سرویس تئاتر هنرآنلاین: "سند چشمانداز" باید که مسالهاش تئاتر باشد و آنچه در بطن تولید یک اثر به ویژه در یک گروه که دغدغه تئاتر تجربی دارد، چنین مسالهای مطرح می شود.
"سند چشمانداز" لحظاتی از تمرین یک تئاتر تجربی را نمایان میکند که در آن تمرینها به درستی پیش میرود اما اختلافاتی بین اعضا هست که مانع از انجام تمرین به شکل درستش خواهد شد. جمعی که باید به تئاتر بیندیشند اما روابط شان این وضعیت را تحت الشعاع خودش قرار میدهد.
شاید آنچه مانع از تحقق آن نگاه آرمانی یا ایدۀ اصلی در "سند چشمانداز" شده باشد همانا نبودن پیرنگ و حتی ضد پیرنگ است. این ساختار غیرمنسجم یادآور درامهای پسامدرنی است اما آنچه در آن اتفاق میافتد از برآیند درست اتفاقات و رویارویی اندیشهها شکل نگرفته است.
شاید شرایط یک کار تجربی در این اجرا مشخص نیست و این عامل اصلی بر هم ریختن همه چیز است. گروه دربارۀ تئاتر و تمرین ساخته و پرداخته شده است اما در بسیاری از جاها به دلیل بیان نامناسب صداها شنیده نمیشود. این نوع تناقضات است که برای مخاطب قابل درک نیست.
شاید پسامدرن در سطح قابل شکل گرفتن نباشد که واقعا هم در نمایش "سند چشمانداز" این اتفاق به عینه قابل لمس و درک است. وضعیت پسامدرن رویکرد انتقادی به همه چیز است و ما متاسفانه هنوز سنت را کنار نگذاشته و کاملا مدرن هم نشدهایم. ما در دورۀ بلاتکلیفی به سر میبریم و اینکه بخواهیم خود را پسامدرن بدانیم اشتباه است و پسامدرن ما بسیار متفاوت با آن چیزی است که در اروپا و آمریکا و ژاپن قابل لمس است. در آنجا از مدرن به سوی سنت حرکت میشود اما ما در برزخ سنت و مدرن واماندهایم. شاید در اینجا بشود رویارویی نزدیک و رودرروی سنت و مدرن را نوعی پسامدرن تلقی کرد. به هر دلیل در اینجا جنس دیگری از مواجهه رسم زندگی و اجتماع را سمت وسو میدهد با آنچه در کشورهای پیشرفته لمس شده است کاملا متفاوت است. بنابراین درنگ و کشف این دادهها و منطقها و انطباقهاست که ما را در نوشتن و اجرای یک تئاتر پسامدرن یاری خواهد کرد. وگرنه هر چیز برهم ریخته و غیر منجسمی پسامدرن نیست. باید درایت و فراستی در این مکاشفه باشد که "سند چشم انداز" در رویه و سطح باقی مانده است چون رودررویی حقایق و رویدادها نمیتواند بیانگر شرایط پسامدرن باشد. این ضعف عمدهای است که بقیه عناصر و حتی حضور بازیگران را از هم میپاشاند و زحمات گروه و نویسندگی رضا شاهبداغی و کارگردانی مهدی محمدی را از بین خواهد برد. باید بپذیریم که ما همواره مورد تهدید و انحراف و انحطاط هستیم و برای همین هم هنوز جریان تجربی و آوانگارد به مفهوم حقیقیاش نداریم با آنکه تلاشهای بسیاری هم شده است. این بر هم ریختگی روابط دختر و پسرها ربطی به نظم پسامدرن ندارد و این مسالهای مرتبط به عبور از دوره سنت به مدرن است و برای منظور قالبهای مدرن بهترین شیوۀ رویارویی با مسائل را پیش رویمان قرار خواهد داد. بنابراین بهتر میبود که بیش از هر چیزی دامنه اتفاقات و برهم ریختگی را در قالب یک ضد پیرنگ تعریف میکردیم که این خود شناسای گزارۀ اجرا برای درک و دریافت بهتر مسائل میبود. متاسفانه ما در بیشتر مواقع با حقایق پیرامونیمان کنار نمیآییم. دقیقا نمیدانیم جا پایمان کجاست و درست غلط های مصطلح را تکرار میکنیم بیآنکه بدانیم هنر به دنبال مصداقها و ما به ازاها عینیت مییابد و تحلیلگر مسائل بودن است که هنر را به دامنۀ دوام و بقای ذهنی مرتبط خواهد کرد.
اینکه دو سویه میدان سازه فلزی قرار دهیم و دو نفر در حال رنگ زدن و سمباده کشیدن باشند و این وسط هم گروه مشغول تمرین و بزرگترهای گروه به کوچکترها و تازه واردها به دلایل واهی توهین کنند این دقیقا اسمش مساله نیست و تئاتر به این شکل هیچگاه مفهوم نیافته است. شاید همین نکات ریز و جزیی است که روال درست "سند چشم انداز" را بر هم ریخته است و ما بیآنکه بخواهیم با چیزی مواجهه نشدهایم که حالا اسمش را تئاتر بگذاریم و اینکه بعد از این بخواهیم با دیدگاههای متفاوت آن را از زوایای مختلف کنکاش کنیم. رضا آشفته