سرویس تجسمی هنرآنلاین: یکی از دغدغههایی که امروز بهعنوان چالشی اساسی در جامعه هنری ایران مورد توجه بسیاری از منتقدان قرار گرفته است، نبود جریانی پویا در میان رشتههای مختلف هنری است که از رهگذرش راهی برای ورود جوانان فعال در آن رشتهها به بدنه اصلی باز کند. نقاشی هم یکی از همین هنرها است. تعداد هنرمندان صاحبنام و توانمند در این رشته در کشور ما کم نیست چون هم در تاریخ هنر ایران هنری ریشهدار است و هم مدرسان بهروز و توانمندی در خود دارد اما چالش سختی کار برای جوانان در پیوستن به بدنه اصلی در این هنر نیز وجود دارد. در این میان کماند استادانی که با برنامهریزی و چشماندازی مشخص راه را برای شاگردان جوانانشان هموار کنند تا آنها هم به جریان جدی هنر نقاشی بپیوندند و در آینده بتوانند بهعنوان هنرمندان نامدار این عرصه به جامعه معرفی شوند. تاها بهبهانی از جمله استادانی است که علاوه بر تبحر در آموزش و تربیت شاگردانش، آنها را چنان کودکان نوپا در گامهای ابتدایی همراهی میکند و بعد که دویدن را آموختند، راه استقلال کاری را برایشان فراهم میکند. یکی از شاگردان بااخلاق و هنرمند استاد تاها بهبهانی یعنی فرناز یاوریانفر چند روزی است که اولین نمایشگاه انفرادیاش را افتتاح کرده و ظاهراً در اولین تجربه موفق بوده است. او که تا امروز در 6 نمایشگاه گروهی در کنار نقاشان پیشکسوت و جوان حضور داشته است، برای اولین بار در نمایشگاه "لحظههای آرامش" بهطور اختصاصی آثارش را برای مخاطبان هنر نقاشی به نمایش گذاشته است. با او به همین بهانه گفتوگویی انجام دادهایم که شرح آن در ادامه آمده است:
چه شد که بعد از اتمام تحصیلات در رشته فلسفه و هنر در کشور ایتالیا نقاشی را زیر نظر استاد بهبهانی آغاز کردید؟
خوشبختانه من در ایتالیا استادان خوبی داشتم اما فلسفهای که در دانشگاههای اروپا تدریس میشود، فلسفه غرب است. با این توضیح من فلسفه شرق را بسیار قویتر میدانم. آشنایی من با استاد تاها بهبهانی رابطهام را با فلسفه قطع نکرد بلکه هم فلسفه شرق را بهخوبی نزد ایشان آموختم و هم با مبانی و اصول علمی نقاشی زیر نظرشان آشنا شدم.
به نظر من یکی از راههای خوب برای انتقال اندیشه فلسفی در ایران نقاشی است چون مردممان زیاد به مطالعه کردن عادت ندارند. کتابهای فلسفی هم بسیار سنگین هستند. بنابراین مخاطبان عام نمیتواند زیاد با این کتابها ارتباط برقرار کند.
وقتی با آقای بهبهانی آشنا شدم به من پیشنهاد کردند که نقاشی را برای بیان اندیشه فلسفی انتخاب کنم. از سوی دیگر تمام نقاشان ایتالیایی بهویژه نقاشان قرن شانزدهم اصلاً بدون فلسفه نقاشی را جدی نمیگرفتند البته هرکدام از آنها پیرو مکتب خاصی بودند اما درنهایت تمام نقاشیهایشان رگ و ریشه در فلسفه دارد. نمونه خیلی بارزش جوتو دی بوندونه است که در شهر فلورانس بسیاری از مسائل فلسفی را روی دیوار کلیساها نقاشی کرده است. میکلانژ هم همین کار را انجام داده است و داوینچی نیز بدون فلسفه کاری انجام نمیداده. البته ما امروز در سراسر دنیا از این بیان فلسفی محروم هستیم. هنرمندان امروز کمتر فلسفه را در کارهایشان جدی میگیرند و چندان هم بر عقایدشان پافشاری نمیکنند.
از دیدگاه شما لزوم بیان فلسفه از طریق هنرهایی چون نقاشی چیست؟
مردم زمانه امروز در معرض تغییرات زیادی هستند و مردود شمردن عادتها و عقاید گذشته گاهی بخشهایی از تعریف زندگی حقیقی را برای ما مورد تهدید قرار داده است. امروز اعمال و اندیشههای تازهای در جریان است که برای درستی یا نادرستی آن هنوز پاسخ مشخصی پیدا نکردهایم. کشاورزی صنعتی شده و دهها تبدیل به شهر شدهاند در این رهگذر تجمل دارد جای قناعت را میگیرد و لذتجویی کمکم دارد جایگزین اخلاق میشود. امروز علم صرف به جلو رفته و اما هنر واقعی دارد به پایین میآید. به نظر من برای نگهداشتن هنر به فلسفه احتیاج داریم.
چرا نام اولین نمایشگاه نقاشیتان نام لحظات آرامش را انتخاب کردید؟
من میخواهم مخاطبم برای مواجهه با کارهای موجود در این نمایشگاه در آغاز اندیشه خودش را زلال کند و پس از آن آثارم را به تماشا بنشیند و آنها را درک کند. این همان کاری است که من برای به تصور کشیدن آثارم از آن استفاده کردم. به نظر من یک هنرمند هم باید خودش را تزکیه کند تا بتواند با تخیلی پاک لحظاتی را روی بوم بیاورد. این جریان باعث میشود انسان لحظات نابی را برای خودش ایجاد کند که لحظات آرامش نام دارد. به باور خود من این آرامش برای افراد استثنائی رخ میدهد و لحظات نابی است بدون زمان و مکان. من در نقاشیهایم زمان خاصی را در نظر ندارم. هیچکدام از آثارم نه روز را به تصویر کشیده و نه شب را. من با هدف دستیابی به آرامش ماورای ذهن را در نظر گرفتهام. تا زمانی که خود من به آرامش نرسم برای مخاطب نیز آرامش اتفاق نخواهد افتاد.
