سرویس تجسمی هنرآنلاین: تارا بهبهانی از جمله هنرمندان جوانی است که نام و آوازهاش نه تنها در ایران بلکه در سایر کشورهای هنرخیز نیز پیچیده است. او که فرزند تاها بهبهانی هنرمند نقاش و مجسمهساز است، راه پدر را در پیش گرفت، اما تلاش کرد جریان تازهای از هنر را در آثارش به نمایش بگذارد. آنچه که باعث شد این روزها به سراغ او برویم برگزاری دهمین سال نمایشگاه آثار هنرمندان کودک و نوجوانی است که شاگردان تارا بهبهانی هستند و به همت آنها دهمین سال نمایشگاه آثار نقاشی برای کمک به کودکان سرطانی محک شکل میگیرد. با این هنرمند جوان و بانی این نمایشگاه به گفتوگو نشستیم که ماحصل آن را در زیر میخوانید: چقدر حضور در یک خانواده هنرمند باعث شد تا شما هم به سمت هنر گرایش داشته باشید؟
من از بدو تولد در آتلیه پدر و مادرم بزرگ شدم. بین روابط میان پدر و مادرم و شاگردانشان و همچنین بوم و رنگ رشد کردم. همه اینها داشتههای مغز من بود، بنابراین هنر همواره در تمام کارها در کنار من بود. من با شاگردان پدرم آموزش دیدم و شاگرد نقاشی و مجسمهسازی پدر و شاگرد موسیقی مادر بودم. اما شما از همان ابتدا در رشته هنر تحصیل نکردید؟
خیر، این آموزشها ادامه یافت تا اینکه به دانشگاه رفتم. ولی به خاطر علاقهایی که به علم داشتم. چون هنر را همیشه کنارم داشتم، در دانشگاه ریاضی محض خواندم و از آنجایی که بسیار پیچیده بود، تلاش کردم تا ریاضی و هنر را به هم مرتبط کنم و مقالات زیادی راجع به هنر و هندسه و هنر و ریاضی نوشتم که بابی شد برای نوشتن 35 مقاله و دریافت جایزههای مختلف در سمینارها و کنگرههای متعدد... اما از 18 سالگی تدریس نقاشی به کودکان را شروع کردم، از آنجایی که نیاز به تحصیلات بیشتری داشتم بنابراین در ادامه تحصیلاتم رشته پژوهش هنر را انتخاب کردم. اولین نمایشگاهم را مثل پدرم در 22 سالگی گذاشتم . سابقه 13 سال تدریس به بچهها را دارم و به 450 نفر در این زمینه آموزش دادهام. شما هر سال در فروردین ماه نمایشگاه نقاشی به همت شاگردانتان برگزار میکنید که در راستای حمایت از کودکان سرطانی محک است. کمی دراین باره برایمان بگویید؟
بله، امسال دهمین سال برپایی این نمایشگاه گروهی است که خواهیم داشت. این حرکت جدا از فرهنگسازی برای بچهها که کار خیر میکنند و با کودکان بیمار سهیم میشوند در رشد شخصیتشان هم تاثیر میگذارد. ده سال است که به طور مداوم در تهران نمایشگاههای من برگزار میشود و امسال نیز این نمایشگاه 26 و 27 فروردین ماه در موسسه محک برگزار خواهد شد.
این نمایشگاه عنوانی هم دارد؟
"زندگی از چشمان من" عنوان دهمین سال نمایشگاه کودکان و نوجوان است که دیدگاه خود را از زندگی و از طریق طرح و نقش و رنگ به نمایش گذاشتهاند. با چه هدفی اقدام به برگزاری این نمایشگاه میکنید؟
هدف از برگزاری این نمایشگاه جلب توجه کودکان و نوجوانان این مرز و بوم به حمایت از همنوعان و همسالان مبتلا به سرطان خود و نیز رساندن پیام دوستی و مهربانی در بین کودکان و نوجوانان کشورمان است. در این نمایشگاه دو روزه تعداد 72 نفر از هنرمندان کودک و نوجوان خلاق ایرانی آثار نقاشی خود را در حمایت از کودکان سرطانی محک به فروش میرسانند تا به این وسیله نوع دوستی و حمایت خود را از آنها نشان دهند. چطور شد که توانستید این نمایشگاه را 10 سال سرپا نگه دارید. در واقع تدام این نمایشگاه به چه شکل است؟
انگار همین دیروز بود که با 16 نقاش کودک و نوجوان تصمیم گرفتیم در شب عید به یاری کودکان بی بضاعت برویم و نمایشگاه اول را برگزار و 1300 کودک را صاحب کفش و لباس نو کردیم. آن روز هیچ وقت فکر نمیکردیم ده سال بعد آن 16 نفر، 72 نفر شوند و تداوم نمایشگاهها در طول این سالها این همه یار و یاور همراه و همدل را به کمک ما بیاورد. امسال دهمین سال را طبق روال این چند سال در محک برگزار میکنیم و یقین داریم فرهنگ سازی این ده سال بستر مناسبی برای گشاده دستی دوستان دیگر برای یاری به کودکان مبتلا به سرطان در این مؤسسه را فراهم کرده است. اگر از موضوع نمایشگاه دور شویم و بخواهیم کارهای شما را دسته بندی کنیم به چند دوره میتوان آنها را تقسیم کرد ؟
دو دوره، همانطور که گفتم شروع کارهای من از 18 سالگی بود و همیشه تحت تاثیر هنر ایران بودم. به خاطر راهنماییهایی که پدرم میکردند که آدم باید دنبال ریشههای سنتی و فرمهای تاریخی خود باشد، بسیار روی کاشی کاری ایرانی و تلالو و نقش و نگاری که داشت کار کردم و تلاش کردم آنها را مدرنیزه کرده و با زندگی امروز همسو کنم. قطعا کسی کاشی گنبد مسجد امام خمینی(ره) را نمیتواند در خانهاش بگذارد، ولی اگر همان را بازسازی و بازنمایی کنیم، قطعا امروزیتر است و میتوان به عنوان یک شی زینتی و هنری از آن استفاده کرد. دوره اول کارهایم همان کاشیهای مدرناند بدون انتزاع و تغزل، در کنار آن نقاشیهای انتزاعی نیز هست. اما در دوره دوم کارم که از سال 91 شروع شد فیگورها وارد کارهایم شدند که خاطرات گذشته را یادآوری میکنند. در واقع انسانها در کاشیها و برعکس در هم حل میشوند. در این دوره کارهایم فرم ایرانی با چاشنی مدرن به همراه دارند و از حالت انتزاعی خارج شده و به سمت سورئالیسم پیش رفتهاند.
