سرویس تئاتر هنرآنلاین: اگر از هر مخاطب و تماشاگر پیگیر تئاتر در مورد کسب اطلاعات و نحوه تهیه بلیت تئاترها در گذشته نه چندان دور بپرسید بیشک خاطرات جالبی را از حضور در صفهای طولانی مقابل سالنهای نمایش خواهید شنید. اتفاقی که این روزها کمتر میتوان شاهد آن بود، زیرا با ایجاد سایتهای فروش آنلاین و اطلاعرسانی بسیار گسترده از سوی خبرگزاریهای رسمی و شبکههای اجتماعی، نحوه برخورد با آثار هنری و تماشای آنها نیز با تغییرات بسیاری روبه رو شده است.
بدون شک، در تمام دوران زندگی انسان، آدمی برای رسیدن به کمال در جستجوی دانش و معرفت بوده است. از این رو فناوری در همه زمینههای علمی و معرفتی به وجود آمده و موجب شکوفایی زندگی انسان در زمینه های اقتصادی، فرهنگی، سیاسی ، اجتماعی، هنری و حتی اعتقادی شده است.
با نگاهی به تکنولوژی عصر حاضر در قلمرو زندگی فردی و تعمق در اثرات مثبت و منفی تکنولوژی آن، میتوان روند تغییرات رو به رشد نحوه زندگی انسان را احساس کرد. محصولات تکنولوژی که هر روز به بازار مصرف وارد میشود، فرهنگی جدید نیز با خود به ارمغان میآورند و انسان به عنوان یک مصرفکننده صرف تولیدات مادی و معنوی تکنولوژی، آن را میپذیرد و خود را بدان وابسته میداند. رسانههای اجتماعی در حال حاضر از هر چیز دیگری برای استراتژِی بازاریابی کسب و کار مهمتراند. این وضعیت فرصتی را برای بازاریابان فراهم آورده تا بزرگترین مخاطبان آنلاین را مورد هدف قرار دهند. اکنون سایتهای متعددی در این عرصه فعالیت میکنند و هریک برای خود روشهای خاصی دارند. روشهایی که به گونهای باعث ایجاد رقابت میان آنها و ایجاد حاشیههایی پیرامون آنها شده است. یکی از این سایتها مجموعه "تیکت Tik8.com" است که به تازگی یک سال از آغاز فعالیت آن میگذرد و در مدتی کوتاه توانسته بخش اعظمی از رویدادهای مهم هنری به ویژه در بخش تئاتر را از آن خود کند. بر این اساس و به مناسبت یک سالگی این مجموعه گپ و گفتی با سامان مظاهری مدیر این مجموعه و ندا برادران مدیر بازاریابی آن داشتهایم که در اینجا می خوانید:
یک سال از آغاز فعالیت مجموعه "تیکت " میگذرد و طی این مدت این مجموعه توانسته جایگاه قابل توجهی را به دست آورد، اما اطلاعات کاملی در مورد این مجموعه و اهداف آن موجود نیست. لطفا توضیحاتی در رابطه با فعالیت و گردانندگان آن ارائه کنید؟
سامان مظاهری: مجموعه "تیکت" بخشی از خانواده کسب و کار نوین ایرانیان است که کار اصلی آن تجارت الکترونیک به شمار میرود. این مجموعه حدود یک سال قبل با هدف فروش آنلاین رویدادهای اینترنتی در حوزه تئاتر، سینما، موسیقی و.....راه اندازی شد. طی یک سال گذشته فراتر از انتظارات مان پیش رفتیم و توانستیم تجربههای خوبی به دست بیاوریم. هدف ما کمک به خانواده هنر بوده است که بعدها ورزش و همایشها نیز به آن افزوده میشود. نمیدانیم تاکنون چقدر در این زمینه موفق عمل کردیم اما نکته قابل توجه آن است که انحصار شکل گرفته در تئاتر شکسته شد، چراکه انحصار در هر کسب و کاری منافع آن را تامین نمیکند. ما ابتدای راهی طولانی هستیم و اهداف بلند مدتی درنظر داریم، بنابراین بیان اینکه تا چه اندازه در دستیابی به آن موفق بودهایم هنوز زود است.
