سرویس تجسمی هنرآنلاین: پریسا خضابی مجسمهساز و عضو شورای هنری هشتمین جشنواره بینالمللی هنرهای تجسمی فجر در گفتگو با خبرنگار هنرآنلاین درباره این رویداد هنری گفت: در این دوره با توجه به پشت سر گذاشتن هفت دوره، ضرورت تحول احساس میشد تا بتوانیم همسو با جریانات هنر معاصر پیش رویم. خط کشی بین رشتهها حذف و تعامل بین رشتهها بیشتر شده در واقع آثار ارائه شده با نگاه بینارسانهای و تلفیقی از رویکردها و نگرشهای متفاوت که از شکل خنثی و سنتی دورههای قبل به نحوی خارج شده است. امروزه دیگر، زیباییشناسی تا جایی تعریف میشود که تجربیات حوزههای متفاوت تجسمی با وجوه مفهومی اثر همخوانی داشته باشد، در این دوره سعی شده مباحث جدیدتری مطرح شود تا محلی باشد جهت نمایش دغدغههای به روز پیشروترین هنرمندان معاصرکشور.
وی افزود: این نوع نگاه، تحولی در خلق آثار هنری در جشنواره فجر بوجود میآورد و به نوعی در توسعه هنر معاصر تاثیرات بسزایی دارد. در جهان هنر معاصر، سالهاست صحبت از نگاه بینارشتهای و مدیومهای تعاملی است، در این دوره با تغییر رویکرد جشنواره چالشهای جدیدی شکل گرفت، مثلا اینکه چطور میتوانیم یک اثر حجمی سه بعدی را از طریق یک رسانه دو بعدی تجربه کنیم، و برای بیان یک مفهوم، شی سه بعدی را نه با نگاه مدرنیستی، چطور مستندسازی کنیم. اینکه مجسمهای که همیشه از جنس سخت تعریف شده چگونه میتوان از طریق رسانه دو بعدی مجسم کرده و به یک دریافت جدید از آن رسید. خضابی درباره مدیومهای مختلف این دوره از جشنواره و استفاده از آنها اظهار کرد: به مجسمه به صورت صرف نگاه نشد بلکه در تعامل با هنرهای دیگر قرار گرفته؛ اینکه اثر مشخصا مجسمه است یا نقاشی یا ویدئو مهم نبود بلکه تعامل بین رشتهها در پذیرش آثار و نحوه ارائه اثر مهم بود. اما چون هنرمندان برای اولین دوره بود که با این تغییر رویکرد در جشنواره فجر روبه رو شدند، با همان نگاه خاص رشتهای نیز وارد شدند. آنچه برای شورای هنری مهم بود، هدف اولیه جشنواره که آثار چقدر به روند هنر معاصر نزدیک است. این هنرمند مجسمهساز ادامه داد: آثار با نگاهی بررسی شد که چقدر پیشرو بوده و چقدر آن نگاه خنثی به یک بیان جدید رسیده است. با تامل به اینکه این انتخاب آثار در این دوره، خود میتواند الگوسازی برای سالهای بعد باشد. بنابراین با پتانسیلهای نهفته در اثر، ورای مفهوم موجود در آن با تامل بیشتری بررسی شد.
وی با اشاره به این که یکی از محسنات جشنواره هنرهای تجسمی فجر نظم هر ساله آن در زمان برگزاری است اظهار کرد: برگزاری زمان مشخص جشنواره باعث میشود تا تکلیفش با هنرمندان روشن باشد. اگر چه موافقم که دبیرخانه جشنواره باید بتواند در طی سال فعال باشد تا هنرمندان بتوانند در مدت زمان بیشتری با توجه به فراخوان و تم اختصاصی جشنواره به خلق اثر بپردازند.
