به گزارش هنرآنلاین ، برنامه "گفتوگوی اجتماعی" با موضوع حفاظت از اماکن تاریخی و با حضور دکتر امیر رضا فرهبد استاد دانشگاه و کارشناس میراث فرهنگی و مهندس مهرداد جوادی معاون اداره کل حفظ و احیای بناها، بافتها و محوطههای سازمان میراث فرهنگی کشور به روی آنتن رفت.
دکتر امیر رضا فرهبد با بیان اینکه اهمیت حفاظت از اماکن تاریخی، با تغییر تاریخ، تغییر میکند، اظهار داشت: این روزها که قیمت نفت افت کرده است، باید به سمت صنعت گردشگری روی بیاوریم. هنگامی که چنین کاری را انجام دهیم، بخواهیم یا نخواهیم، بناهای تاریخی تبدیل به منابع درآمدی ما خواهند شد.
وی با اشاره به اینکه اجداد ما این آثار و اماکن را از گذشته به یادگار گذاشتهاند، گفت: تک تک این آثار برگههای شناسنامه هویت سرزمین ما هستند که باید نسبت به حفظ آنها اهتمام داشته باشیم و به نسل آینده انتقال دهیم.
این استاد دانشگاه با اشاره به عدم توجه به آثار باستانی بیان داشت: در تهران حدود ۳۲۰ بنای ثبت شده داشتیم که در چند سال اخیر ۱۷ یا ۱۸ بنا از این تعداد تخریب شده است. آیا کسی یک تابلوی ارزشمند را تخریب میکند؟ تفاوت این تابلو با آن بنا، تنها در منقول و غیر منقول بودن است ولی مردم به دلیل اینکه اطلاع ندارند، به راحتی آنها را تخریب میکنند.
این کارشناس میراث فرهنگی با انتقاد از میراث فرهنگی گفت: چرا این سازمان به مردم اطلاع رسانی صحیحی انجام نمیدهد؟ فرضاً من که خانه ثبتی ارزشمند دارم ولی به من اطلاع نمیدهند که صاحب چه چیز ارزشمندی هستم. نهایت کاری که میکند این است که یک نامه میزنند که میخواهیم خانه شما را ثبت کنیم ولی آنقدر برای بخش خصوصی معضل فراهم میکنند که مردم ترجیح میدهند به سمت آن نروند.
در ادامه مهندس مهرداد جوادی با اشاره به جایگاه آموزش اظهار داشت: اینکه باید به همه کسانی که دارای خانه تاریخی هستند، اطلاع رسانی شود، باید بگویم این کار را سازمان میراث فرهنگی در حد خودش انجام میدهد.
وی تصریح کرد: آموزش مسئلهای است که تنها توسط سازمان میراث فرهنگی امکان پذیر نیست، زیرا این موضوع مسئلهای فرا سازمانی است. تا زمانی که ارزش افزوده زمین و خانه بر اثر تخریب بالا باشد، به سختی بتوانیم جلوی تخریب یک خانه تاریخی را بگیریم.
معاون اداره کل حفظ و احیای بناها، بافتها و محوطههای سازمان میراث فرهنگی کشور افزود: اگر امکانات در اختیار خانه تاریخی که به ثبت رسیده است، نگذاریم و از طرف دیگر قانون برای آن محدودیت نگذارد به صورتی که بعد از تخریب ۵ طبقه مجوز ساخت بگیرد، مردم باز به سمت تخریب ساختمانها خواهند رفت.
جوادی در خصوص میزان محدودیت و عملکرد سازمان میرات فرهنگی بیان داشت: وقتی میراث فرهنگی یک بنایی را ثبت میکند، مالک اجازه تخریب را ندارد ولی اگر این بنا تخریب شود، باز سازمان میراث فرهنگی اجازه خروج از ثبت را نخواهد داشت. حقیقت این است که اگر یک بنای تاریخی تخریب شود، آن اثر را از دست دادهایم، بعد از آن هر قانون و مجازاتی که بخواهیم بگذاریم، فایده ندارد.
در ادامه فرهبد با اشاره به اینکه قوانینی برای جلوگیری از تخریب ساختمانها داریم، گفت: شهرداری موظف است بر اساس آنچه که شورای شهر تائید کرده است به متراژ مساحت ساختمان تراکم سیار در اختیار مالکی که بنای آن ثبت شده است در شهر قرار دهد ولی عملاً چنین اتفاق نمیافتد.
وی ادامه داد: همچنین سازمان میراث فرهنگی باید برای حفظ و مرمت بناهای تاریخی به اشخاص بودجه بدهد ولی تخصیص این موضوع به بخش خصوصی صفر بوده است.
این استاد دانشگاه با ذکر خاطرهای در همین خصوص بیان داشت: یک ملک با ارزشی را در منطقه یک میخواستند تخریب کنند تا هتل بسازند. بنده به او توضیح دادم که این ملک بسیار با ارزش است و با تغییر کاربری میتواند به شرایط خیلی بهتری دست پیدا کند. او بعد از یک ساعت از این موضوع آشفته بود که چرا کسی درباره ارزش و اهمیت این ملک با او صحبت نکرده است. در واقع فرهنگ سازی و اطلاع رسانیمان ضعیف است.
فرهبد با بیان اینکه اگر در دیگر کشورها چرخ را اختراع کردند، نیازی نیست ما دوباره آن را اختراع کنیم، اظهار داشت: متاسفانه مطالعات میراث فرهنگی نسبت به بقیه کشورها در سازمان میراث فرهنگی صورت نمیگیرد تا بدانیم آنها چه اقداماتی انجام دادهاند.
وی با تصریح بر اینکه دولت نباید در این بخش پول بگذارد، بلکه بخش خصوصی باید چنین اقدامی انجام دهد، گفت: مسئله این است که بخش خصوصی حمایت نمیشود. میراث فرهنگی تحت فشار است و با این مدیریتها و طرحها، هر کاری انجام دهیم، به نتیجه نمیرسیم.
در ادامه جوادی با انتقاد از دیگر سازمان خاطرنشان کرد: یک زمانی دنبال این مسئله بودیم که سازمانها و ارگانهای مختلف به مالکین بناهایی که ثبت شده است، یارانه بدهند؛ یعنی در بخشهایی مانند پول آب و شهرداری و امثال آن، کمکهایی صورت بگیرد تا مالکین بناهای تاریخی از این خصوصیتها و مزیتها استفاده کنند.
معاون اداره کل حفظ و احیای بناهای میراث فرهنگی اضافه کرد: در رابطه با بناهای ثبتی که در اختیار بخش خصوصی است، برای تمام استانهایی که با ما تفاهم نامه امضا کردند، برایشان پول فرستادیم. نظارت این کار هم توسط میراث فرهنگی خود استانها صورت میگیرد.
وی افزود: تا جایی که اعتبارات برای سازمان میراث فرهنگی تخصیص داده شده است، داریم این کار را انجام میدهیم ولی به طور حتم اعتبارات کافی نیست و تناسبی بین تعداد بناهای ثبت شده و اعتباراتی که به سازمان میراث فرهنگی میرسد، وجود ندارد، این در حالی است که هر سال سازمان به مجلس تاکید و یادآوری میکند که این مسئله وجود دارد، ولی نتیجه آن خیلی زیاد نیست.
شایان ذکر است، برنامه "گفتوگوی اجتماعی" شنبه تا چهارشنبه ساعت ۱۳: ۳۰ از شبکه رادیویی گفتوگو پخش میشود و فایل صوتی آن برای علاقمندان در تارنمای شبکه موجود است.