سرویس تجسمی هنرآنلاین: عصر امروز نخستین گالری مجازی هنری با عنوان "ایرانهنر" در حالی در خانه هنرمندان رونمایی شد که وزیر ارشاد با خرید نقاشیخط غفار قنبرپور به قیمت 7 میلیون تومان نخستین خریدار این گالری بود. علی جنتی وزیر فرهنگ وارشاد اسلامی، در این مراسم که حجتالاسلام حسین شاهمرادی، مجید ملانوروزی و جمعی از هنرمندان در آن حضور داشتند، با بیان اینکه ساحت مقدس هنر، گونهها و تعابیر بسیاری دارد، گفت: عالیترین و کاملترین این گونهها، خود قرآن است که مظهر هنر است و در وصف هنر آفرینش بسیار سخن گفته است. از جمله عالیترین هنرهای جهان خلقت نیز خود انسان است که امیرالمومنین (ع) فرموده است: "تو گمان میکنی که جسم کوچکی هستی، در حالی که جهانی در تو نهفته است". بنابراین میتوان گفت منشأ و سرچشمه هنر خود خداوند است و از این نظر، هنرمند قابل احترام است، چون آفریننده است. آفرینندهای که وجهی هرچند ناچیز از زیبایی آفرینشگر جهان هستی را مینماید. وقتی هنر و هنرمند را ستایش میکنید، در حقیقت گوشهای از جمال حضرت حق را میستایید. هنر معنوی، اصیلترین هنری را که نشانههایی از زیباییشناسی در آن نهفته است خلق میکند. وزیر ارشاد با بیان اینکه هنری که جنبه قدسی دارد واجد ارزشهی فراوان است اظهار کرد: امروز بسیار خرسندیم که به برکت انقلاب و در جوششی هوشیارانه، حوزه هنرهای تجسمی بسیار گسترش یافته و صاحب رویدادها و عناوین معتبری مثل همین گالری مجازی شده است. حرکتهای خودجوشی مثل تأسیس این گالری برخوردار از ایدهای بدیع و جذاب است که با ابتکار و اهتمام بخش خصوصی شکل گرفته و پدیدآورندگان و صاحبان آن، علاقه و انگیزه وافری برای خدمت به فرهنگ و هنر و اهالی آن دارند.
وزیر ارشاد همچنین بیان کرد: آنگونه که به من گزارش شده است این نگارخانه با نیتی خیرخواهانه، برنامهای مدون و اهدافی دقیق طراحی شده و مجوزهای لازم را از مراجع ذیربط اخذ کرده است. این شوق و انگیزه هرگز نباید تضعیف یا خاموش شود، بلکه باید مورد حمایت و تشویق قرار گیرد. منظور از حمایت نیز فقط حمایتهای معمول مالی یا اختصاص امکانات دولتی نیست، بلکه معرفی این سامانه به هنرمندان، مجموعهداران و مردم و شرکت در تبادل آثار است.
جنتی افزود: هر اثر اصیل هنری طبیعتا به فضای خشک و کسالتبار اطراف خود روح میبخشد و زیبایی را به مخاطب هدیه میکند. یک اثر هنری، فشردهای از دانش، تجربهها و الهامهای هنرمند است که در طول زمان، مفاهیم بلندی را به مخاطب ارائه میکند. مخاطب علاوه بر آنکه از سیمای ظاهری یک اثر بهره میبرد به تدریج درباره عمق آن نیز تفکر میکند، تأثیر میپذیرد و موجب عمومی شدن هنر در جامعه میشود.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به این نکته که امروز کشورهای توسعهیافته به این حقیقت پی بردهاند که اقتصاد مبتنی بر صنایع فرهنگی میتواند بخش عمدهای از تولید ناخالص ملی را تشکیل میدهد اظهار کرد: به همین دلیل در چند دهه اخیر در این بخشها سرمایهگذاری کرده و سودهای کلانی نیز دستیافتهاند. در حالی که در بخشهای صنعت و تجارت سرآمد دیگر کشورها هستند، اما توسعه صنایع فرهنگی را در کنار سایر بخشهای تولیدی و اقتصادی و خدماتی بهعنوان رکن چهارم اقتصاد مورد توجه قرار دادهاند.