این هنرمند افزود: این در حالیست که متاسفانه بسیاری از بینالهای ما به جهت تغییر مدیریت و نوسانات تصمیمگیری مسئولین در زمان خود برگزار نمیشوند. درحالیکه بینالها میتوانند در جریانات هنر معاصر به نحو مطلوبی اثرگذار باشند. هرچقدر این زمان در جای خود ثابت شود، قطعا تاثیر بیشتری در روند پویای هنر معاصر دارد تا بتواند آخرین دستاوردهای هنرمندان فرهیخته را به نمایش بگذارد ولی وقتی این اتفاق رخ نمیدهد تاثیرش نیز به مراتب کمتر خواهد بود. متاسفانه بینالها علاوه برمعضلات یادشده در کنار عدم تغییر در ساختار برگزاری آن نسبت به دورههای قبل و تکرار بیهوده در هر دوره، عدم برنامهریزی منسجم و اصولی بر مبنای معیارهای بینالمللی، عدم شناخت کافی از مباحث نظری معاصر و.... در وضعیت بلاتکلیفی قرار دارند.
خضابی با اشاره به روند جشنواره هنرهای تجسمی فجر گفت: جشنواره تجسمی فجر توانسته سالانه در زمان مشخص خود برگزار شود که اگر بتواند با برنامهریزی منسجم علاوه بر نمایش آثار، در تعامل با شهروندان قرار گیرد میتواند بستر مناسبی جهت گفتمان فرهنگی باشد، گفتمانی که پتانسیل رشد فرهنگ جدیدی از خود را دارد. از این منظر میشود یک آینده خوب را برای جشنواره فجر ترسیم کرد، ضمن این که جشنواره میتواند محرکی باشد برای برگزاری بینالها. عضو شورای هنری درباره کیفیت آثار ارسال شده به دبیرخانه جشنواره و ارزیابی آنها توضیح داد: با توجه به تغییر این روند، هنرمندان این جشنوازه نیازمند زمان هستند تا با نگاه جدید به خلق اثر بپردازند. تعریف جدید جشنواره فجر با روند رو به رشد آن هنوز جا دارد تا در دورههای بعدی منتظر اتفاقات خوب و موفقتری باشد. وی با پیشنهاد این که جشنواره تجسمی فجر را باید از فضای گالریها و موزه خارج کرد و به سطح شهر آورد، ادامه داد: جشنواره فجر میتواند یک رابطه تعاملی با کل شهر داشته باشد و درحد یک جشنواره در گالری و موزه دیده نشود، بسیار فراگیر و توام با برنامهریزی باشد تا عموم مردم را با خود همراه کرده و حوزه بصریشان را ارتقاء دهد. امروزه در برگزاری جشنوارههای هنری جهان فقط به هنرمندان و نمایش آثار آنها تکیه نمیشود بلکه شهروندان نیز در این جریان به شکل هوشمندانهای شرکت داده میشوند. خضابی افزود: به طور مثال با برنامهریزی از طریق دانشکدههای هنر و دانشجویان میتوان با مدارس تعامل بیشتری داشت تا با یک پویایی، بخش اعظمی از جوانان و دانش آموزان با هنر، روند خلق اثر هنری، چگونگی درک آثار هنری، شیوههای برخورد با هنرمعاصر و... آشنا گردند حتی میتوان تورهایی برای شهروندان در نظر گرفت تا به دیدن این آثار تشویق شوند و در بازدید به شکلی هوشمندانه نه تنها به دغدغه هنریشان پاسخ داده شود، بلکه نگرش نوینی را در شکلگیری اثر هنری با حضور شهروندان تعریف کرد. امروزه برگزاری جشنوارههایی از این دست میتواند حتی بر اقتصاد شهر محل برگزاری تأثیرگذار باشد. عضو شورای هنری جشنواره هشتم هنرهای تجسمی فجر گفت: امروزه تفکیک هنر از فرهنگ و جامعه بسیار دشوار است و این شکل از حرکتهای شهری باعث میشود، گفتمانی در اجتماع معاصر با هنر شکل بگیرد که پتانسیل رشد فرهنگ جدیدی را در خود دارد. برگزاری جشنواره فجر جای کار بسیاری دارد و در این راستا تعامل شهرداری و وزارت ارشاد حتی میتواند در ارتقای زیباییشناسی شهر موثر باشد.