سرویس سینمایی هنرآنلاین؛ امسال هم تعداد فیلمهایی که اکثراً در لوکیشن های بسته ساخته شدهاند، در سی و چهارمین جشنواره کم نیستند. فیلمهایی که به نام فیلمهای آپارتمانی شناخته شدهاند و اکثراً بازیگران در یک لوکیشن بسته به ایفای نقش پرداختهاند. این نکته را هم گوشزد کرد که فیلمهایی با لوکیشن های بسته قطعاً باید داستان محکمی داشته باشد تا تماشاگر را جذب کند.
"نقطه کور" یکی از فیلمهای بخش سودای سیمرغ سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر است. فیلمنامه را احسان بیگلری نوشته و مهدی گلستانه کارگردانی آن را برعهده داشته است.
در فیلم "نقطه کور" محمدرضا فروتن، هانیه توسلی، محسن کیایی، شقایق فراهانی و ... به ایفای نقش پرداختهاند. داستان این فیلم در مورد مرد جوانی است که 23 روز را بر پهنه دریا و به دور از خانواده گذرانده، با دنیایی از ابهامات فکری که تمام مدت مثل خوره، ذهنش را اشغال کرده، وارد خانهاش در تهران میشود. پس از ورود به خانه، تمامی ذهنیتهایش عینیت مییابند. او قادر به مقابله با مسائل پیش آمده نیست اما...
گلستانه که در این فیلم علاوه بر کارگردانی، تهیهکنندگی را هم تجربه کرده است، میگوید یک کارگردان میتواند تهیهکننده فیلمش هم باشد تا از صفر تا 100 برنامههای مالی را خود در دست بگیرد. این کارگردان سینما بعد از فیلمهای "دردسر بزرگ"، "نازنین" در حالی سومین فیلم خود را کارگردانی کرده است که معتقد است، شاید در ادامه مسیر فیلمسازیاش، تهیهکنندگی دیگر فیلمها را هم تجربه کند.
چه شد که "نقطه کور " را ساختید؟
بعد از سه و چهار کار تلویزیونی که با ضررهای غیر قابل جبران مالی برای من همراه بود، تصمیم گرفتم به طور جدی سینما را دنبال کنم.
ایده این فیلم از کجا بود و چطور شکل گرفت. با توجه به اینکه احسان بیگلری فیلمنامه این فیلم را نوشته است؟
رابطه من و احسان بیگلری به سالهایی بر میگردد که من دستیار کیومرث پوراحمد بودم و احسان بیگلری منشی صحنه. در همان مقطع خیلی بلند بلند فکر میکردیم و میدانستیم که چند سال بعدش در شرایطی قرار میگیریم که گام به گام با هم در حال فیلمسازی پیش خواهیم رفت. بعد از اینکه مجوز تهیهکنندگی من برای فیلم خودم صادر شد، یک سری فیلمنامه داشتیم که وحدت دراماتیکش درام اجتماعی بود که معمولاً در بستر خانواده اتفاق میافتاد. به همین دلیل یک فراخوان دوستانه به همکارانم ارائه دادم که من به دنبال یک فیلمنامه هستم. 19 فیلمنامه از دوستان به دستم رسید. فیلمنامه "نقطه کور"بیشتر از همه ذهنم را مشغول کرد و اگر هر کسی غیر از احسان این فیلمنامه را مینوشت، با مشکلاتی در طول کار مواجه میشد. مخاطب امروز را نباید با مخاطب سالهای دور سینما مقایسه کرد. مخاطب امروز بسیار هوشمندتر از این حرفهاست. سینما قبلاً مثل بازی گل یا پوچ بین خانوادهها در سیزده بدر بود، اما الان مثل یک بازی حرفهای است که مثلاً در زندان انجام میشود. به نظر من فیلمسازی دیگر به شکل سنتی نیست.
در مورد انتخاب بازیگرها چه طور به دو شخصیت اصلی فیلم یعنی محمدرضا فروتن و هانیه توسلی رسیدید؟
تا پیش از ساخت این فیلم و در مرحله تولید، اخبار زیادی درباره حضور بازیگرانی چون الهام حمیدی و نیز امضا قرار داد با هدیه تهرانی منتشر شد. به شخصه دوست دارم فیلمی بسازم که خانم هدیه تهرانی در آن بازی کند، ولی این موضوع هیچ وقت به مرحله پیشنهاد هم نرسید که شایعهها دوباره درباره این بازیگر و فیلم از گوشه و کنار شنیده شد.
متاسفانه در این عالم بازیگر سالار سینمای ایران خیلی سخت بود به گزینهای فکر کنیم که با چند شرایط ما کنار بیاید، مخصوصاً این که بنده در دو جناح فعالیت میکردم، هم تهیهکننده و هم کارگردان بودم. یعنی با تکتک این افراد بنده قرار است فرا از هر نوع دید هنری بحث مالی داشته باشم و بعد با تکتک این افراد باید بحث هنری هم داشته باشم. به هر حال با همه مشورتها به بازیگرانی رسیدیم که در این فیلم بازی کردند.