شرکت "کسب و کار نوین ایرانیان" چهار سال پیش با راه اندازی "نت برگ" شکل گرفت که اولین سایت تخفیف گروهی بود و در حال حاضر هم با سایت تیکت و چیلیوری که سایت فروش آنلاین غذا است در حال توسعه فعالیت خود در حوزه تجارت الکترونیک است. هدف مجموعه ما آنست که در بازه زمانی مورد نظرمان در تمام عرصههایی که در آن فعالیت میکند لیدر بازار باشد. ما به دنبال آن هستیم تا مرجع خرید آنلاین بلیت باشیم. اینگونه نیست که بدون درنظر داشتن هیچ خط مشی درست و کاملی سرمایهگذاری کنیم.
ما فعلا در فاز ورود به بازار و آشنایی با آن هستیم. روز اول مهرماه 93 که آغاز به طراحیهای اولیه سایت کردیم، اتفاق های روزانه را ثبت و جدولهایی را برای ارزیابی بازار به دست آوردیم. اواسط بهمن ماه 93 به این نتیجه رسیدیم که این بازار 80 درصد ظرفیت خالی دارد و نمیفروشد و این برای ما سئوال بود که چگونه میچرخد؟ بنابراین فضای خوبی در تئاتر وجود داشت.
برای همین آغاز فعالیت رسمیتان با تئاتر بود؟
سامان مظاهری: بله، شروع کارمان با تئاتر به مسائل فنی باز میگشت چون سایت در شروع کار خود بود و ما نیاز به چیزی داشتیم که هر شب اجرا داشته باشد و اگر اتفاق خاصی درآن افتاد بتوانیم کنترلش کنیم. ما احساس میکردیم به راحتی میتوانیم در فضایی که در 80 درصد آن مشتری وجود ندارد کار کنیم. فضایی که میشود در آن به جای یک سایت ده سایت فعالیت کنند. نکتهای که وجود دارد آنست که ما خدماتی ارایه میکنیم که اگر کسی در ساعت مشخص از آن استفاده نمیکرد سوخته بود و ما برای معرفی آن نیاز به زمان داشتیم تا آن را معرفی و تبلیغ کنیم. تئاترها سه روز قبل از اجرا تازه تبلیغات میکردند، تبلیغاتی که تنها به پخش تراکت و پوستر منتهی می شد. بر این اساس تصمیم گرفتیم با ارائه راهکارهای نوین بخشی از آن را جبران کنیم. کار ما با تئاترهای کوچک شروع شد و وارد فضای آف لاین شدیم و به عنوان بازوی فروش کنار تئاتر قرار گرفتیم. هیچ هزینهای بابت تبلیغات از گروههای نمایشی دریافت نمیکردیم. ما کمک میکردیم که با حمایتهای لازم، کار را به سر منزل مقصود برسانیم. این روندی بود که از سوی تماشاخانههای کوچکتر استقبال شد و کم کم سیر صعودی آن شکل گرفت و آرام آرام به جایی رسید است که بیشتر کارهای اصلی با ما همکاری میکنند. در اجرا نواقصی هم بوده است که تلاش میکنیم با تفکر گروهی آنها را اصلاح کنیم، به همین دلیل در طی یک سال گذشته بارها تغییر تاکتیک دادیم تا آنها را کارامدتر کنیم.
در بدو ورود از حضور تعداد زیاد پرسنل شما متعجب شدم، مجموعه شما از چه بخشهایی تشکیل شده و چند نفر در آن فعال هستند؟
سامان مظاهری: سازمان "تیکت" از بخشهای مختلف فنی که مسئولیت طراحی و برنامهنویسی را برعهده دارند، بخش محتوا و مدیریت محتوایی، ارتباط با مشتریان، بخش پشتیبانی، بخش تبلیغات و مارکتینگ که کل فعالیتهای بازاریابی بر عهده آنها است، بخش روابط عمومی و فروش و اداری تشکیل شده است. در مجموع 200 نفر در "کسب و کار نوین ایرانیان" مشغول به فعالیت هستند.
با توجه به نوع کار و حمایتی که از گروه های نمایشی دارید، انتخاب کارها توسط شما به صورت شکل میگیرد؟
سامان مظاهری: انتخاب کارها فرایند خاصی ندارد، نمیدانم درست بوده است یا نه؟ تئاتر سرمایهگذاری پرخطری است زیرا همه چیز به این بستگی دارد اولین اجرا چگونه باشد. شاید هیچ سرمایهگذار دو دو تا چهارتایی وارد این حوزه نشود. ما خطر میکنیم ولی نمیبازیم. تمام جوانب را میسنجیم. در این میان از دیدگاه کارشناسانمان هم بهره میبریم. شاید بخشی از آن هم به شکل شهودی صورت بگیرد.
