به گزارش هنرآنلاین ، پرفسور هانس مارتین هینز رییس ایکوم جهانی در نشست مطبوعاتی که به مناسبت حضور وی در ایران توسط پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری برگزار شد حضور یافت و به پرسشهای خبرنگاران پاسخ گفت.
وی با اشاره به تاریخچه تشکیل ایکوم جهانی گفت: 70سال پیش بعد از جنگ جهانی دوم ایکوم با شرکت 14 کشور در شهر پاریس شکل گرفت و در حال حاضر 36هزار موزه ایکوم را همیاری میکنند به نحوی که هم اکنون ایکوم بزرگترین نهاد غیر دولتی جهان است.
او با اشاره به اینکه 120کشور در ایکوم جهانی کمیته ملی دارند و ایران نیز جزو آن کشورهاست افزود :ایکوم جهانی 30کمیته تخصصی مشورتی دارد که کمیته حفاظت عمدهترین آنهاست طوری که 2600 متخصص در حوزه حفاظت در این کمیته به فعالیت مشغول هستند.
به گفته هینز، این نهاد بین المللی هر سال در یکی از کشورهای عضو تشکیل جلسه داده و تمامی اعضای کمیتههای آن در خصوص مسائل مشترک و چالشهایش با یکدیگر سخن می گویند.
وی در پاسخ به این سؤال که ایکوم برای به حداقل رساندن صدمات به آثار موزهای در کشورهایی که جنگ در آنها رخ داده است چه کاری انجام میدهد گفت: در نخستین گام گروهی متخصص از ایکوم به مناطق جنگی و مناطقی که از بلایای طبیعی خسارت دیدهاند برای ارزیابی شرایط اعزام میشوند.
او با بیان اینکه قاچاق اموال فرهنگی بعد از قاچاق اسلحه و مواد مخدر سومین و بیشترین میزان را به خود اختصاص داده است تصریح کرد: از 15سال پیش ایکوم یک فهرست قرمز مشتمل بر اموالی که به غارت رفتهاند تهیه کرده است که در این مواقع در اختیار اینترپل، گمرکات، بنادر و ... قرار داده میشود و در صورت بروز هر گونه شبههای بلافاصله پیگیری میشوند . شناسایی و بازگرداندن اشیای تاریخی
هینز با موفقیت آمیز دانستن این طرح اظهار داشت: در این 15سال توانستیم اشیای تاریخی و به سرقت رفته زیادی را شناسایی کنیم و به کشور مبدأ برگردانیم که اشیایی از افغانستان و عراق از جمله آنها بوده است .
وی با اشاره به تجربه دیگری که ایکوم در این رابطه داشته است به جنگهای خاور میانه اشاره کرد و گفت: در این نوع جنگها که معمولاً با بمبارانهای هوایی همراه است نقشههای ماهواره ای را دراختیار خلبانان قرار دادیم و از آنها خواستیم محوطههای تاریخی و موزهها را بمباران نکنند .
این تجربه در لیبی بسیار موفقیت آمیز بود و در پایان جنگ با مقایسه عکسهای هوایی و مناطق بمباران شده در یافتیم که بسیاری از خلبانان به این ایده احترام گذاشتهاند اما در یمن این طرح موفقیت آمیز نبود .
او تصریح کرد: در طرحی دیگر از کشورهایی که در مناطق جنگی هستند خواستیم تا اشیای موزه ای خود را برای مدت معلوم به عنوان امانت نزد کشورهایی که در مناطق امن و سبز هستند قرار داده و بعد از اتمام جنگ پس گیرند . دلیل رفتن مردم به موزهها
رییس ایکوم جهانی در پاسخ به این پرسش که چرا مردم به موزهها میروند گفت: بازدید از موزهها به هویت مخاطبان باز میگردد زیرا کسی که از گذشته خویش خبر نداشته باشد نمیتواند برای آینده و حال خویش برنامه ریزی کرده و با چالشهای آن مواجه شود.
وی در ادامه با اشاره به فلسفه سنتی موزه گفت: در جنبش قرن نوزدهم برخی از کاخها به موزه تبدیل شده بودند و حتی برخی از اشیای مختص این کاخها نیز به موزههای ملی فرستاده میشدند تا مردم بتوانند از آنها بازدید کنند.
به گفته هینز، این امر دو کارکرد داشت یکی اینکه مردم آموزش ببینند و دیگری اینکه یک هویت ملی از گذشته مردم شکل گیرد به نحوی که به مردم گفته شود شما یک عصر طلایی داشتهاید که میتوانید به آن افتخار کنید .
او اظها رداشت: کارکرد موزهها در شکل سنتی این است که برای شما یک عصر طلایی بسازد که شما بتوانید به عنوان یک هویت ملی به آن افتخار کنید .