خانم هانیه توسلی واقعاً برای ایفای نقش خود انرژی گذاشتند. ما در آن 22 جلسه دور خوانی که با تمام عوامل داشتیم، به اتفاقات خوبی هم رسیدیم. 50 درصد فیلم را در دورخوانی ساختیم تا به یک ریتم و لحن رسیدیم که ببینیم چه اتفاقی میخواهد بیفتد و همان را اجرا کردیم. دیگر در حین فیلمبرداری، کار عجیب و غریبی نداشتیم زیرا همه دعوا و جدلها را در دورخوانی انجام داده بودیم و میدانستیم مقابل دوربین چه کاری را باید انجام میدادیم. یکی از اتفاقات عجیبتر این فیلم نحو ساخت آن بود. فیلم را رج نزدیم، این فیلم از سکانس یک شروع و تا سکانس 97 فیلمبرداری شد و هیچ جابهجایی نداشتیم.
"نقطه کور" در شرایطی ساخته شد که شما هم تهیه کننده و هم کارگردانی را همزمان در این فیلم برعهده داشتید. تجربه تهیه کننده بودن چطور بود؟
اساساً چشمانداز من از ابتدا ورودم به سینما همین بوده است که خودم تهیه کننده فیلم سینماییام باشم. این را با آزمون و خطا از تلویزیون با خودم شروع کردم و بعد از سه چهار کار تلویزیونی که با ضررهای هنگفت تمام شد و تجربیات خیلی گرانی را بهدست آوردم؛ به همین دلیل تصمیم گرفتم به تهیهکنندگی سینما ورود کنم. این بدان معنا نیست که دو فیلم بلند قبلی را بخواهم به زیر سؤال ببرم یا بگویم بچه ناخلف هستند،اتفاقاً آنها پلکان من بودند و زمینه ساز بودند.
یعنی مسیری را که به عنوان کارگردان و تهیه کننده شروع کردهاید، حتی اگر فیلمتان در اکران عمومی، با فروش خوبی مواجه نشود ادامه میدهید؟
من در هر دو جناح حتماً توپ خواهم زد، من قطعاً تهیه کنندگی خودم را ادامه خواهم داد ولی اگر تهیه کنندهای یک فیلمنامه داشته باشد که مرا قلقلک دهد آن را هم میپذیرم و اصلاً کنار آمدن در شرایط مختلف است که شما را آب دیده میکند حتی اگر مثل تلویزیون کلی ضرر مالی هم برای من به ارمغان آورد. باید این را بگویم که هم اکنون درخواست صدور پروانه ساخت یک فیلم را به شورای نظارت و ارزیابی ارائه دادهایم که من تهیه کننده هستم و دوست دیگری کارگردانیاش را به عهده دارد.
بودجه فیلم چگونه تأمین شد؟
باور کنید ما مستقل هستیم. اگر یک ریال از بودجه دولتی در کار ما پیدا کردید بنده پروانه مالکیت فیلم را به نام شما صادر می کنم.
نگاه شما به عنوان یک تهیه کننده و کارگردان به جشنواره فیلم فجر چگونه است؟
در مجموع من فضای جشنواره فیلم فجر را تا به امروز به عنوان صاحب اثر تجربه نکردهام ولی جشنواره را دوست دارم. جشنواره فیلم فجر مانند یک جاده مه گرفته است که اصلاً نمیدانم چه اتفاقی قرار است بیفتد. ممکن است از ابتدا یک ماشین از روبرو بیاید و نابود شویم، یا اینکه تا انتها برویم و لذت ببریم. هیچ چشماندازی از جشنواره ندارم. چیزی که میدانم این است که یک شور و هیجان که ممکن است کاذب باشد و ممکن است نباشد، به آدم میدهد. سالها قبل اگر فیلمی در جشنواره پذیرفته نمیشد تعجب میکردم چرا آدمهای آن فیلم، آنقدر ناراحت میشدند، اما الان میگویم آن دوستان حق داشتهاند.
پس برای شما مهم است که فیلمتان نامزد چند سیمرغ بشود؟
بقیه فیلمها را هنوز ندیدهام که بگویم که با فیلم بنده قابل قیاس هستند یا خیر، اما چون در هیچ یک از بخشها کوتاهی نکردهایم، انتظار دیده شدن هم دارم.
فکر میکنید نامزد چند سیمرغ شوید؟
اگر بگویم در هشت رشته دوست دارم نامزد بشوم دروغ گفتهام، اگر هم بگویم در یک رشته دوست دارم که خیلی خاضعانه و خاشعانه گفتهام، بنده نظرم این است که تمام سیمرغها را به ما بدهند و خیال همه را راحت کنند!
فیلم چهارم شما در چه مرحلهای قرار دارد؟
برای دو فیلم صحبت کردهایم. یک فیلم بنده تهیهکنندهاش هستم و کارگردان دوست دیگری است که اجازه بدهید بعد از صدور پروانه ساخت رسماً ایشان را معرفی کنیم. این روزها مشغول تحقیق برای فیلمنامهای هستم که بهزودی درخواست صدور پروانه ساختش را خواهم داد، هم به عنوان تهیه کننده و هم به عنوان کارگردان.
آیا جزییات فیلم مشخص است و نام فیلم را اگر امکان دارد بیان کنید؟
فعلاً نام فیلم "نیمه تاریک" است ولی حتماً عوض میشود. اسم از آن چیزهایی است که بنده تا دقایق آخر با آن درگیر هستم.
چه نظری درباره این دوره جشنواره دارید؟
من فضای جشنواره فیلم فجر را به عنوان صاحب یک اثر تجربه نکردم. نگاه من به برگزاری جشنواره فیلم فجر خیلی مثبت است. به هر حال انتقاد کمک میکند به سازندگی بهتر در مراحل بعدی کار یک کارگردان سینما. من نگران انتقادها بعد از جشنواره فیلم فجر نیستم.
صبا شادور