سرویس نمایش هنرآنلاین: نمایش بستری تاریخی دارد و خیلی دور از ذهن نیست، یک نمایش رئال با اتفاقاتی که کمابیش مخاطب از آن اطلاع دارد. نقطه آغازین نمایش روایت باغبانی است که باید گودالی را در باغ خانه حفر کند، گودالی که او تلاش میکند درجهت رشد و نمو باشد، غافل از اینکه گودالی است، ابدی برای خشکاندن ریشههای یک ملت. "راپورتهای شبانه" بستری تاریخی از زمان ملی شدن صنعت نفت و تلاش دکتر مصدق برای ایجاد رفراندوم و انحلال مجلس را به نمایش گذاشته و به نوعی نگاهی انتقادی و سیاسی به جامعه دیروز و امروز دارد. دانستن و اطلاع داشتن از سرنوشت گذشتگان چه تاریخی و چه معاصر، همواره از جذابیتهای خاصی برای مخاطب برخوردار است اما بیان این روایتهای تاریخی با وجود انبوهی از اطلاعات که در همه جا وجود دارد و دسترسی به آن آسان است، کار را برای نگارش متنی نمایشی سخت میکند، چرا که با کوچکترین اشتباهی در روایت کردن این فضا و بستر تاریخی مخاطب نمایش را به کلی پس خواهد زد. خلیلی در تلاش است تا بتواند با استفاده از بستری تاریخی، یک درام عاطفی از نوع پدرانه و دخترانه را نیز برای تلطیف فضای سیاست بازی که درحال روایت است، ایجاد کند. اما این فضای دارم گونه، بیش از اینکه بتواند به تلطیف چهره زشت و سیاه سیاست زده آن دوران کمک کند، به نظر میرسد مخاطب را از فضای اصلی دور میکند. در واقع "راپورتهای شبانه دکتر مصدق" زمانی آشکار است که او با دخترش خدیجه (رویا میرعلمی) مشغول صحبت است و چنان غرق در نوشتن راپورتهاست که از دختر خود غافل میماند در نتیجه به جز بخش آخر نمایش که پس از مرگ مصدق رقم میخورد حضور دختر وی و آن رابطه عاطفی میان این پدر و دختر آنطور که باید پرداخته نشده است. نمایش "راپورتهای شبانه" را میتوان به چند بخش تقسیم کرد، روایت اول متعلق به مصدق و سیاسیونی است که با آنها درگیر است، که البته در این میان جای شخصیتهایی چون آیت الله کاشانی بسیار خالی است، روایت دوم مربوط به خود سیاسیونی است که چه داخلی و چه خارجی برای براندازی دولت دکتر مصدق در حال تلاش هستند و حضور روزولت و یارانش را به نمایش میگذارد و روایت سوم فضای کوی و برزنی است که برخی مخالفان دولت مصدق را تشکیل میدهند و برخی موافقان این دولت هستند، در واقع نمایش تظاهراتهای خیابانی دراین نمایش هیچ اتفاق شایسته و عجیبی نیست و بمانند سایر اتفاقاتی که دراین زمینه به نمایش گذاشته شده است، کلیشهای شده و نخ نما شده است. حضور فرهاد آئیش در نقش دکتر مصدق نقطه عطف این نمایش است، شباهت ظاهری و گریم آئیش به گونهای است که میتوان تصویری خوب از مصدق را در ذهن مخاطب ایجاد کند. اما در بخشهای دیگر بازیگری به نظر نمیرسد آنچنان که باید و شاید حق نقشها به درستی ادا شده باشد، رضا بهبودی در نقش( دکتر فاطمی) خوش درخشیده است اما آنچنان که باید به این کاراکتر پرداخته نشده است و مخاطب نمیداند که دکتر فاطمی دقیقا دراین میانه چه نقشی را ایفا میکند. ایرج راد با بازی در نقش روزولت تلاش دارد تا وجوه پنهانی سیاست غرب و دخالتهایش را با نوع بازی که دارد به نمایش بگذارد و در نهایت خسرو احمدی است که در قالب گنده لات در صحنهای که با خانم رئیس با بازی نرگس محمدی هم صحبت میشود به خوبی به نمایش گذاشته و کلاه مخملیهای آن دوران را در ذهن تداعی میکند. اما حضور انبوهی از بازیگران به نام در نمایشی اینچنین شاید کمی زیاده روی باشد، این بدان معنا نیست که بار بازی تنها باید بر دوش یک یا دو بازیگر باشد، اما حضور پرتعداد بازیگران برای روایتهایی که خیلی به پیشبرد قصه کمک نمیکنند هم الزامی نیست و به نظر نگارنده نیازی نبود برای اینکه تک تک افرادی را که در کودتا نقش داشتند و دست نشانده دولت غرب بودند به نمایش گذاشت. از سوی دیگر اجرای این نمایش در سالن تالار وحدت خیلی مناسب نیست، چرا که این سالن از نظر فیزیکی خیلی مناسب اجرای چنین نمایشهایی نیست و مخاطب را به نوعی از نزدیکی به بازیگران و حس صحنه به دور نگاه میدارد. دکور این نمایش چند منظوره است، در واقع این دکور هم فضای خانه دکتر مصدق را به نمایش میگذارد، هم خانه خانم رئیس و هم دادگاه نهایی دکتر مصدق را به نمایش گذاشته است. دکوری که به خوبی توانسته این فاصله گذاری میان فضاهای مختلف را در ذهن مخاطب با تغییر کاربری ایجاد کند. و در نهایت این که نمایش "راپورتهای شبانه دکتر مصدق" را میتوان اثری برای دیدن دانست، اما نمیشود ادعا کرد که این نمایش حق مطلب را درباره آنچه که دکتر مصدق برای این میهن تلاش کرد تا بدان برسد، ادا کرده است.
سمیرا افتخاری