سرویس موسیقی هنرآنلاین : بعداز ظهر سه شنبه 7 اردیبهشت ماه موزه هنرهای معاصر تهران میزبان تعدادی دیگر از اجراهای نخستین فستیوال بین‌المللی موسیقی معاصر تهران بود. کوارتت ساکسوفون استکهلم که در حضور کوتاه سه روزه خود سه کنسرت با رپرتواری متفاوت را به صحنه برد، پس از تالار رودکی و خانه هنرمندان، آخرین اجرای خود را در کنار حوض پر روغن هنرمند ژاپنی نوریوکی هاراگوچی برگزار کرد.

ماتیاس کارلسن، لین سوفی پرسن، لیف گُران و یورگن پترسن اعضای این گروه هستند که با 4 ساکسوفون مختلف به اجرای برنامه پرداختند. بزرگترین ساز این گروه که ساکسوفون باریتون است همان سازی است که توسط آدولف ساکس بلژیکی اختراع شد و به دلیل داشتن صدای رسا و قوی در گذشته فقط در ارکسترهای نظامی متداول بود، اما امروزه حضور پر رنگی در گروه‌های جاز دارد. ساکسوفون آلتو با داشتن صدایی رسا و نرم طرفدارهای زیادی در گروه‌های موسیقی دارد. ساکسوفون تنور نیز یک ساز ارکستری است که در گروه‌های مختلف کاربرد دارد. اما ساکسوفون سوپرانو ظاهری متفاوت از دیگر هم‌گروههای خود دارد و بر عکس آنها هیچ انحنایی در ساختارش ندارد بلکه به شکل یک قیف است و می‌تواند زیرترین نتها را اجرا کند.

کوارتت ساکسوفون استکهلم دارای چنان اعتباری است که تاکنون بیش از 500 قطعه توسط آهنگسازان معاصر برای اعضای این گروه ساخته شده است. این گروه در بسیاری از کشورهای دنیا مانند فرانسه، یونان، اسپانیا، روسیه، رومانی، مجارستان، اکراین، آلبانی، آمریکا، ژاپن، آفریقای جنوبی، مصر، چین، مغولستان، ترکیه، بولیوی، برزیل و... اجراهایی داشته‌اند و در طول این سفرها موسیقی سوئدی و آثار آهنگسازان معاصر را به جهان معرفی کرده‌اند.

اما اجرای محیطی کوارتت ساکسوفون استکهلم در موزه هنرهای معاصر تهران با استقبال خیره کننده مخاطبان مواجه بود. کوارتت زهی استکهلم در سومین کنسرت خود آثاری از آهنگسازان برجسته موسیقی معاصر مانند دنیل نلسون، کارین رهنکویست، کاترینا بکمن، جل پردر، ارکی سوون تور، ماتس لارسون گوته و جان دبلیو مورتنسون را اجرا کرد.

اعضای گروه پیش از اجرای هر قطعه به معرفی آن پرداخته و موضوع یا داستان آن را شرح می‌دادند. یکی از قطعات بر اساس داستان کودکی بود که مورد بی‌توجهی اطرافیان قرار گرفته و رفته رفته دچار سرخوردگی و ناامیدی می‌شود. در اجرای این قطعه تکنیک‌های مختلفی برای نشان دادن حالات روحی متفاوت به کار رفت مانند صدای فوت بلند نوازنده‌ها، ضربه زدن روی بدنه ساز و نت‌های زیر و بمی که صدای ناله و فریاد وحشت را القا می‌کردند.

قطعه دیگری که داستان ویژه‌ای داشت مربوط به یک اتفاق دردناک بود. بیست سال پیش کشتی استونیا که عازم سوئد بود بر اثر طوفان غرق شد و با کشته شدن بیش از 800 نفر سرنشین آن، این اتفاق به عنوان بزرگترین فاجعه پس از جنگ جهانی دوم شناخته شد. آهنگسازی که قصد داشت با این کشتی از استونی به سوئد برود با دعوت کوارتت ساکسوفون استکهلم برای شرکت در یک فستیوال، با هواپیما راهی سوئد شد و از مرگ نجات یافت. اما این اتفاق باعث نوشتن اثری برای کوارتت ساکسوفون شد که به گفته نوازنده گروه، هنوز اجرای آن برای گروه سخت و درناک است.

این قطعه که شروعی آرام داشت کم‌کم فضایی مغشوش و دلهره‌آور پیدا کرد. در هم پیچیدن صدای سازها بازگو کننده حادثه‌ای است که بر سرنشینان کشتی گذشت. آرامشی که هر از گاه در فضا ایجاد می‌شود با موج ناگهانی صداهای درهم پیچیده از بین می‌رود و این فضای پر تنش آنقدر ادامه پیدا می‌کند تا در آرامشی کشدار به سکوت برسد.

اجرای تکنیکی، پر شور و هیجان و جذاب کوارتت ساکسوفون استکهلم بسیار مورد توجه مخاطبانی قرار گرفت که یک ساعت به صورت ایستاده شنونده این برنامه بودند. اجرای محیطی موسیقی در فضاهایی متفاوت از سالن‌های کنسرت، که یکی از شیوه‌های جذاب و پرطرفدار در سطح جهان است و بسیاری از نوازندگان طراز اول دنیا را جذب خود می‌کند، در کشور ما سابقه چندانی ندارد. اما فستیوال موسیقی معاصر تهران گام‌های آغازین این اتفاق را برداشت تا شاید بعد از این بتوانیم شاهد ارتباط آسان‌تر موسیقی با مخاطبان خود باشیم.

گزارش تصویری

مریم درویش