میتوانیم بگوییم سبک کارهای پدر در کارتان تاثیر گذاشته است؟
کار من و پدرم از هم متفاوت است. قطعا تحت تاثیر بودم چرا که من تنها بچه خانواده هستم و درگیر خانواده، ولی احساس نمیکنم صرفا تحت تاثیر آثار پدرم هستم. چون کار پدرم غیر قابل تقلید است و در یک وادی دیگری است. من تلاش کردم یک جریان تازهایی در آثارم رقم بخورد. شما از 18 سالگی شروع به آموزش کردید چقدر این آموزش به کودکان روی کار خودتان تاثیر گذاشته است؟
همه اینها مثل زنجیر به هم متصلاند. دنیای بچهها بسیار متفاوت است و من سعی کردم تخیل بچهها را پرورش دهم چرا که قرار نبود کپی کنند. ضمن این که با این کار درونیات کودکان آرام میشود و این وظیفه من است که توانایی آنها را بالا ببرم . وقتی شما با دنیای متفاوت بچهها روبرو هستید، قطعا تاثیر میگذارد. چون بچههای امروزی متفاوتند و تعاریف را میشکنند. من هم با این بچهها بزرگ شدم و درونیات آدم با بچهها تغییر میکند. به واسطه حضور در بیینالها و آرتفرهای مختلف فکر میکنید هنر معاصر ما چگونه پیش میرود؟
به نظرم وقتی کار شما در کنار هنرمندان خارجی قرار میگیرد کار هم کمی سخت است و هم خوشایند است. وقتی شما به عنوان هنرمند در بیینالی قرار میگیرید و کار خودتان را در میان آثار هنرمندانی از سایر کشورها میبینید آن وقت تازه متوجه میشوید که چقدر کارتان درست بوده است. متاسفانه ما بسیار سعی میکنیم دنبالهرو جریانهای خارج از کشور باشیم به همین علت آن چیزهایی را که خودمان داریم از دست میدهیم. حضور من در بیینالها بیشتر از این جهت بود که ریشههای شرقی را در کارم حفظ کردم. اینکه هنر معاصر در ایران راه درستی را میرود یا نه، من نمیتوانم در موردش اظهار نظر کنم، ولی شاید جریان گذشتهای که دنبال میشده جریان تمیزتری از هنر بوده باشد. به نظرم امروز هنر از قلیانات درونی هنرمند خارج شده و به سمت و سوی دیگری رفته است. به نظر شما برداشتن دیوار بینارشتهای هنرها چقدر میتواند جوابگو باشد؟ مثل اتفاقی که امسال در جشنواره هنرهای تجسمی افتاد و دیوار بین هنرها برداشته شد و نگارگری در کنار نقاشی و ویدئو آرت قرار گرفت.
برداشتن دیوارها آنقدر مساله مهمی نیست. مخاطب وقتی وارد فضای جشنواره میشود فضای نمایشگاه روی او تاثیرگذار است. اینکه چقدر آدمهایی که میآیند برای دیدن اثر هنری تربیت شدهاند که جدا از عکاسی، آثار دیگر را ببینند مهم است. این روزها مشغول چه فعالیتی هستید؟
من بعد از نمایشگاهی که در مهرماه سال گذشته در گالری گلستان داشتم و خوشبختانه موفق شدم تمام کارهایم را به فروش برسانم، یک سری کارهای جدید در دست گرفتم که تا پایان سال گذشته در چند نمایشگاه گروهی شرکت دادم و خیلی فصل زمستان پر حادثهای در گالریهای تهران داشتم و هم چنان در حال کار هستم و احتمالا در نیمه دوم امسال نیز یک نمایشگاه انفرادی خواهم داشت.