سرویس تجسمی هنرآنلاین: گالریهای تهران این هفته شاهد بیش از 30 افتتاحیه بودند و در میان این رویدادهای هنری نمایش آثاری از بزرگان هنر معاصر ایران در سبکها و مدیاهای گوناگون چشمگیر بود. هنرمندان جوان نیز همچون باقی روزهای سال در این افتتاحیهها سهم بزرگی از گالریهای شهر را به خود اختصاص داده بودند تا آثار نقاشی، طراحی، عکس، حجم و زیورآلات خود را به نمایش بگذارند.
از میان این نمایشگاهها، رویدادهای گالری آران و پروژههای آران، طراحان آزاد، محسن و گلستان را برای گزارش این هفته گالریگردی انتخاب کردهایم.
شاهنامه و همه قهرمانهایش در آران
"شاهنامه، روایت ماندگار" عنوان نمایشگاهی است که در دو گالری آران و پروژههای آران با موضوع شاهنامه برپا شده است. این نمایشگاه پروژه هنری پژوهشی است که به بررسی نگاه هنرمندان مدرنیست و معاصر ایران به موضوع شاهنامه با آثاری از عربعلی شروه، نیکزاد نجومی، مهدی حسینی، گیزلا وارگا سینایی، فریدون آو، مرضیه قرهداغی، فرح اصولی، ترانه صادقیان، شیرین نشاط، جمشید حقیقت شناس، سعید روانبخش، رضا هدایت، بهنام کامرانی، یاسمین سینایی، علیرضا جدی، سیامک فیلیزاده، امیرحسین بیانی، علا ابتکار، آرتمیس شهبازی، علی رضا فانی، مهسا خیرخواه و آیلین بهمنیپور گردآوری شده است و اکرم احمدی توانا به بررسی اینکه هر یک از این هنرمندان چگونه از زاویه نگاه خود به شاهنامه پرداخته اند نگاه کرده است.
این نمایشگاه حاصل تحقیق بیش از یک سال و نیم اکرم احمدی توانا روی موضوع شاهنامه است، تحقیقی که از مسیر بررسی شاهنامههای مصور کهن به رویکرد هنرمندان در روزگار معاصر رسیده است. با این حال او در هر دو گالری آران و پروژه های آران، رویکردی کاملا معاصر دارد و آثاری را انتخاب کرده است که با جریانهای نگارگری یا هنرهای سنتی پیوندی ندارند.
با آنکه از حدود دویست سال پس از سرایش شاهنامه، این اثر همواره فراتر از یک متن ادبی مورد توجه هنرمندان تجسمی بود و در دوره معاصر نیز همچنان به عنوان موضوع آفرینش هنر قرار دارد اما در سه دهه گذشته به دلیل سوگیریهای خاصی که نسبت به شاهنامه در ایران وجود داشت، کمتر به این اثر شگفتانگیز فردوسی به عنوان موضوعی که میتواند دستمایه خلق آثار تجسمی باشد نگاه شده است. بسیاری از هنرمندانی که در این نمایشگاه آثاری از آنان ارائه شده است پیش از این نیز آثاری را با موضوع شاهنامه کار کردهاند، با این حال در گالری پروژههای آران نسل جدیدتری از هنرمندان با بهرهگیری از زبان هنرهایی چون پرفورمنس کوشیدهاند نگاه معاصرتری به این اثر اسطورهای فردوسی داشته باشند.
یکی از همین شبها در گالری طراحان آزاد
محمدعلی بنیاسدی را به عنوان طراح، نقاش و مجسمهساز میشناسیم. او علاوه بر طبعآزمایی در گونههای مختلف هنری، سالهای زیادی را به مصورسازی کتاب و مطبوعات سپری کرده است. حاصل این تلاش، هزاران تصویرسازی و جوایز و افتخارات متعددی چون کاندیداتوری برای جایزه هانس کریستین اندرسن 2012 است که باعث شد او در میان 5 تصویرگر برتر جهان قرار گیرد.
