سرویس تجسمی هنرآنلاین: بزرگداشت پرویز کلانتری نقاش کویرها با حضور علی جنتی فرهنگ و ارشاد اسلامی، علی مرادخانی معاون هنری وزیر ارشاد، خانواده پرویز کلانتری، محمد ایازی، مجتبی عبدالهی، مسعود رجبی معمار، مجید ملانوروزی و هنرمندانی همچون علی اکبر صادقی، حسین محجوبی، محمدرضا اسلامی، ایرج اسکندری، علی شیرازی، رضا کیانیان، سیف‌الله پویا راد، محمد سریر، رضا نامی، عباس مشهدی زاده، سعید پورصمیمی، عبدالحسین مختاباد و... در فضای باز گالری آرت سنتر برگزار شد. در کنار این مراسم، 30 اثر از دوره‌های مختلف کاری پرویز کلانتری که به خانواده این هنرمند و گالری آرت سنتر تعلق داشت در محوطه این گالری به نمایش در آمد. به علاوه تصاویری از تصویرسازی‎های پرویز تناولی برای کتاب‌های درسی به درخت‌های این محوطه آویخته شده بود و مانیتورهای بزرگ قرار داده شده در این فضا فیلم‌های ساخته شده درباره پرویز کلانتری را پخش می‌کردند.

در آغا این رویداد، وحید ملک بنیانگذار گالری آرت سنتر با اشاره به اینکه قرار برگزاری بزرگداشتی برای پرویز کلانتری در زمان حیات این هنرمند گذاشته شده بود اظهار کرد: یک سال و نیم قبل و در برگزاری بزرگداشتی برای هانیبال الخاص که پرویز کلانتری در همین مکان حضور داشت قول دادیم تا بزرگداشت بعدی گالری ما، برای او برگزار شود. این اتفاق به تعویق افتاد و او اکنون دیگر در میان ما نیست. وی ادامه داد: کلانتری در زمان حیاتش افتخارات بسیاری در هنر کسب کرد و یکی از افتخارات او انتشار آثارش در کتاب بی‌ینال معماری ونیز بود.

کلانتری هنر بومی آفرید اما علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، به عنوان دومین سخنران این مراسم پشت تریبون حاضر شد و ضمن اشاره به دیدار با پرویز کلانتری در آخرین ماه‌های حیات این هنرمند گفت: توفیق داشتم در دوران بیماری پرویز کلانتری با او ملاقات کنم و روحیه با نشاط و سرزنده او را حتی در روزهای بحران بیماری شاهد باشم. وی ادامه داد: پرویز کلانتری شخصیتی بود که در صحنه‌های داخلی و خارجی برای کشور افتخار آفرید و آثارش در گالری‌های دنیا و سازمان ملل حضور دارد. ما ملتی دارای فرهنگ و تمدنی چند هزار ساله هستیم که دوست و دشمن به آن اعتراف دارند، خوشبختیم هنرمندان ما آثارشان را در عرصه بین‌المللی ارایه می‌کنند و مورد تقدیر قرار می‌گیرند.

جنتی با بیان این موضوع که کلانتری از بنیانگذاران مکتب سقاخانه بود اظهار کرد: کویر همواره در آثار این هنرمند متبلور بود، او در این زمینه با عشق و علاقه آثاری آفرید که تماما فضای بومی دارد و ما اکنون یاد چنین هنرمندی را گرامی می‌داریم.

سکوت، کلانتری را جاودانه کرد رضا کیانیان از هنرمندان شناخته شده سینما و حوزه هنرهای تجسمی سخنران دیگر این مراسم بود، او با بیان این جمله که هیچ کس نبود که پرویز کلانتری را دوست نداشته باشد و من از جمله دوست‌داران او بودم بیان کرد: در ماه‌های اخیر هنرمندان زیادی را از دست دادیم اما دو تن از آنان که خصلت‌های مشابهی داشتند پرویز کلانتری و عباس کیارستمی بودند. همان طور که وقتی تک درختی روی یک تپه یا جاده‌ای مارپیچ ما را به یاد عباس کیارستمی می‌اندازد مواجه با کویر و کاهگل نیز بی اختیار پرویز کلانتری را به یاد می‌آورد.

وی سپس با بیان این پرسش که رازی در این موضوع وجود دارد که امضای یک هنرمند همه عناصر کاری او را تسخیر می‌کند؟ گفت: در همه هنرها ما هنرمندانی داریم که چنین امضایی دارند. وقتی او اولین نمایشگاهش را با عنوان "سیاه روی سیاه" برپا کرد مشخص بود با هنرمندی جسور و جستجوگر طرف هستیم. بعد از آن کاهگل‌ها و کویرها را کار کرد، خانه‌هایی در دل کویرها خلق کرد که امضای او شد. بعدها کوچ عشایر را کار کرد که بسیار زیبا بودند، گرافیستی کار شده بودند و شکست‌های کوبیستی در آنها پیدا بود اما به قدر کافی راز نداشت. این آثار کویرها و کاهگل‌های اوست که همیشه پر از راز است. کیانیان با اشاره به اینکه کسان دیگری هم با کاهگل کار کردند ولی هر جا کاهگل ببینیم یاد کلانتری می‌افتیم، گفت: کلانتری به سنت‌ها پایبند بود اما در تابلوهای او یک سکوت هست که همین سکوت راز کارهای اوست. گویی در تابلوهای او جهان کلا ایستاده و ساکن شده و تنها همان قطعه برای دیدن است. این برهوت و سکوت و تنهایی رازی است که او را جاودان می‌کند.