او ادامه داد: بدون تردید برای فراگیر شدن استفاده آثار اصیل هنری باید فرهنگسازی کرد. هنوز بسیاری از مردم توان خریدن اثر هنری، هرچند با بهای اندک و یا اختصاص زمان کافی برای حضور در گالریها را ندارند، اما از دیدن آثار هنری لذت میبرند. بنابراین باید شرایط بومی شدن اثر هنری فراهم شود و دست کم این آثار در مراکز عمومی در معرض دید قرار گیرند. چه بسیار مجموعههای اداری، تجاری و آموزشی و گردشگری که در ساختمانهای بزرگ استقرار دارند که اتاقها، تالارها و سرسراهایشان بیروح و کسالتآور است و هیچ اثری از مظاهر معماری و فرهنگ و هنر در آنها دیده نمیشود.
جنتی افزود: بخش خصوصی در این زمینه میتواند گامهای موثری بردارد و توان این کار را نیز دارد. بخش دولتی هم میتواند با بهرهگیری از هنر تجسمی، زیبایی بصری را در فضای سازمانی ایجاد کند و با خریدن و نگهداری آثار هنری، از هنر ایرانی و پدیدآورندگانشان حمایت کنند. خوشبختانه قوانین جاری کشور نیز به وزارتخانههاف شرکتها و سازمانهای دولتی چنین اجازهای داده است.
وزیر ارشاد در بخش دیگری از سخنانش، به لایحه اختصاص درصدی از بودجه پروژههای عمرانی به خریدن آثار هنری اشاره کرد و گفت: در سال ۱۳۹۱ این لایحه در بودجه کل کشور پیشنهاد شد؛ اما در مجلس گذشته عملا رد شد و مورد تصویب قرار نگرفت. در سال ۱۳۹۴ هم باز در بودجه کشور این لایحه را گذاشتیم، اما الزام نکردیم، به این عنوان که دستگاهها مجازند این کار را انجام دهند که خوشبختانه در مجلس تصویب شد.
وی همچنین گفت: تصور عمومی بر این است که سود اقتصادی در بخشهای تولیدی، بازرگانی و خدمات نهفته است و به همین دلیل گرایش به سرمایهگذاری در این سه بخش موجب غفلت از اقتصاد فرهنگ و هنر شده است. اگر اذعان داریم که مهمترین داشته ایرانیان، فرهنگ و هنر آنهاست که از دیرباز شهره عالم بوده است، باید بپذیریم که ما در بهرهگیری از این سرمایه ارزشمند کوتاهی کردهایم و آن را بهعنوان رکن اساسی اقتصاد بهشمار نیاوردهایم. من از زمانی به وزارت ارشاد وارد شدهام، بخش اقتصاد هنر را در رأس برنامههایم گذاشتهام. تلاشهایی هم در بخش اقتصاد خلاق و استفاده صنایع فرهنگی کارهای خوبی انجام شده است. مقالات خوبی نوشته شده و آثار خوبی ترجمه شده است. ما به دولت پیشنهاد دادیم که اگرچه به بخش فرهنگ و هنر کمک نمیکنید، چون اقتصادیون بیشتر به امور عمرانی و مانند آن علاقه دارند اما ما به عنوان بخش فرهنگی علاقه داریم به افزایش تولید خالص ملی در این زمینه کمک کنیم و اگر شما وارد این صحنه شوید خواهید دید ارزش افزوده صنایع خلاق بسیار بالاتر از ارزش افزوده سایر فعالیتهای صنعتی و خدماتی است. به همین دلیل پیشنهاد ایجاد یک کمیسیون اقتصاد خلاق را به دولت دادهایم که این نهاد برای پیگیری این امر فعالیت خواهد کرد. جنتی در ادامه سخنان خود در این مراسم افزود: هنر از دیرباز با روح زندگی در سرزمین باستانی ایران اجین بوده و میراثی ماندگار برای ایرانیان به جا گذاشته است و این پیشینه پربار اکنون بستر مناسبی برای بالندگی هنرهای نوظهور فراهم ساخته است. به همین دلیل این گنجینه ارزشمند را باید مورد احترام قرار دهیم و آن را به سامان و سود برسانیم. یکی از مهمترین اهداف اقتصاد خلاق در دولت شکلگیری چنین حرکتهایی است که امروز شاهد آن هستیم؛ اقداماتی که بدون دخالت دولت و با ذوق و سلیقه بخش خصوصی شکل میگیرد و میتواند در کاهش وابستگی اقتصاد کشور با صادرات تک محصولی نفت موثر واقع