سرویس تئاتر هنرآنلاین: اولین دغدغه یک نویسنده و کارگردان الزامأ آن است که آنچه مینویسد و یا اجرا میشود، کاملا دارای ساختار همان ژانر "هنری - ادبی" باشد که مورد نظر اوست؛ این الزام او را مقید میکند برای دستیابی به ضرباهنگ و ریتم محتوائی و اجرائی، عملا جزئیترین عناصر و داشتههای اثر را تحتالشعاع بیان و سبک و سیاق مدیوم "نمایش" قرار دهد. به همین دلیل اغلب، مقولههائی مثل رئالیستی یا حتی فانتزیک بودن موضوع و اثرتابع قراردادها و معیارهای خاصی میشود که نویسنده یا کارگردان، آنها را به عنوان مناسبترین ترفندهای ابتکاری در رابطه با شیوه بیان و سبک اجرائی، برای جلوه کامل اثر بر روی صحنه ارزیابی مینماید.
نمایش"مجلس قربانی سنمار" به نویسندگی بهرام بیضائی و کارگردانی شیما جوادپور با چنین رویکردی در متن و اجرا پیش میرود . البته در حوزه اجرا ضعفهائی وجود دارد، اما در کل کارگردان سعی کرده آنچه به روی صحنه میبرد و اجرا میشود، واقعأ از جنس "نمایش" باشد. کاربری نور موضعی که طراحی آن به عهده خود کارگردان بوده، به رغم آن که زیاد هم از آن استفاده شده، باز نمایشی و دراماتیک از کار درآمده و ژستها و فیگورهای پرسوناژ "سنمار" در حالات معمولی و نیزحرکات موزون و غیرموزونش به هنگامی که اسیر بندهای بیرونی و درونی است، خیلی زیبا و نمایشی به جلوه درآمده است.
نمایش "پرسوناژ محور" است و دیالوگها سهم زیادتری در بیرونی شدن درونیات و دراماتورژی اجرا دارند؛ این دیالوگها همانند سایر ارکان و عناصر نمایش کاملا برای بیان بر روی صحنه طراحی و پردازش شدهاند: "من که سنمارم، برمیخیزم تا بگویم چگونه فروافتادم"، "تقلا میکنم که تقلائی نکنم"، "این است سرنوشت آن که کاخی برشنهای رونده ساخت" ، "دو جهان نا یکسانیم، کنار هم، نه چون هم"، "من جهان را مثل روزی که خلق شده میخواهم" و ...
طراحی کارگردان برای شکلدهی میزانسنها براساس همان نگره قراردادی، اما خلاقانه به الزامات موضوع و اجراست. نمایش "مجلس قربانی سنمار" به نویسندگی بهرام بیضائی و کارگردانی شیما جوادپور نوعی بازگوئی و بازنمائی یک واقعه و اعتراف غیرمستقیم ( به کمک مدیوم نمایش ) به سهم داشتن چند عرب در کشتن "سنمار" ایرانی است. باید یادآور شد که موضوع نمایش واقعی است، اما شیوه اجرا بنا به الزامات و اقتضائات "بیان اجرائی در تئاتر" به کار گرفته شده و همین برجستهترین ویژگی این نمایش به شمار میرود. حرکات آهسته مصطلح به "اسلو مووشن" کاربری دراماتیکی پیدا کرده است. در این نمایش دیالوگها حالات و وضعیتهای جسمی و روحی پرسوناژها خیلی خوب و بصری به توصیف درآمده و کارگردان گویا متوجه این ویژگی شده و مضمون دیالوگها را عملا به طور صحنهای و اجرائی نشان میدهد. گاهی حرکات اضافی در بازی بازیگران دیگر دیده میشود. طراحی چهره و لباس "سنمار " بسیار حساب شده و مبتکرانه است: به سبب رنگ پارچهای که زیر نور سفید "سنمار" را تاحدی برهنه و نتیجتا بدون تعلقات دنیوی نشان میدهد، بجا و هوشمندانه است. استفاده از پارچه، ابزار و اشیاء بسیار کاربردی و کارکردی شده است، اما نشان دادن پرسوناژهای دیگر در اولین صحنه نمایش، به حالت پشت به "سنمار افتاده بر زمین" و آوردن دیالوگ "این کیست که بر خاک افتاده " از زبان همان افراد، میزانسنی غلط به شمار میرود. ضمنأ عصبیت بیش از حد بازیگران فرعی به هنگام بیان دیالوگها که عملأ به فریاد زدن شباهت دارد، نوعی ضعف است، چون پرسوناژها برای دعوا به صحنه نمیآیند.
نمایش "مجلس قربانی سنمار " به نویسندگی بهرام بیضائی و کارگردانی شیما جواد پور گرچه تأویلدار و رمزآمیز نیست، اما در کل خوب اجرا شده و کارگردان با شکل دهیها، میزانسنها و طراحیهای حساب شده هرصحنه به آن جلوههای تئاتری زیبا و نمایشی خاصی داده است.
حسن پارسایی