ناشناخته‌ترین اثر کلانتری به نمایش درآمد

همچنین امیرهوشنگ اردلان معمار و از دوستان پرویز کلانتری نیز در این مراسم با بیان خاطره‌ای از این هنرمند گفت: پرویز کلانتری یک بار مرا به خانه مهربانش میهمان کرد، او پس از آیین صرف شام، مرا به کارگاهش برد و غافلگیرانه از من خواست تا یکی از کارهایش را انتخاب کنم تا به من هدیه کند. من که صادقانه بگویم بین انصاف و طمع گیر کرده بودم، نزدیک‌ترین تابلو به خودم را انتخاب کردم، قاب کوچکی که تنها کاهگل روی آن مالیده شده بود و ناقص بود. وی ادامه داد: پرویز با تعجب به من گفت که این کار تمام نشده است اما من درخواست کردم که آن را برایم امضا کند، هرچند مدتی بعد تابلو را خواست تا طرح‎هایی روی آن بزند زیرا آن کار باید به نوعی کامل می‌شد. وی سپس این تابلو را که با خود به همراه آورده بود به عنوان سریع‌ترین و ناشناخته‌ترین اثر پرویز کلانتری به حاضران نشان داد. در ادامه مراسم یادداشتی از فرشید مثقالی، پرویز تناولی و محمد ابراهیم جعفری که نتوانسته بودند در مراسم حضور یابند برای بزرگداشت این هنرمند قرائت شد. در متن پیام فرشید مثقالی آمده است: "پرویز کلانتری متعلق به اولین نسل تصویرسازان برای کتب درسی در آغاز عصر مدرنیسم در ایران است. او متعلق به نسلی است که دنیای تصویرسازی و امکانات بصری جدید را کشف و آزمایش کردند و آنچه الان هست، ادامه فعالیت‎های آنهاست. تصویرسازی‌هایش ساده با بیان حسی صمیمی، و نوعی حس‌های کودکانه است که ناشی از ساختار روانی صمیمی، مهربان و نازنین اوست. در واقع اگر بخواهم او را در یک جمله بیان کنم، می‌توانم بگویم او به نوعی همیشه در دنیای تصویرسازی باقی ماند. حتی در نقاشی‌های کاهگلی‌اش، او پس زمینه‌های تصویرسازی هایش را جدا کرده و به کار اصلی تبدیل کرد.

او با اینکه در رفتار و آداب و کلام و فرهنگ معاشرت و لباس پوشیدن، معاصر بود، ولی هنگامی که به حیطه کار می‌رسید، مثل اینکه فقط از خاطرات کودکی خود که نه در این عصر بلکه در عصری متفاوت و خیال انگیزی که فراموش شده بود، استفاده می‌کرد. خاطراتی که در یادی‌های دوره کودکی‌اش، در کوچه پس کوچه‌های آن زمان اتفاق می‌افتادند. در زمان گذشته دور، زمانی که دیگر نیست و فقط حس نوستالژی آن زمان بسیار زنده و نیرومند است. من در همه انواع کارهایش و حتی نوشته‎هایش، بازی گوشی کودکانه‌اش را می‌بینم. پاکی و سادگی، شفافیت و مهربان بودن، حتی در طرز حرف زدنش هم برای ذات کودکانه ولی در موقعیتی بزرگسالانه دیده می‌شد. یکی از موجودات نازنینی بود که دیدنش در هر شرایطی، شیرین و دلپذیر بود. و انرژی مثبت و خوشحال کننده‌ای که ناشی از صمیمیت و شفافیتش بود به طرف منتقل می کرد. همچنین در متن پیام پرویز تناولی مجسمه‌ساز معاصر که از ونکوور کانادا ارسال شده نیز نوشته شده است: " از سال 1334 و آغا تدریسم، در دانشکده هنرهای زیبا با پرویز کلانتری آشنا شدم. در آن زمان وی هفته‌ای دو بار برای تدریس طراحی به کارگاه مجسمه‌سازی می‎آمد و این رشته را با اشتیاق به بچه‌های فرا می‌داد. همه او را دوست داشتند و آموزه‌هایش را با جان و دل انجام می‌دادند. در همین سال‌ها بود که دوستی نزدیکی پیدا کردیم و من به تدریج به صفات دیگر او و ذات پاکی که داشت پی بردم. کلانتری عاشق این مرز و بوم بود و مضامین کارهایش را مردم این سرزمین تشکیل می‌دادند. دورانی نسبتا طولانی عشایر و کوچ آنها و دست‌بافته‌هایشان را تصویر می‌کرد. سپس به کویر روی آورد و به تجسم خانه‌های خشت و گلی کویر و زیبای‌های ناشناخته آنها پرداخت و تا پایان عمر به خاک و گل وفادار ماند. هم او بود که این بخش از معماری این سرزمین را جاودانه کرد. جای چهره مهربان پرویز و لبخندهای دلنشین و الگوهای ویژه دیگرش خالی است اما آنچه به یادگار گذاشته جاودانه است. روانش شاد باد."

همچنین در این مراسم از اثر فیگور استاد کلانتری ساخته حسن عظیمی رونمایی شد.

گزارش تصویری مرتبط