شهودی؟
ندا برادران: البته ما مجموعه فاکتورهایی داریم که جنبه شهودی پیدا میکند. همانگونه که آقای مظاهری اشاره داشتند جوانب زیادی سنجیده میشود. در کل اگر رویداد خاص و ویژهای در طول سال وجود داشته باشد ما استقبال میکنیم که در آن نقش داشته باشیم.
مسئله سرمایهگذاری در حوزه فرهنگ و هنر بسیار ریسکپذیر است، چراکه به هیچ وجه قابل پیشبینی نیست. اینطور نیست؟
سامان مظاهری: در حوزه کسب و کار کشور کار بیخطر نداریم. طبیعت اقتصاد بیخطر این است که پولتان را در بانک بگذارید. من با نظر شما موافقام و ما ریسک میکنیم. ما با سرمایهگذاری روی کار آقای دکتر علی رفیعی نه تنها زیان نکردیم بلکه سود هم کردیم. ریسک بزرگی داشتیم اما در کنار آن فرایندهایی داشتیم کار به سر منزل مقصود رسید. با وجود تمام مشکلاتی که درحین اجرا به وجود آمد. این مجموعه تمام توان خود را برای معرفی بهتر به کار گرفت، البته کیفیت خود نمایش و اجرای خوب آن هم قابل توجه بود. این نکته را هم باید عنوان کنم که ما هیچ وقت از سیستم دامپینگ و تخفیفهای بیرویه برای پرکردن سالنهای نمایش استفاده نمیکنیم. بیشک این مسئله از ارزش آن میکاهد. این نوع تخفیفها در هیچ تجارت مدرنی وجود ندارد. شاید اقبال به مجموعه "تیکت" برای آنست که ما خودمان را کنار خانواده تئاتر میدانیم و از هیچ کدام از صداقتها سو استفاده نمیکنیم.
یکی از مسائلی که سبب ایجاد انتقادهایی به مجموعه شما شده است، خرید نمایشها است. منتقدان معتقدند این مسئله به زیان تئاتر است؟ پاسخ شما به این مسئله چیست؟
سامان مظاهری: 80 درصد ظرفیت خالی یعنی اینکه دهها سایت میتوانند فعال باشند. هیچ سامانه فروشی نباید یک رویداد را بلوکه کند و بگوید باید تنها با من کار کنید و اگر با مجموعه دیگری کار کنید من با شما کار نمیکنم. در این بازار هیچ رقابتی وجود ندارد و مونوپولی است. رقبای ما فکر میکردند با این حرکت ما را از بازار خارج میکنند! طبیعی است اگر رویکردی اتخاذ میکنید باید به استراتژیهای جایگزین آن هم فکر کنید. وقتی کاری در تماشاخانهای به صحنه میرود و تا آخر اجرا ده بلیت نمیفروشد چه اشکال دارد تا ده ها سایت دیگر اقدام به فروش آن کند؟ هر 40 صندلی یک تماشاخانه کوچک را یک سایت میتواند بفروشد و همه با یکدیگر کار کنند. حتی این سایتها امتیازی برای گروههای تئاتری ندارند و پول تبلیغات هم از آنها میگیرند. این خانواده خیلی مظلوم است.
بزرگترین پروژه ما بالای یک میلیارد تومان فروش داشته است. ما به مسئله سرمایهگذاری روی کارها به عنوان استراتژی بلند مدت فکر نمیکنیم. معتقدم همه کارها را تمام سامانههای فروش باید با یکدیگر بفروشند. اگر کسی میگوید همه کار برای من، باید اطمینانی هم بابت آن بدهد. وقتی کاری مونوپولی میشود و نمیفروشد، ضرر آن را باید کارگردان و تهیهکننده پرداخت کنند. این اتفاق ضرر رسان نیست، اتفاقات ضرر رسان موارد دیگری است. تئاتر آماتوری ما نیاز به دیده شدن دارد، آنها دغدغه فروش ندارند این کار باید چندجا فروخته شود. تحمیل هزینههای گزاف بابت تبلیغاتی که هیچ خروجی ندارد اجحاف است یا حمله به تتاتر ها و جریانسازی تحت عنوان شبکههای اجتماعی و نقد در فضایی که باید از محل آن برای کار پول درآورد. درست نیست در محل فروش بلیت تماشاگران هر چه میخواهند بنویسند. نقد تئاتر باید در سایتهای تخصصی نوشته شود. ما در سایت تیکت معتقد به جایگاه نقد تخصصی در سایتهای تخصصی نقد تاتر هستیم، خانواده تئاتر احساسی است و گاهی یک جمله میتواند کارگردان یک کار را بهم بریزد. این حمایتی که ما انجام میدهیم جز نقاط قوت است و زیانی نمیرساند؛ زیرا استراتژی ما منوپولی نیست.