هر کدام از این تصاویر نه تنها روایتگر و مکمل متن کتاب هستند، بلکه به خودی خود و به عنوان یک تابلوی نقاشی نیز ارزشمند و دیدنیاند. نمایشگاه "یکی از همین شبها" تلاش دارد گزیدهای از این آثار را از میان اوراق کتاب بیرون آورد و به مدد شیوۀ چاپ سیلک ارزشهای هنری آنها را دیگر بار در منظر نظر قرار دهد. بدون شک استفاده از مدیا و فورمت جدید باعث تغییراتی در تصویر اصلی شده است.
هزارویک شب سرزمینی سراسر شگفتی است؛ دیوان آمیخته با آدمیان، گدایان پادشاهییافته، عشقهای دیریاب، نفرین و دعاهای کارگر، آدمیان در جلد جانوران، جادوی ساحران و ... همگی دنیایی مملو از شعبده و جادو میسازد که شگفتیآفرین است.
بنیاسدی جادو و شگفتی هزار و یک شب را در تصاویر خود وارد میکند. تصاویر که ترکیبی لایلایه از طراحیهای دستی، تصاویر چاپ سنگی، بافتهای کامپیوتری و ... هستند، فضای وهمآلود و پر رمز و راز را پدید میآورد که مخاطب را به حیرت وامیدارد و او را به درون دنیای افسونگر شهرزاد میکشاند. با این حال تصاویر جهان اغواگر داستانهای شهرزاد از دنیای امروز ما جدا نیست و افراد واقعی در تصاویر به چشم میخورند و زندگی روزمره در آنها جاریست.
گذشته ممکن در گالری محسن
گالری محسن جدیدترین نمایشگاه خود را به مجموعهای از نقاشیهای کیمن مهآبادی با عنوان "گذشته ممکن" اختصاص داده است. نقاشیهای مهآبادی بیش از هرچیز عکسهای یادگاری هستند که هنرمند کوشیده است با تغییر مدیای آنها به نقاشی وجه خاطره بودن آنها را بیش از پیش پررنگ کند. مهآبادی عکسها را عینا نقاشی نمیکند، همه چیز در کارهای او آنقدر پیچ و تاب خورده و مواج است که گویی از پشت شیشه یا پردهای از اشک به تصاویر مینگریم. به این ترتیب او تاکید خود مبنی بر تعلق این تصاویر به خاطرهای مشخص در زمان و مکانی معلوم را بیشتر به ما گوشزد میکند.
خاطرهای که گذشته است و دیگر وجود ندارد اما از آن چیزی بیش از یک تصویر برای ما باقی نمانده است؛ تصویری که امروز دیگر جسمانیت مادی خود به عنوان عکس را از دست داده است و به دنیای دیجیتال تعلق دارد، مهآبادی میکوشد با نقاشی کردن دوباره این تصاویر وجه مادی تصویر را به آن بازگردانده و خاطرات ساده روزمره آدمی را به امروز متصل کند.
یادگاریهای نازنین مولایی در گلستان
مجموعهای از زیورآلات دست ساز نازنین مولایی این روزها در گالری گلستان به نمایش گذاشته شده است. با این حال آثار مولایی تنها زیورآلات نیستند، او به مدد تصویرسازی و مجسمهسازی اشیایی ساخته است که هم کاردبردی هستند و هم میتوان آنها را حجمهایی کوچک تلقی کرد.
استفاده از دو فلز طلایی و نقرهای رنگ در کنار فیروزه نیز این امکان را به هنرمند داده است که آثار خود را از تنوع رنگی قابل ملاحظهای برخوردار کرده و حس بهتری را در مخاطب هنگام دیدن آنها ایجاد کند. چهره انسانی یکی از مواردی است که در سالهای اخیر وارد حوزه زیورآلات شده است و مولایی نیز با بهرهگیری از این عنصر حال و هوایی نو و معاصر به کار خود بخشیده است.