سرویس تئاتر هنرآنلاین: روز گذشته شنبه دهم بهمن ماه آثار مختلف نمایشی در قالب بخش صحنه‌ای و خیابانی سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر به صحنه رفتند. در این روز 11 نمایش صحنه‌ای و شش اثر خیابانی اجرا شدند.

نمایش‌های "هملت" به کارگردانی توماس اوسترمایر در تالار وحدت، "بازار عاشقان" به کارگردانی هادی مرزبان در سالن اصلی تئاتر شهر، "در خواب دیگران" به کارگردانی نادر برهانی مرند در تالار چهارسو، "برف نیمه مرداد" در تالار سایه، "وانیک" به کارگردانی سهراب سلیمی در تالار قشقایی، "دو روی روایت نادری" به کارگردانی جواد نوری در تماشاخانه سنگلج، "آخرین انار دنیا" ابراهیم پشت کوهی در تالار مولوی، "خانه‌ای در آسیا" به کارگردانی آگروپاسیون سنور سرانو از اسپانیا در تالار حافظ، "نسل آخر" به کارگردانی مشترک سمانه زندی‌نژاد و فرزانه سهیلی در سالن استاد سمندریان و "b5-6" در سالن استاد انتطامی خانه هنرمندان آثار بخش صحنه‌ای دهمین روز تئاتر فجر بودند.

نسل آخر

در میان کارگردانان جوان تئاتر، سمانه زندی‌نژاد از جمله افرادی است که بیشتر منتقدان و علاقمندان به هنرهای نمایشی او را می‌شناسند و با کارها و سبک آثارش آشنا هستند و آن را پیگیری می‌کنند. کارگردانی که با نمایش "به مراسم مرگ داداش خوش آمدید" و درخشش آن در جشنواره تئاتر فجر تبدیل به یکی از چهره‌های شناخته شده تئاتر شد. او در این دوره از جشنواره با نمایش "نسل آخر" حضور دارد و همراه با فرزانه سهیلی نویسنده نمایش، کارگردانی مشترک آن را عهده‌دار بود.

در اجرای شب گذشته این اثر تعداد زیادی از اصحاب رسانه و منتقدان تئاتر حضور داشتند تا تازه‌ترین تولید این گروه را ببینند، انتظاری که متاسفانه برآورده نشد. "نسل آخر" روایت‌گر داستان خانواده‌ای در سه دوره زمانی متفاوت است، روندی که به خوبی نمی‌شد آن را درک کرد. اجرا به گونه‌ای بود که کارگردانی آن بسیار جلوتر از متن به نظر می‌رسید. شاید یکی از نقاط قوت این نمایش را بتوان بازی‌های روان و درست بازیگران جوان آن، طراحی مینی‌مال و استفاده درست از موسیقی دانست.

برف در نیمه مرداد بود

دیگر کارگردانی که روز گذشته به صحنه رفت، عاطفه تهرانی با نمایش "برف در نیمه مرداد بود" بود. کارگردانی که به واسطه اجرای آثار فیزیکال و تبحر در اجرای آن برای علاقمندان به این گونه نمایش شناخته شده است. او یا این نمایش در بخش مرور فجر به صحنه رفت و متاسفانه نتوانست به مانند گذشته نظر مثبت مخاطبان و منتقدان را به دست آورد.

"برف نیمه مرداد" کاری است که در آن هم بعد فیزیکال و هم رئال دیده می‌شود و موضوع داستان آن مردی است که با ضمیر خودآگاه و ناخودآگاه خود در جدال است، در صحنه تئاتر بهنام دارابی بُعد ناخودآگاه و حسام منظور بُعد خودآگاه یا واقعیت این مرد را بازی می‌کردند.

این فرد هر روز یک روند زندگی را در پی می‌گیرد. اتفاقات در نیمه مردادماه رخ می‌دهد و به دلیل بعد شخصیتی و سردرگمی این مرد از زمستان و برف نیز استفاده می‌شود تا تمامی ابعاد این مرد در نام آن دیده شود. اتفاقی که متاسفانه به خوبی نمود پیدا نمی‌کند و نمی‌تواند با تماشاگران ارتباط خوبی پیدا کند.

آخرین انار دنیا

تازه‌ترین نمایش ابراهیم پشت کوهی، اثر دیگری است که بر مبنای رمان "آخرین انار دنیا" به صحنه رفت. این رمان نوشته بختیار علی است و بسیاری ‌از ‌منتقدان‌، "آخرین ‌انار ‌دنیا‌" را ‌بهترین ‌و ‌کامل‌ترین ‌رمان ‌در ‌ادبیات ‌کُرد‌ می‌دانند.

پشت‌کوهی در این نمایش که بر ‌رئالیسم ‌جادویی‌ استوار ‌است، به موضوع ‌جنگ‌ و‌ تبعات‌ آن پرداخته و در این میان ‌تمام ‌مسائل ‌بنیادی ‌زندگی ‌بشر ‌از ‌مرگ ‌و ‌تنهایی تا ‌زیبایی و عشق را مطرح کرده است.

اگرچه این نمایش مضمونی ضدجنگ و خشونت دارد، در صحنه‌هایی از آن شاهد خشونتی که گریبانگیر مردم مناطق جنگ‌زده است هستیم و سرزندگی و شادی مردم مناطق جنوب ایران در صحنه‌های مختلف با هجوم هیولای جنگ آشفته می‌شود.

موسیقی در "آخرین انار دنیا" نقش بسیار پر رنگی دارد. از حضور گروه نوازنده در کنار صحنه گرفته، تا بازیگران بومی که در صحنه‌های مختلف سازی را می‌نوازند و آوازهای محلی که بر اساس ترانه‌های پشت‌کوهی خوانده می‌شود، یکی از جذابیت‌های این نمایش است.

"آخرین انار دنیا" یکی از معدود نمایش‌های سی و چهارمین جشنواره تئاتر فجر است که برای آن بروشور تهیه شده بود و این موضوع در کنار طراحی چندین نوع لباس و طراحی صحنه کاربردی آن، نشان از نگاه حرفه‌ای گروه به کار تئاتر است.

در خواب دیگران

شاید بتوان نمایش "در خواب دیگران" به کارگردانی نادر برهانی مرند را یکی از آثار قابل توجه دانست. نمایشی که با حضور تعداد زیادی تماشاگر در سالن چهارسو مجموعه تئاتر شهر به صحنه رفت و حتی در خارج از صحنه نیز تعدادی از افراد ایستاده آن را تماشا کردند. این نمایش ادامه‌ روند نویسندگی برهانی مرند به شمار می‌رود و نگاهی اجتماعی، تاریخ‌مند و سیاسی دارد و سه مقطع تاریخی 28 مرداد 32، انقلاب 57 و اتفاقات سال 88 را به تصویر می‌کشد.

یکی دیگر از نکات قابل توجه این نمایش بازی قابل توجه حمیدرضا آذرنگ است که نقش پیرمردی فراموش کار و فلج را برعهده دارد. نقشی که به مانند همیشه به خوبی از عهده آن برآمده است. البته حضور پانته‌آ بهرام، علی سرابی و فریدون محرابی دیگر نقش آفرینان این نمایش که همگی بازیگرانی صاحب تجربه‌اند را نمی‌توان نادیده گرفت.

گفتنی است این نمایش بلافاصله پس از اتمام جشنواره‌ تئاترفجر، از 15 بهمن تا هشتم اسفندماه در تالار شمس (اقدسیه) برای عموم روی صحنه می‌رود.

مهرانگیز قهرمانی