سرویس تئاتر هنرآنلاین : نمایش "خاطرات هنرپیشه نقش دوم" نوشته بهرام بیضایی با کارگردانی افشین زمانی روزهای پایانی اجرای خود را در تماشاخانه سنگلج سپری میکند.
افشین زمانی کارگردان این نمایش که این اثر را نخستینبار در اردیبهشتماه سال 1388 و در جشنواره بینالمللی تئاتر دانشگاهیان روی صحنه برده است، با اشاره به اینکه برای اجرای عمومی این نمایش حدود هشت سال صبر کرده، درباره دلایل انتخاب این متن، به خبرنگار تئاتر هنرآنلاین گفت: همانطور که میدانید زبان و ادبیات فاخری که در متنها و نوشتههای آقای بیضایی وجود دارد یکی از ویژگیهایی است که بسیاری ایشان را به خاطر آن نوع ادبیات و نوشتار میشناسند، اما در میان متنهای ایشان ما در نمابشنامه "خاطرات هنرپیشه نقش دوم" با فضای جدیدی از سبک نوشتاری بهرام بیضایی روبهرو هستیم. در واقع فضای متن از نظر زبانی کاملا امروزی است و با توجه به یک نوع دکوپاژ سینمایی که در متن وجود دارد به نظرم نمایشنامه را دارای یک ساختار مدرن کرده که هم برای مخاطب و هم برای کسی که میخواهند آن را کار کند خیلی جذاب است.
زمانی ادامه داد: نکته دیگری که باید به آن اشاره کنم این است که از این متن با توجه به اتفاقاتی که در آن رخ میدهد، خیلیها برداشتی سیاسی از این اثر دارند اما ما در این اجرا سعی کردیم تا دغدغههای انسانی را در آن فضای سیاسی نشان بدهیم و بیشتر به آن بپردازیم. یعنی اگر کسی اجرای ما را دیده باشد متوجه خواهد شد که ما اصلا قرار نیست در این کار حرف سیاسی بزنیم، بلکه هدف ما نشان دادن دغدغههای انسانی در آن شرایط زمانی خاص است و اینکه آن شرایط چه تاثیراتی بر زندگی انسانها میتواند بگذارد.
او درباره برداشتهای مختلفی که از این نمایشنامه میشود، تصریح کرد: من یاد گرفتم که هنرمند باید کار هنری بکند و اصلا نباید حرف سیاسی بزند. شاید از این متن بشود برداشتهای مختلفی کرد اما بر اساس نگاه من و گروه نمایش از یک طرف ُبعد تکنیکی کار مهم بوده و از سوی دیگر پرداختن به همان دغدغههای انسانی که در متن وجود دارد. در این بین مخاطب میتواند هر برداشتی را از آنچه که روی صحنه اتفاق میافتد، داشته باشد اما مهم این است که هنرمند کارش را درست و هنرمندانه انجام بدهد.
کارگردان نمایش "خاطرات هنرپیشه نقش دوم" گفت: این متن علاوه بر اینکه یک متن جهانشمول است میتواند در هر جای دنیا و در هر جامعهای اتفاق بیفتد. این نمایشنامه به دلیل ساختار قدرتمندی که دارد دست کارگردان را هم برای کار باز میگذارد.
زمانی در پاسخ به این سوال که در شیوه اجرایی این اثر با توجه به اینکه پیش از این نیز توسط کارگردانهای مختلفی اجرا شده، چه تمهید خاصی به کار برده با بیان اینکه؛ اجرای ما یک برداشت کاملا مدرن از یک نمایشنامه کلاسیک است، توضیح داد: راستش در آغاز کار من این نگرانی را داشتم که در اجرا به عنوان کارگردان به متن ببازم اما خوشبختانه تا امروز تمام منتقدان و هنرمندانی که کار ما را تماشا کردند همگی معتقد بودند که اجرا از متن جلوتر است. درباره شیوه اجرایی هم باید بگویم که برخلاف اجراهایی که تاکنون از این متن شده و عموما ساختاری رئال داشتند، اجرای من یک اجرای کاملا فرمالیستی است. چراکه این متن ساختاری اپیک دارد و سیستم کارگردانی من هم مانند کارهای قبلیام بر همین اساس است، یعنی سیستم اپیک یا همان فاصلهگذاری است. فکر میکنم بعد از حدود هفت سال مطالعه روی این کار ، فضایی که مد نظر خود آقای بیضایی نیز بوده کار به سمت فرم رفته نه به سمت یک فضای رئالیستی. البته این نکته را باید تاکید کنم که ما در این اجرا کاملا به متن وفادار بودیم و هیچ تغییری در روایت و دیالوگها و خط داستانی نمایشنامه ایجاد نکردیم.
این کارگردان در پایان با اشاره به مسئله اجرای دو نمایش در یک سالن و مشکلاتی که این امر برای گروههای نمایشی به وجود میآورد، گفت: واقعیت این است که اجرای دو، سه نمایش در یک سالن که مدیران بدون توجه به آثار منفی آن این برنامهریزی را انجام می دهند و گروهها هم مجبورند قبول کنند تاثیرات منفی زیادی بر اجراها میگذارد. ضمن اینکه درباره تماشاخانه سنگلج با توجه به موقعیت جغرافیاییاش که در مرکز شهر قرار دارد و مسئله طرح ترافیک، اگر شرایط به گونهای بود که نمایش ما میتوانست ساعت 7 بعدازظهر اجرا بشود مطمئنا مخاطب بیشتری میتوانست به این سالن بیاید اما با توجه به مسئله طرح ترافیک نمایشی که قبل از ساعت هفت روی صحنه برود از این بابت متضرر میشود. ولی نهایتا این مسئلهای است که نه تنها من و گروهم بلکه همه گروهها با آن مشکل دارند و با آن کنار آمد.
نمایش "خاطرات هنرپیشه نقش دوم" روایتگر زندگی ذوالفقار و موهبت است که برای کار به پایتخت میآیند و برای آنها اتفاقات جالب و عجیبی میافتد که...
نمایش "خاطرات هنرپیشه نقش دوم" تا 7 اسفندماه با نقشآفرینی محمدرضا خادمی، پانتهآ مرزبانیان، سهیل ساعی، مریم گلدوز توکلی، امیر ستوده، افشین زمانی، مهدی بزرگزاده، محمد ابوحمزه، مهدیس توکلی، وحید کلیایی، نریمان عابدی، بیاینا محمودی، مانیا صفدری، مرتضی افتخاری، ژینوس رضایی، آرشام صفری، حسین رضی، لیلی نجفی، مهدی سربیایی و نیلوفر مصطفایی هر روز ساعت 18 در تالار سنگلج روی صحنه می رود.