سرویس تئاتر هنرآنلاین: دگردیسی پروانه شدن به نظر دوست منتقدی که آن را پیش از نگارنده دیده بود، نمایشی انتزاعی و فرمگرا است که دارای اندیشه نیست و نمیتواند در خور جشنوارۀ فجر و مردم ما باشد. اگر بخواهیم این فرمگرایی را با فرمزدگی بیمفهوم و بیسر و ته حاکم بر تئاتر ایران قیاس کنیم، خواه ناخواه پذیرش "دگردیسی پروانه شدن" بسیار بالاست. تنها به این دلیل که آنها امکانات فرمگرایی را میشناسند و سنجیده عمل میکنند چنانچه در این نمایش هم مهندسی صدا و پردازش تصویری در کمک گرفتن از تکنولوژی گویای جوانب مثبت کار است.
اگر دوست منتقد ما بداند که این نمایش نه برای بزرگسالان که بلکه برای نوجوان اجرا شده است، آن وقت؛ اول اینکه سطح توقعش را پایین خواهد آورد و دوم اینکه در سنجش با نیاز گروه نوجوانان به بررسی این کار خواهد پرداخت و در واقع خیلی هم اجرایش را متناسب با نیازهای این گروه سنی خواهد دید. ضمن اینکه به خود خواهد قبولاند که این نمایش لبریز از اندیشه است چنانچه هدف اصلی درک و دریافت راز آفرینش است.
فهم و درایت دگردیسی پروانه شدن 5 گام دارد:
گام یکم، پیش درآمد: در تالار مولوی پیش از ورود به محل اجرا دو بازیگر در لباسهایی بسیار غریب نکات برجسته و علمیای را به منظور آماده ساختن تماشاگران ارائه میکنند. این واگویهها ما را متوجه آغاز آفرینش خواهد کرد. بنابراین ما باید بدانیم که درباره چه چیزی داریم میرویم که به تماشا بنشینیم.
گام دوم، درآمد: آفرینش شکل گرفته است و ابتدا موجودات تک سلولی و به تدریج موجودات پر سلولی از گسترش و رشد آنان شکل خواهد گرفت. انگار همه در تکثیر و رشد ماده که همان برخورد مولکولی را یادآور خواهد شد، دارند مدارج عالی شدن را آغاز میکنند. نتیجه آغاز کرم برای قرار گرفتن در شفیره است.
گام دوم، شرح و بسط: همه موجودات در هم گره میخورند و در این هم تنیدگی است که شکلها و کارکردهای بسیاری مییابند.
گام سوم، نقطۀ اوج: نقطۀ اوج آفرینش همانا انسان است. انسان هم در این میان یک پر سلولی است که به گونهای دیگر دارد سیر خودش را آغاز میکند. او بعد از زایش است که در قیاس با دیگر موجودات توانمندیهای بیشتری را بروز خواهد داد. یعنی سیطرۀ و سلطۀ او درآفرینش کاملا قابل درک و فهم است.
گام چهارم، فرود: بیرون آمدن پروانهها از پوسته فهم هستی را انگار آسانتر میسازد. اینکه دگردیسی شکل معمول آفرینش است و از یک حالت معمول به حالت کاملتر و زیباتر سوق پیدا خواهد کرد. البته گروه مجار مدعیاند انسان زیباترین موجودات نیست بلکه زیباترین رویای تمام موجودات است و هنوز هم به مکال نرسیده است که البته هر دو ادعا، هم از منظر علمی و هم از منظر متافیزیکی رد شده است.
گام پنجم، مشارکت: انسان- تماشاگر در تماشای "دگردیسی پروانه شدن" تازه به بلوغ فکری برای رودررویی با خویشتن آگاه میشود، البته این قضیه برای نوجوانان به دلیل بودن در این وضعیت قابل لمستر است و بزرگسالان هم از این دوره گذرکردهاند و میتوانند برخورد نوستالژیک با این نوع مواجهه داشته باشند. این مشارکت بنابر هجمۀ تصاویر ناب و بکر و ایجاد هیجان ضمنی ممکن میشود و باید که هر فردی بعد از نمایش بتواند به گستره هستی پیوند بخورد و از آبشخورش به درک بهتری از آن برسد.
هدف از ارائه این نمایش ایجاد نگرۀ علمی در نوجوانان برای مواجهه با راز آفرینش است. اینکه از جایی دور اتفاقی آغاز شده و تا روزگار ما پیش آمده و همچنان این روند ادامه دارد.
گروه مجار کلمه را حذف میکند و در ترکیب بدن و پارچه و بهرهمندی از تکنولوژی صدا و تصویر به کامیابی در خور تاملی میرسد که خودش قابل پذیرش بسازد.
نمایشی که در آن بدن آماده و منعطف بازیگر هوشیار در خدمت اجراست که بشود به عنوان تکنیکی در ترکیب با پارچهها انواع شکلها، رویدادها و مهمتر فضاسازی را پرداخت کرد. در اینجا نمایاندن آفرینش در پردازش تصاویر در هم تنیده ممکن شده است و ما در مقام تماشاگر در این تماشاییترین لحظات هیجان زدهایم که این تصاویر چگونه باید مفهومسازی کنند که نریشن مکمل این ماجرا میشود و چه بهتر که به پارسی هم ترجمه شده و در لحظه به گوش میرسد. بنابراین بهانهای برای نفهمیدن نداریم!
در نمایش "دگردیسی پروانه شدن" سه مرحله را پیش روی خواهیم داشت که هدف کلی اثر هم همین است که پس از دیدن به درک اولیه از آفرینش برسیم و در درازمدت با اندیشیدن و بازنمایی این درک و فهم بتوانیم در پیوند با طبیعت در مقام ذرات مشترک هستی بکوشیم. برابری هایی که ما را متوجۀ مرتبه ای بالاتر از خویشتن خواهد ساخت. به امید آن روز و...