وی گفت : در سال 1970جنبشی در سطح دنیا رخ داد مبنی بر اینکه جامعه به مدارس جدید، دانشگاههای جدید و ... نیاز دارد در این ارتباط موزهها نیز به این فکر افتادند که باید به روز شوند و نگرش سنتی مبنی بر نشان دادن گذشته به مخاطب را کنار بگذارند به نحوی که در رویکرد جدید مخاطبان مورد توجه قرار گرفتند و موزهها آنها را با برگزار نمایشگاههای مختلف مورد بررسی قرار دادند .
موزه سازمان فرهنگی است
رییس ایکوم جهانی تصریح کرد: از بیست سال پیش تا به حال موزههای جدیدشی محور یا مخاطب محور نیستند و مجموعه ای از این دو هستند و علاوه براین خود را سازمان فرهنگی میدانند که در خدمت جامعه است و برای آن کار میکند .
به گفته او، موزههای جدید چند وجهی عمل میکنند یعنی علاوه براینکه از وجه تاریخی به یکشی مینگرند از لحاظ سیاسی، اجتماعی و ... همشی را به مخاطب معرفی میکنند و او را با مجموعه ای از آرا و افکار آشنا میکنند که میتواند وی ر آ در مقام تحلیل، مقایسه و تفسیر قرار دهد.
هینز با بیان اینکه کمیته تخصصی آموزشی ایکوم 900عضو دارد که هر سال دور هم جمع میشوند و تبادل تجربه میکنند افزود: در این جلسات اعضای این کمیته در مورد تجارب موزههای مختلف و نحوه انتقال آنها بحث میکنند و به دلیل اینکه خودشان موزهدار هستند میتوانند از تجاربشان که در این نشستها به دست میآورند باتوجه به شرایط اجتماع و مخاطبانشان استفاده کنند .
این تجارب به موزه داران و اعضای کمیته تخصصی ایکوم کمک میکند تا چگونه گروههایی را که تا به حال به موزههای نیامده اند مانند گروههای هدف، کودکان و ... به موزهها بکشانند که این در واقع هدف اصلی ایکوم است . برنامههای ایکوم در ایران
در ادامه سید احمد محیط طباطبایی قائم مقام ایکوم با اشاره به برنامههای امسال کمیته ملی موزههای ایران (ایکوم ) در روز ایکوم گفت: امسال پیام روز جهانی موزهها از تهران منتقل خواهد شد .
محیط طباطبایی با بیان اینکه پیام این روز برای 120 کمیته ایکوم و 38 هزار موزه عضو آن از موزه ملی ایران منتشر میشود تصریح کرد: همزمان با روز جهانی ایکوم 29اردیبهشت ماه سایت رسمی کمیته ملی ایکوم ایران نیز افتتاح خواهد شد.
قائم مقام ایکوم با بیان اینکه سازمان زیباسازی شهر تهران در نظر دارد همزمان با روز جهانی موزهها آثار موزه ای کشور را در بیلبوردهای سطح شهر به نمایش بگذارد افزود :این برنامه سال گذشته نیز با عنوان "نگارخانه ای به وسعت یک شهر "در سطح شهر تهران اجرا شد .
او با اشاره به گوشه ای از برنامههای اختصاصی این کمیته، افتتاح دفتر ایکوم در شهر شیراز با حضور رییس ایکوم جهانی، بزرگداشت موزه داری در استان فارس، نشست انتخاب موزه برتر، نشست سالانه ایکوم در روز 29اردیبهشت در موزه ملی همزمان با یکصدمین سال تأسیس نهادی به نام موزه ملی بعد از مشروطه را از برنامههای ایکوم عنوان کرد .
وی گفت: 4نشست تخصصی شامل، نشست معلول و موزه( 3خرداد در موزه صلح ساعت 14)، نشست کودک و موزه در کاخ موزه نیاوران ( 4خرداد ساعت 10صبح )، نشست اسناد، سند و موزهها ( 4خرداد 14بعد از ظهر )که با نمایشگاهی از درختان ایران و نادیدههای شهداد همراه خواهد بود و نشست معماری و موزهها در قالب این سلسه نشستها برگزار میشود .
او گفت: امسال بر اساس 12شاخص که 8شاخص آن مربوط به ایکوم جهانی و 4شاخص بومی است موزهها را در چهار سطح موزههای خصوصی، دولتی -عمومی، رده یک، دو، سه تقسیم بندی و مورد سنجش قرار میدهیم .
به گفته وی، در انتخاب موزه برتر مسابقه معنا ندارد بلکه هدف معرفی موزه داری موفق به جامعه موزه داران ایران است و اینکه هر موزه ابتکار و خلاقیت که در نحوه اداره موزه خود داشته را به اطلاع بقیه میرساند تا این روشها عمومی شود .
محیط طباطبایی افزود: فعالیت موزه ای یک امر پایدار است و در جامعه ای که امروز در آن ناپایداری زیاد است هر کسی که فعالیت پایدار انجام میدهد امر مهمی انجام داده و به همین ترتیب تمامی موزهها مورد تقدیر ایکوم قرار میگیرند.