سرویس تئاتر هنرآنلاین : فریندخت زاهدی پژوهشگر، کارگردان و استاد دانشگاه در رابطه با فعالیتهای پژوهشی این روزهای خود گفت: نیمه اول سال، سه کتاب با عنوانهای "ساماندهی گروههای نمایشی با شیوههای نوین مدیریتی"، "شکسپیر در سینما و تئاتر" و "خوانشهای جدید از آثار رادی" منتشر و روانه بازار خواهم کرد.
او با ارائه توضیحاتی در مورد هر یک از این آثار اظهار کرد: کتاب "ساماندهی گروههای نمایشی با شیوههای نوین مدیریتی" به زودی توسط نشر آیندگان منتشر خواهد شد. گروههای نمایشی بسیاری توسط نسل جوان در سراسر کشور تشکیل شده است. در راه ساماندهی آنها مرکز هنرهای نمایشی به شکل کلی پروژه داشت که بر اساس آن گروهها را ساماندهی و ثبت کردند. اتفاقی که تبدیل به یک مسئله صوری شد.
او ادامه داد: این کتاب میتواند در ساماندهی گروههای نمایشی به هنرمندان جوان تهران و شهرستانها کمک بسیاری کند و کاربردی باشد. این اثر ابتدا مقدمهای در مورد فلسفه همیاری و همکاری مطرح میشود، سپس به شیوههای نوین مدیریتی که قادر به نگه داشتن گروههای نمایشی است میپردازد. در بخش دیگر این کتاب روزنگاشتی از چگونگی و تولید یک کار گروهی تئاتر در خارج از کشور مورد بررسی قرار میگیرد. همچنین مباحثی مانند مدیریت صحنه، مدیریت تبلیغات و ... از جمله مسائل قابل توجه در این اثر است. نکته قابل توجه آنست که تم جشنواره بینالمللی تئاتر فجر امسال بر شکلگیری گروههای نمایشی بود اما متاسفانه این کتاب با وجود آماده بودن، آن زمان چاپ نشد.
این استاد دانشگاه با اشاره به دیگر کتاب خود بیان کرد: کتاب "شکسپیر در سینما و تئاتر" از دیگر آثاری است که امسال با همکاری نشر نیلوفر طی دو ماه آینده منتشر خواهد شد. در صد سال اخیر در کشورهای مختلف هنرمندان برجستهای روی نمایشنامههای شکسپیر کار کردند و هر یک دیدگاه خود را به تصویر کشیده و یا آنها را نقد کردند. آنها نظراتشان را در مورد شکسپیر و اینکه چگونه کارهای او را کارگردانی، بازی یا نقد کردهاند توضیح میدهند. فکر میکنم این کتاب بتواند برای سینماگران و تئاتریها بسیار مفید باشد.
زاهدی در بخش دیگری از سخنان خود در رابطه با سومین کتاب خود خاطرنشان کرد: کتاب "خوانشهای جدید از آثار رادی" در حال ویراستاری است. به نظرم آثار این نویسنده کمی مهجور مانده و برداشتهایی که از آثار او بر صحنه میبینیم، غالبا برداشتهایی سنتی است که مو به مو مانند آنچه نوشته شده اجرا میشوند. برای خوانش جدید از یک اثر ضروری است لایههای زیرین آن را معنایابی کنیم. رادی آثار بالقوهای دارد که میشود خوانشهای متفاوتی از آنها داشت. در این کتاب با ارائه توضیحاتی در مورد شخصیت و شرحی بر آثارش و فعالیتهایی که طی 50 سال نمایشنامهنویسی انجام داده ارائه شده است. دانشجویانی که پروژه پایاننامه با من داشتند و در مورد این شخصیت کار کرده بودند را تشویق کردم تا هر کدام مقالهای را استخراج کنند و سمینار با عنوان "خوانش جدید از آثار رادی" را برگزار کنیم. این اتفاق سال گذشته در تئاترشهر رخ داد. گفتنی است مدخل رادی چند ماه گذشته در انستیتو اینپدیا ایرانیکا چاپ شد.
مخاطب ایرانی عادت به تماشای آثار سطحی کرده است
این کارگردان تئاتر در پاسخ به این سئوال که چرا نمایش "رویای پاییز" را که با موفقیتهای بسیاری در شانگهای و ایران روبهرو شد را به صحنه نمیبرد گفت: این نوع کار برای مخاطب ایرانی زود است. چندین دهه است تئاتر جهان فلسفی شده و نوعی انتزاع در این کارهاست که معنایابی آنها نیازمند استفاده از کدها و نشانهشناسی بسیار است. مخاطب ایرانی عادت به تماشای آثار سطحی کرده است. با اینکه از من خواستند این نمایش را به صحنه ببرم قبول نکردم. به خاطر دارم در اجرای اول چند جوان وسط اجرا بلند شدند، یکی از آنها به دوست دیگری که کنارشان نشسته بوده گفته "بلند شو بریم، الان سریال فاطما گل شروع میشود". این کار در شانگهای اول شد و بعد هر اجرا جلسات نقد و بررسی داشت که ما با تماشاگران گفت و گو میکردیم.
او اضافه کرد: من تلاش کردم این اثر در عین فلسفی بودن شاعرانگی خود را حفظ کند و بتواند با مخاطب ارتباط عاطفی و فکری برقرار کند. اما متاسفانه نور تالار حافظ در تک اجرای ایران مناسب نبود. زمانی که دلیل آن را پرس و جو کردیم گفتند اولین کاری که در این سالن به صحنه رفته بود، نورها را برای اش اینگونه بستند و از آن زمان تاکنون تغییری نداشته است! بنابراین نیمی از اجرای ما در نور بسیار کم بود و بسیار تحت فشار قرار گرفتیم. چندین کار است که دوست دارم آنها را اجرا کنم، اما نه برای ایران. این ابتذال صحنه مرا آزار میدهد. من سی سال است تدریس میکنم و هنرمندان جوان زیادی را تربیت کردم به امید اینکه این هنر آنها در جهت تعالی جامعه حرکت کند اما... تنها سطحینگری باب میشود. این مسئله نشات گرفته از سیاستهای اشتباه است.
زاهدی در رابطه با همکاری با تئاتر گارجنیدزه نیز گفت: امسال برنامه خاصی نداریم. سال قبل فستیوالی از کشورهای مختلف داشتیم که شهاب آگاهی و یاسر خاسب را معرفی کردم. تنها یک پروژه مشترک ایران و لهستان در پیش است که اطلاعات آن در زمان مناسب اعلام میشود.