درباره تکنیک و ابزار و موضوعاتی آثار این نمایشگاه برایمان بگویید...
سبک نقاشیهای من سورئالیسم است و آثار با رنگروغن خلق شدهاند. من و تمام شاگردان استاد تاها همان راه رفته ایشان را طى میکنیم و سعى میکنیم از سورئالیسم روایتى به متافیزیک سورئالیسم برسیم. سعى بر این است که از مسائل روزمره و عادى زندگى جدا شده و به کنکاش درباره آنچه ذهن بشر را مشغول کرده است (چرا آمدهام ،چه میکنم ،و چرا میروم) بپردازیم.
به نظر خودتان موفقیتی که در این نمایشگاه به دست آوردید، حاصل همین نگاه است؟
به گمان خودم محصول تخیلی است که از سرچشمهای پاک و زلال نشاءت گرفته است.
درباره نمایشگاههای گروهی که قبل از برگزاری لحظات آرامش بهعنوان اولین نمایش انفرادیتان، تجربه کردید، برایمان توضیح دهید...
تا امروز در نمایشگاه موسسه خیریه بهنام دهشپور که با حضور استادان بزرگی برگزار میشد، در نمایشگاه "اسب و خیال" که هنرجویان استاد تاها بهبهانی در آن حضور داشتند و در جشنواره سبز هم که بزرگان و جوانها در کنار هم در آن شرکت کرده بودند، حضور داشتم.
شما در جشنواره سبز هم موردتقدیر قرار گرفتید...
بله. من در جشنواره مورد تقدیر قرار گرفتم. البته علاوه بر نمایشگاههایی که نام بردم در نمایشگاه "هفت نگاه" که از نمایشگاههای معتبر است، نیز در سال گذشته حضور داشتم. در دو نمایشگاه هم در یونیک گالری آرت در کنار استاد تاها بهبهانی، تارا بهبهانی و آقای پازوکی و استادان دیگر هنر نقاشی ایران حاضر بودم. در مجموع در طی 7 سالی که افتخار شاگردی نزد استاد تاها بهبهانی را داشتم در 6 نمایشگاه گروهی حضور داشتم و لحظات آرامش هفتمین نمایشگاه بهطورکلی و اولین نمایشگاه انفرادی است که در آن حضور دارم.
هدف اصلی شما برای شرکت در نمایشگاههای مختلف چیست؟
در ابتدا هنر، هنر و هنر، در مرحله بعدی مواجهه مخاطب با آثارم و در مرحله سوم مسئله اقتصادی که لازمهای است برای ادامه کار در این عرصه.
آیا وقتی تصمیم به برگزاری نمایشگاهتان "لحظات آرامش" گرفتید، نگران نبودید؟
در پاسخ به این سؤال باید به درسی که استاد تاها بهبهانی همیشه به ما بهعنوان هنرجویانشان گوشزد میکردند، اشاره کنم. استاد همیشه میگفتند کسی که با قلب پاک و نیت صاف در عرصهای فعالیت میکند در نهایت به نتیجه و محصولی که انتظارش را دارد میرسد. با این توضیح من در لحظات آرامش در مقام عمل با این درس روبهرو شدم و نتیجه تلاشهایی را که در طول این سالها انجام دادم، به چشم دیدم. خوشبختانه در روز آغازین این نمایشگاه بازدیدکننده زیادی داشتم و از این بابت خوشحالم.
استاد تاها بهبهانی هنرمندی هستند که هنرجو در آغاز در محضرشان اخلاق، جهانبینی الهی و آداب انسانی را میآموزد و بعد از آن نقاشی. در این هفت سال که افتخار شاگردی ایشان را دارم، سبک سورئال را با راهنماییهای بیبدیلشان، برای بیان افکارم به من آموختند. چون استاد برآمده از خانوادهای هستند که هم از سمت پدری و هم از سمت مادری اهل عرفان و ادبیات بودند. این همان اعتقادی بود که به دنبال آن بودم. ایشان با صبر و حوصله راه رفته خودشان را به تمامی شاگردانشان میآموزند و من هم یکی از آن شاگردان بودم. من نمیدانم باید چطور باید بگویم که استاد بهبهانی چقدر برای من زحمت کشیدند؟ در شب افتتاح نمایشگاه بهقدری خوشحال بودم که وقتی استاد آمدند خودم را باید کنترل میکردم تا اشک نریزم. شوقی را که در طول این سالها از مواجهه با شخصیت هنری و انسانی استاد بهبهانی در وجودم ایجاد شده بود، هر شب در وجود مخاطبان لحظات آرامش میبینم و از این بابت خوشحالم. ایشان واقعاً در تدریسشان تبحر دارند و بهتماممعنا استادند.
لازم به یادآوری است؛ نمایشگاه "لحظههای آرامش" تا ۱۴ مهر ماه در نگارخانه آشیان نقش و مهر واقع در میدان آرژانتین، خیابان ۱۸، بن بست گل محمدی، پلاک ۴ میزبان علاقمندان است.