سرویس تئاتر هنرآنلاین: یوسف باپیری درباره پروژه "کارگاه شکسپیر" که قرار است زیر نظر گروه تئاتر "تازه" در مرکز مطالعات تالار قشقایی برپا شود به هنرآنلاین گفت: این پروژه به سرپرستی من و اشکان خیلنژاد است. پایان نامههای تحصیلی ما و اجرایی که برای جشنواره atp داشتیم به آثار شکسپیر و به خصوص "هملت" اختصاص خواهد داشت. زمانی که فراخوان مرکز مطالعات قشقایی منتشر شد، ایده کارگاه برایمان بسیار جذاب بود و این موضوع را برای آن مطرح کردیم. در واقع تاکید این مرکز بر مطالعات اجراست و با توجه به مطالعاتی که در مورد اجراها، ترجمه و چگونگی آشنایی ایرانیان با شکسپیر داشتیم امکان مناسبی برایمان ایجاد شد که روی این مسئله کار کنیم.
او ادامه داد: شکسپیر نمایشنامههای مختلفی دارد، بنابراین ما دایره مطالعاتیمان را محدود کردیم و از میان آثار این نویسنده "هملت" را مدنظر قرار دادیم. شکسپیر و چخوف، دو نویسنده متمایز در جهان اند. کمتر کارگردان شناخته شدهای است که کارهای آنها را تحربه نکرده باشد، برای ما مهم بود ایرانیان چه رویکردی نسبت به این نویسنده داشتهاند.
باپیری با اشاره به نحوه عملکرد مرکز مطالعات قشقایی عنوان کرد: برخی گمان میکنند پروژههای مرکز مطالعات باید مانند مقالات علمی پژوهشی به آن شکلی که در دانشگاهها داریم باشد. مسئله پژوهش، فقدانی است که در فضای حرفهای ما وجود دارد. به نظرم این مرکز پاسخی به این فقدان بود. اینکه بتوانیم دستاورد تازهای به این واسطه داشته باشیم به زمان اجرای آن بازمیگردد. مانند اینکه همه ما چند ترجمه از کارهای این نویسنده میشناسیم. در مطالعاتمان 8 ترجمه از "هملت" پیدا کردیم. در اجراهای مدرن ما هنوز تاکید بر زبان شاعرانه آن است. از صد سال پیش و اولین ترجمه "اتلو" ناصرالملک تاکنون. بیشتر مترجمان از عرصه ادبیات بودند و مرتبط تئاتری نداشتیم. بنابراین در ترجمهها رویکرد اجرایی درنظر نگرفتیم.
او افزود: در رویکردهای جدید مسئله زبان به مسئله ثانویه تبدیل شده است. بسیاری از منتقدان معتقدند این غولی که از شکسپیر ساخته شده توسط جهان انگلیسی زبان بوده و در جهان غیرانگلیسی که زبان و تفاسیر، آزادی بیشتری داشته مانند هند و ژاپن میتوان رویکردهای بهتری نسبت به آثار این هنرمند را شاهد بود. اینها مطالعاتی است که در کارگاه و اجرا به آن میپردازیم.
کارگردان نمایش "کامنت" گفت: تاکید ما بر ایران است. اینکه در ایران کارگردانان چه برخوردی با این اثر داشتهاند و اصولا آثار او چه اهمیتی برایمان داشته است؟ در وضعیت اجتماعی که در آن قرار داریم، چه چیزهایی برایمان مهم است؟ آیا مسئلهای از مسائل ما را حل میکند؟ مهم بودن این کار از جهت کنشها و روابطی است که در آثار این نویسنده نهفته است. این باعث میشود مانند کارهای "چخوف" کاراکترها امروزی شوند. این موارد را باید بارها خواند و تحلیل کرد و در نهایت نسبتی با محیط اجتماعی خودمان برقرار کنند وگرنه ضرورت آن را احساس نمیکنیم. البته قرار نیست در این فرصت محدود هرآنچه مربوط به هملت در ایران است را تحلیل کنیم.
او تصریح کرد: انتخاب "هملت" به خاطر آنست که در ایران بیشتر از همه روی این نمایشنامه کار شده است و روایت داستانیاش بیشتر از دیگر آثار شکسپیر است.
باپیری با اشاره به برنامههایی که تاکنون برای این پروژه تعیین شده است گفت: برنامههای ما تا آنجا که مشخص شدهاند صبحها به برگزاری کارگاه و نشستهای تخصصی و بعدازظهرها به اجرا اختصاص خواهد داشت. اجرای اول نمایش "پرده سوم، صحنه چهارم" است که کارگردانی آن بر عهده من و اشکان خیل نژاد است. در این نمایش که براساس صحنههایی از نمایش "هملت" است هوتن شکیبا و ستاره پسیانی ایفای نقش میکنند. اجرای دوم در حال برنامهریزی است. 7 نفر از کارگردانان خلاق هر کدام صحنههایی از نمایشنامه "هملت" را کارگردانی میکنند این به معنای اجرایی اپیزودیک نیست. هر کدام صحنههایی را انتخاب میکنند و در نهایت در اجرایی واحد به صحنه میبرند. این کارگردانان در حال تمرین هستند. تاکنون آرمین جوان، مجتبی کریمی، بهروز سالمی، سیاوش قائدی، مهدی مشهور اشکان خیل نژاد حضورشان قطعی شده است. این کار یک تجربه تازه است و خودمان هم نمیدانیم نتیجه آن چه خواهد شد؟
او بیان کرد: کارگاه در حال تولید هم با حضور دکتر سعید بهنام خواهیم داشت. این کارگاه با تاکید بر نمایشنامه "هملت" و نگاهی مدرن است. طی فراخوانی هنرجویان علاقمند را جذب میکنیم و افراد برگزیده طی 15 روز تلاش میکنند نمایشی بر مبنای آموختههایشان تولید کنند. با توجه به محدودیت زمان برای یک کار تولیدی قرار است این نمایش در تماشاخانه مسعودیه به صحنه برود. همچنین نشستهای تخصصی در رابطه با بحثهای مطرح شده خواهیم داشت. ما علاقمندیم کارگردانانی که نمایش "هملت" را کارکردهاند در این نشستها در رابطه با نحوه رویاروییشان با این متن گفت و گو کنند.