شود. امروز دنیا، دنیای ارتباط و فناوری اطلاعات است و در این میان گسترش فضای مجازی به همه ابعاد زندگی رنگ و بوی متفاوتی افزوده است. سرعت، دقت، کاهش هزینهها و دسترسی به تنوع و تکثر اطلاعات هیچ شخصیت حقیقی یا حقوقی را از فضای مجازی بینیاز نمیکند و فرهنگ و هنر و ارتباطات نیز از این قاعده مستثنی نیستند. شاید در منظر نخست، خرید و فروش آثار اصیل هنری از طریق فضای مجازی به دلیل ظرایف و شرایط متنوع این کار، دشوار به نظر برسد اما اکنون به مرحلهای رسیدهایم که تکنیکهای مختلف تجارت الکترونیک همه شرایط را برای نمایش و فروش مجازی این آثار فراهم کرده است. یک نگارخانه مجازی میتواند چند ده برابر یک نگارخانه فیزیکی آثار هنری را به نمایش بگذارد و اطلاعات جامعی را درباره آثار و پدیدآورندگان آنها در دسترس علاقهمندان آنها قرار دهد. در هر موقع از شبانه روز علاقهمندان را به تماشای آثار هنری دعوت کند و انبوهی از آثار هنری را در اختیار آنها قرار دهد. با این همه نگارخانههای مجازی هرگز رقیب نگارخانههای فیزیکی نیستند و دارای کارکردهای متفاوت و به گونهای مکمل یکدیگر هستند به همین دلیل انتظار میرود که همکاری نزدیکی بین نگارخانههای مجازی و فیزیکی شکل گیر و منجر به افزایش کارایی نگارخانهداری در سطح کشور شود. آنچه امروز در اینجا دیدم و توضیحاتی که شنیدم موجب شد احساس کنم یکی از آرزوهایی که در این زمینه داشتم تحقق پیدا کرده است.
درآمد هنر از درآمد نفت بالاتر است
همچنین احمد مسجد جامعی عضو شورای شهر تهران نیز در این مراسم پشت تریبون حاضر شد و درباره لزوم وجود هنر در جامعه به طرق مختلف گفت: به همان نسبت که ما از طبیعت فاصله میگیریم نیاز به اثر هنری نیز بیشتر میشود. اما در دروه صنعتی شدن، فرهنگ و هنر نیز صنعتی میشود. در این شرایط نیاز به روایتی از هنر داریم که جدیدتر باشد. به نظر من در دسترس قرار گرفتن آثار هنری به حفظ آنها کمک میکند، این کار حتی میتواند از کپی شدن آثار نیز جلوگیری کند و کاری که آقای هادیان در پیش گرفته است به این فضا کمک میکند. وی افزود: ایران در همه جای جهان به فرهنگ و هنرش شناخته شده است، ما صنعت و تکنولوژی نیز داریم اما آنچه میتواند سرمایه ما باشد حوزههای مختلف هنری است. اگر به این موضوع قائل بوده و سپس معتقد باشیم که امروز اثر هنری خود نوعی کالا محسوب میشود، میتوان نتیجه گرفت که ما بازار شناخته شده و با ظرفیتی در همه جای جهان داریم که میتوانیم کالای فرهنگی ایرانی را در آن عرضه کنیم. عضو شورای شهر تهران ادامه داد: به علاوه میتوانیم فرهنگ و هنر را پایه صنعت قرار دهیم و به اقتصاد فرهنگ و هنر به شکل چشمگیری نظر داشته باشیم. سرمایهگذاری روی فرهنگ و هنر با نگاه اقتصادی به شکلی خواهد بود که ما بتوانیم فرهنگ و هنر خود را در همان عرضه کنیم و به این وسیله به فرهنگ و هنر کشور کمک کنیم. مسجد جامعی با بیان اینکه ما ظرفیت آن را داریم که در بخش صادرات فرهنگ و هنر درصدی از بازار جهانی را با خود اختصاص دهیم اظهار کرد: اگر چنین فعالیتی داشته باشیم درآمد حاصل از آن از درآمد نفت بالاتر خواهد بود. ایجاد چنینی ظرفیتی واقعا ضروری است؛ امروز در اقصی نقاط کشور هنرمندان بسیاری داریم که اثر هنری خلق میکنند و به بازار جدیدی برای تبادل و عرضه آثار هنری نیاز دارند. وی همچنین گفت: این گالری مجازی میتواند زمینهساز یک فضای فرهنگی هنری در فضای خشمآلود جهانی باشد و لطافت فضا و گسترش نگاههای انسانی منجر شود.
