اتفاق تکرار و نتایج این دو با هم مقایسه میشود. برآورد همه این هزینهها انجام شده و قراردادها بسته شده است و ما از این بابت هیچ جای نگرانی نداریم. مبلغ قرارداد همان مقداری بود که اعلام کرده بودید؟ همان است که اعلام کردیم، اما بعضی از آثار هستند که انتخاب شدهاند و احتمالاً به خاطر اینکه مشکل مرمت دارند نتوانیم آنها را بفرستیم. با این حساب ممکن است تغییر آثار مبلغ قرارداد را هم جابهجا کند، چرا که این کارها و حضورشان میتواند روی مبلغ بلیت تأثیر بگذارد و آن را بالا و پایین کند. اینطور گفته میشود که مبلغ قرارداد خیلی بیشتر از چیزی است که اعلام شده است... این طور نیست. این قرارداد دولتی است و بین دو دولت بسته شده است. مقدارش هم مشخص است و برای بررسی به سازمان بازرسی کل کشور میرود. بنابراین ما نمیتوانیم کمتر یا بیشتر بگیریم. اگر شما اطلاعات بیشتر و کاملتری دارید در رسانهها اعلام کنید. پول مستقیم بین دو دولت رد و بدل میشود؟ حتماً. من شنیدم یک شرکت روسی واسطه است تا این کار را بکند؟ نه، اینطور نیست. ما برای اسپانسری با شرکتی صحبت کرده بودیم و نه واسطهگری. واقعاً؟ قرارداد دولتی است و دریافت و پرداختها هم دولتی است. ما خودمان هم دوست نداریم در مورد مبلغ قرارداد دخل و تصرفی داشته باشیم. هیچ شرکت روسی این وسط نیست. در موضوع اسپانسر، طرف ما یک فرد روسی است که یک شرکت انگلیسی را اداره میکند. ما نمیخواستیم کارها را به موزه برلین بدهیم تا این موزه آنها را بیمه کند یا حمل و نقل آثار را انجام دهد. ما پیشنهاد دادیم همه اینها را خودمان انجام دهیم و هزینهها را از اسپانسر بگیریم. قرار شد یکونیم میلیون یورو پرداخت شود و پنجاه درصد بلیتفروشی هم بابت هزینهها صرف شود. غیر از هزینههای حمل و نقل که گفتم بحث بیمه آثار هم هست. با این حساب برای این نمایشگاه چیزی حدود دو میلیون یورو هزینه میشود. پیشبینی ما در مورد درآمد این نمایشگاه هم از راه بلیت حدود چهار میلیون یورو است که نصف آن سهم ما میشود و قرار است صرف هزینههای نمایشگاه شود. پیشنهاد آثاری که قرار است برای این نمایشگاه ارسال شود از طرف شما بود؟ ما داریم یک کار اشتراکی میکنیم به نفع دو طرف. در این مورد طرف ایرانی اشتیاق بیشتری برای نمایش این تعداد از آثار دارد... شما فکر میکنید که آنها این نمایشگاه را ندارند؟ فکر میکنم این نمایشگاه خاص را ندارند. چندین برابرش را دارند. چه کسی میگوید ندارند؟ چطور میشود غرب این نمایشگاه را نداشته باشد؟ شما کار روتکو را ببینید، کلی کار از روتکو در دنیاست... در عوض این دو سه کاری که از روتکو در موزه هست در هیچ جای دنیا نیست... این کارها غربی است و ایرانی نیستند. شما فکر میکنید آنها کشته مرده این گنجینه ما هستند. این آثار با توجه به کارهایی که آنها دارند اصلاً هم مهم نیستند. این کارها در حقیقت برای ما اینقدر مهم به نظر میرسند. حرف من این است که این مجموعه، مجموعه مهمی است، به نظر میرسد قرار است این نمایشگاه هم از مهمترین آثار این مجموعه باشد، آن هم کل آثار مهم این مجموعه. مثل این میماند که یکی از کشور آلمان برای ما یک کار سهراب سپهری را بیاورد. خب، ما خودمان کلی کار از سهراب سپهری در ایران داریم و طبیعی است که این کار برای ما مهم نباشد. این کارهایی که قرار است به نمایش گذاشته شوند تماماً نماینده آثار غربی هستند و موزههای غربی از این آثار دارند. من خواستم از این شرایط استفاده کنم تا در کنار این آثار هنرمندان ایرانی را هم مطرح کنم. برای من بردن کار پیکاسو به غرب که کار فرهنگی نیست. درست است که این نمایشگاه گنجینه ما را هم معرفی میکند اما من دنبال این هستم تا هر کس برفرض میخواهد کارهای غربی را ببیند با نقاشان ایرانی هم آشنا شود. این یک فرصت برای معرفی هنر ایران است و به همین خاطر ما سی اثر ایرانی را کنار سی اثر خارجی قرار دادیم. اما از طرفی هم ما مجبوریم کارهای مهم را ببریم تا کلیت این نمایشگاه مهم باشد و مخاطبها حاضر شوند به این بهانه بلیت بخرند و نمایشگاه را ببینند. فکر میکنید اگر برای این نمایشگاه فقط کارهای ایرانی را ببریم از این نمایشگاه استقبال میشود؟ من میخواهم در کنار این نمایشگاه هنر ایران هم دیده شود. مشخص شده که این سی هنرمند ایرانی که قرار است آثارشان در این نمایشگاه به نمایش درآید چه کسانی هستند؟ ما برای برگزاری این نمایشگاه شرایط خاصی را در مورد چینش آثار و شکل تبلیغات در قرارداد ذکر کردیم و واقعاً تمام تلاشمان این است که از هنر ایران در این نمایشگاه یک معرفی خوبی داشته باشیم. منتها اعلام هر کدام از اینها زمان میبرد. به همین خاطر سعی میکنیم در زمان مناسب این اسامی را اعلام کنیم. فکر میکنید بعد از برگزاری این نمایشگاه و موقع برگشتن آثار به ایران همچنان در سمت مدیرکل امور دفتر هنرهای تجسمی باقی باشید؟ (میخندد) خیلیها معتقدند تا قبل از اینکه آثار بروند ما دیگر نیستیم. بهنظر میرسد مجموعه وزارت ارشاد در طول این ماهها و به واسطه حاشیههای مختلف دایما زیرفشار بوده است. تصورم این است که اگر برفرض ریاستجمهوری آقای روحانی برای چهار سال دیگر هم تمدید شود او شخصاً تغییراتی در تیم فرهنگیاش خواهد داد... به هر جهت ما مدیر دولتی هستیم و اگر دولت تصمیم بگیرد نباشیم نخواهیم بود. از همان روز اولی که من آمدم واقعاً برایم مهم بود تا این نمایشگاه برگزار شود. الان هم شرایط را مغتنم دانستیم و با ارتباطاتی که داشتیم از تمامی پتانسیلمان استفاده کردیم تا این اتفاق بیفتد. این هم به نفع موزه است و هم به نفع هنر معاصر ایران و اگر این نمایشگاه برگزار شود هنر ایران وارد یک بورس جهانی میشود. یکی از انتقادهایی که در طول این سالها به بخش دولتی میشود این است که به حوزه هنرهای تجسمی مثل حوزههای دیگر از جمله سینما و موسیقی توجه نمیکند. خیلیها بخشی از این موضوع را به خاطر عملکرد مرکز هنرهای تجسمی در طول این سالها میدانند... واقعاً این نگاه وجود ندارد. موضوع و فلسفه هنرهای تجسمی به شکلی است که مثل حوزههای سینما و موسیقی پرسروصدا نیست. این موضوع در همه جای دنیا صادق است. این هم به خاطر پتانسیل پوپولیستی است که بعضی از هنرها دارند. هنرمند سینما باید پروانه ساخت و نمایش بگیرد یا در موسیقی باید به دنبال مجوز باشید اما هنرهای تجسمی این موضوعات را ندارد. این موضوع به خاطر ساختار خود هنرهای تجسمی است که دولتی نیست و ما هم دوست نداریم که دولتی باشد. البته این را هم در نظر داشته باشیم که هنر تجسمی ما خیلی دولتی نیست و هنرمندان تجسمی هم معمولاً با دولت سر و کار ندارند. ما فقط امیدواریم که دولت زیرساختها را فراهم کند و به برنامههایی مثل معرفی هنر ایران و پتانسیلهای دیگر این شاخه بپردازد. دولت باید نگارخانه بسازد یا معافیتهای دولتی را در این مورد اعمال کند. ما به عنوان اداره کل هنرهای تجسمی در همین یکی دو سال به نگارخانههای زیادی مجوز دادیم و در بیینالهای مختلفی هم حضور داشتیم. علاوه بر آن به جشنوارههای خصوصی زیادی مجوز دادیم تا فعالیت کنند. همه این جشنوارهها در بخش خصوصی فعالیت میکنند و دولت به آنها در این زمینه اعتماد کرده است. ما هم تا آنجا که میتوانستیم در جاهایی مثل مکان برگزاری یا چاپ کتاب به آنها کمک کنیم یا حتی گاهی بخشی از جایزههای آنها را بر عهده بگیریم. این اقدامات در بخش دولتی به نظر شما کافی است؟ من فکر میکنم بین اینکه یک مجوز گالری داده شود با اینکه یک گالری تأسیس شود تفاوت زیادی وجود دارد. به نظر میرسد بخش دولتی در دیگر حوزهها علاوه بر نظارت حمایت هم میکند؟ نقش دولت کلاً نظارت و سیاستگذاری است و کمتر نقش اجرایی دارد. اجرا را انجمنها، گروهها و مؤسسات هنری انجام میدهند و ما برای برگزاری آنها کمک میکنیم. البته در این بین برنامههای دولتی زیادی هم برگزار میشود. در یک جایی حاکمیت باید دنبال استعدادیابی هم باشد؛ آن هم بهشکلی که در آن سود مادی و نگاه فردی و شخصی نباشد. ما این کار را در جشنواره جوانمان انجام میدهیم. جشنواره تجسمی فجر هم یکی دیگر از این برنامههاست که هدف دیگری دارد. در این جشنواره از حضور هنرمندانی که جزو مفاخر ملی ما هستند و آثاری که جنبههای فرهنگی دارند و شاید در نگارخانهها و جاهای دیگر به نمایش در نمیآیند استقبال میکنیم. در یک بخش دیگر هم به دنبال خلاقیتها و نوآوریها هستیم و آن را در بیینالها دنبال میکنیم. این بیینالها کاملاً تخصصی است و توسط انجمنها انجام میشود و ما هزینههای آن را پرداخت میکنیم. این کمکهایی است که ما میتوانیم بکنیم و خب بیشتر از این کاری از دست ما برنمیآید.
کد خبر:
88499
پاسخهای ملانوروزی به حاشیههای سفر گنجینه و برنامههای موزه / از مبلغ قرارداد تا اسپانسر روسی و...
علی مطلبزاده خبرنگار روزنامه اعتماد در گفتگو با مجید ملانوروزی مدیرکل دفتر امور هنرهای تجسمی، حاشیههای سفر گنجینه موزه به اروپا و دیگر برنامههای موزه را به گفتوگو نشست.