یکی دیگر از مسائل مطرح شده، شناخته شدن خود سایت فروش است. اینکه اگر سایتی شناخته شدهتر باشد در میزان فروش آن تاثیرگذار است؟ تاچه اندازه این مسئله را درست می پندارید؟
سامان مظاهری: 15 سال سابقه مدیریت اجرایی دارم و تحصیلاتم در مقطع ارشد مدیریت اجرایی سازمانهای خدماتی است و تنها یک چیز را بلدم و آن کسب و کار است. از منظر تخصصی به فاکتورهای موثر در فروش رسیدهایم. 80 درصد خود اثر است. ده درصد زمان بندی فروش و باقی قیمتگذاری و کانالهای فروش است. مسئله سایت نیست. من نقشی بیشتر از دو سه درصد برای سایت قائل نیستم. دوستان فعال در این حوزه هم این را میدانند و برای همین حاضر نمیشوند با ما بفروشند. شناخته شدن سایت موقعی اثرگذار است که کار مدت زمان بسیار محدودی برای معرفی داشته باشد و بیشک به واسطه داشتن کاربر بیشتر بهتر عمل خواهد کرد. اگر فردی بخواهد کار کارگردانی را ببیند جست و جو میکند و محل فروش آن نمایش را پیدا میکند.
ندا برادران: از نظر ما، تعداد افرادی که یک تئاتر را میبینند سهم زیادی در موفقیت این اثر دارند. و ما نلاش میکنیم افراد بیشتری از رویدادهای هنری مطلع و ترغیب به دیدن شوند. از سوی دیگر اگر ما کاری به زیان این هنر انجام میدادیم، آیا باز هم گروههای حرفهای تئاتر به سراغ ما میآمدند. افرادی که بیشتر آنها بزرگان تئاتر اند. ما اطمینان میدهیم که میفروشیم، چراکه از پشتوانه خودمان آگاهیم و ریسک کار را برای گروهها پایین میآوریم. بعد از مدتی دیگر لزومی به این کار نیست و تغییر میکند. ما بازوی رویدادها میشویم با تیم اجرا هماهنگ خواهیم بود تا برای کار اتفاقهای خوبی رخ دهد.
تبلیغات شما چگونه است؟
ندا برادران: ما روی کانالهای آنلاین و آف لاین مختلفی کار میکنیم. با بیشتر رسانههای رسمی و مجازی در ارتباط هستیم و بنرهای تبلیغاتی مختلف را نیز در اختیار داریم.
هیچ هزینهای بابت این تبلیغات دریافت نمیکنید؟
ندا برادران: خیر، برخی از این تبلیغات بسیار هزینهبر است ولی ما هزینهای را به گروه های تئاتر تحمیل نمیکنیم. تنها از ایشان میخواهیم که تبلیغاتشان را هدفمند پیش ببرند و در صورت لزوم راهنماییهایی ارائه میدهیم. تبلیغات سنتی از جنس تراکت و پوستر تاثیر بسیار کمی دارد و گروهها هم از این مسئله آگاهند. در بیشتر کارها برای تبلیغات تنها با دستههای پوستر و تراکت روبه رو میشویم که در کافههای مختلف انبار شدهاند و کسی هم به آنها چندان توجه نمیکند. ما از دورهای خبرنامه منتشر کردیم. مرجعی است که مخاطبان میتوانند هر دو هفته یکبار آن را ببینند. شاید بعد از مدتی دیگر گروهها نیازی به چاپ تراکت هم نداشته باشند.
ما از مکانیزمهای تبلیغاتی نوین در فضا آنلاین استفاده میکنیم که این هم به نفع تئاترها و هم به نفع خود ما است. ما در تیکت، برنامه بازاریابی و تبلیغات تخصصی تدوین و اجرا میکنیم که تاکنون اثربخشی خیلی خوبی هم داشته است.
مهرانگیز قهرمانی