"ایرانهنر" بانک اطلاعاتی فرهنگ و هنر سید جمال هادیان رییس شورای سیاستگذاری گالری "ایرانهنر" نیز در این مراسم گفت: سال گذشته عدهای از جوانان خوشفکر مراجعه کردند و خواستند چنین کاری را انجام دهند. ما نیز با انرژی و انگیزه آنها همراهی کردیم و برای ایجاد این گالری، از مشورت هنرمندان و دوستان اقتصادی کمک گرفتیم. او ادامه داد: گالری "ایران هنر" فقط مکانی برای نمایش و فروش آثار اصیل هنری نیست، بلکه بانک اطلاعات هنرمندان و آثارشان است. هنرمندانی که به این گالری وارد میشوند، باید سوابق خود را در آن ثبت کنند. این کار، زمینه تشکیل یک بانک اطلاعات را فراهم میکند تا به آرزوی تشکیل یک بانک اطلاعاتی در زمینه فرهنگ و هنر برسیم.
هادیان بیان کرد: ذات هنر با خلاقیت و نوآوری همراه است. ما ایده زیاد داریم، اما اگر اجرا نداشته باشد، بیفایده است و نابود میشود. گالری ایران هنر به هیچ ارگانی تعلق ندارد و یک نهاد کاملا غیردولتی در بخش خصوصی است. ویژگی خاص سامانه نیز استفاده نکردن از قالبهای آمادهی صفحات وب است. یک تیم ۹ ماه در این مجموعه زحمت کشیدهاند تا بدون استفاده از هیچ نرمافزار و قالبی، این سایت را طراحی کنند. همچنین برای این گالری شعاری از یک ضربالمثل انگلیسی با عنوان اصل، بهتر از کپی است، انتخاب شده و قرار است فقط آثار هنری اصیل در آن بهنمایش گذاشته شود.
هادیان همچنین گفت: از اهداف مهم این گالری، اطلاعرسانی دقیق درباره آثار هنری و بومی شدن آنهاست. این آثار سرمایهای هستند که با گذشت زمان، ارزش افزوده پیدا میکنند. بخشی از عواید این گالری نیز به بیماریهای بدون درمان هنرمندان اختصاص پیدا خواهد کرد. همچنین اسناد خطی، چاپها و کتابهای سنگی که در خانهها در حال از بین رفتن هستند، در این گالری بهنمایش درمیآید تا سازمانها بتوانند از آن استفاده کنند.
رییس شورای سیاستگذاری گالری ایران هنر به دیگر ویژگیهای این گالری اشاره کرد و افزود: در این گالری برای هر هنرمند و اثر هنری، یک صفحه در نظر گرفته شده است. کشف هنرمندان ناشناخته، برگزاری حراج هنری در هر فصل و داشتن شبیهساز برای دکور آثار هنری از دیگر ویژگیها و امکانات این گالری است. همچنین در دل این سامانه، یک رسانه وجود دارد که فراتر از وبلاگ، یک سامانه اطلاعرسانی است که افکار و تولیدات هنرمندان را معرفی میکند.