سرویس تئاتر هنرآنلاین: در پی رشد روز افزون سالنهای خصوصی تئاتر و فعالیتهای مثبت و خلاقانه این سالنها در جذب مخاطب و گروههای تئاتری، حمایت از این تماشاخانهها در جشنواره تئاتر امسال یکی از رویکردهای مهم مرکز هنرهای نمایشی محسوب میشود.
مهدی شفیعی مدیرکل مرکز هنرهای نمایشی با تاکید بر ضرورت برنامهریزیهای مناسب جهت فراهم آوردن شرایطی جهت تقویت تماشاخانههای خصوصی، تصریح کرد: دولت باید تصدیگری خود را در بخش سالن تئاتر و حتی برگزاری رخدادهای تئاتری کاهش دهد و صرفا نقش نظارتی و حمایتی داشته باشد. خوشبختانه امروز جریان تاسیس سالن تئاتر توسط بخش خصوصی سرعت مناسبی پیدا کرده و از همین رو باید شرایطی فراهم شود تا فضای لازم برای گسترش این بخش در سراسر کشور فراهم شود.
او وضعیت تئاتر کشور را در حال دوران گذار توصیف کرد و افزود: ما در جامعه با شرایطی مواجه هستیم که اجرای تئاتر را نسبت به گذشته متفاوت میکند. جمعیت کثیری از فارغالتحصیلان و دستاندرکاران تئاتر به این حوزه افزوده شدهاند و از سویی دیگر هم در جامعه با افزایش مخاطب تئاتر مواجه هستیم که همه اینها موجب میشود نسبت به گذشته نگاه متفاوتتری به تئاتر داشته باشیم. به این ترتیب باید سختافزارهای تئاتری را متناسب با ظرفیت تئاتر افزایش دهیم.
شفیعی همچنین خاطرنشان کرد: در حال حاضر بیش از ۲۲ تماشاخانه خصوصی داریم که نزدیک به هزار و نهصد صندلی به سالنهای تئاتر در تهران اضافه شده است. بر این اساس ما باید در نگاههای سیاستگذاری و حمایتی متناسب با شرایط جدید سیاستگذاری کنیم که بتوانیم حمایت خود را به سمت بخش خصوصی و توجه به مخاطب و گروههای مختلف تئاتری سوق دهیم تا وضعیت موجود تئاتر را ارتقاء دهیم.
بر این اساس در راستای رویکرد اصلی اداره کل هنرهای نمایشی مبنی بر حمایت و تقویت تماشاخانههای خصوصی در دوره مدیریتی جدید؛ قرار است بخش جدیدی با عنوان "به علاوه جشنواره تئاتر فجر" در جشنواره سی و چهارم برگزار شود. دبیرخانه سی و چهارمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر نیز بر همین اساس و با هدف دستیابی به این هدف بخش جدیدی را با همکاری تماشاخانههای خصوصی در جدول برنامههای امسال گنجانده است.
در این بخش تماشاخانههای خصوصی با همکاری دبیرخانه جشنواره، رپرتواری از آثار اجرا شده در تماشاخانه خود را در روزهای برگزاری سی و چهارمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر برگزار میکنند که تماشاخانههای آناهید، ارغنون، باران، دا، سه نقطه، مشایخی و موج نو از جمله این تماشاخانههای خصوصی هستند. از این رو برآن شدیم تا اطلاعاتی را درباره این تماشاخانههای خصوصی در اختیار مخاطبین این جشنواره قرار دهیم.
تئاترباران؛ سالن تئاتری هم طراز با سالنهای کوچک تئاتر شهر
تماشاخانه باران با سابقه چند سال فعالیت در حوزه آموزشی و بنا کردن پلاتوهایی برای تمرین تئاتر، امروز با کشف و معرفی فضایی مناسب تبدیل به یکی از مطرحترین سالنهای تئاتر شده است که نه تنها از سالنهای کوچک مجموعه تئاتر شهر چیزی کم ندارد، بلکه به لحاظ معماری از وضعیت مطلوب و استانداردی هم برخورداراست.
خیام وقار کاشانی و فهیمه امنزاده به عنوان دو هنرمند فعال در عرصه تئاتر که با شراکت سنجیده خود دو امکان فردی را به یک امکان جمعی و شراکتی تبدیل کردهاند در گام نخست با تجمیع ایده و پتانسیل اقتصادی، شرایطی را ایجاد کردهاند تا در میان سالنهای کوچک تئاتر، شاهد یک سالن در اندازه و کیفیت مناسب باشیم. سالنی که حالا میتواند حرفهایهای تئاتر را برای تولید نمایش به سمت خود بکشاند. این مجموعه با سالنی بلک باکس با ظرفیت ۱۲۱ نفر با زیربنای ۵۰۰ متر با امکانات فنی، صوتی و تصویری لحاظ شده، علاوه بر لابی، کافیشاپ و فروشگاه محصولات فرهنگی مجهز به شش اتاق گریم است.
خیام وقار کاشانی مدیر این تماشاخانه در معرفی این تماشاخانه به خبرنگار هنرآنلاین گفت: سالن باران با عرض ۹ متر و عمق ۱۶ متر ۱۲۱ صندلی دارد اما معمولا در اجراهای پرمخاطب و در ایام جشنوارهها تا سقف ۱۵۰ نفر تماشاچی را هم میزبانی کردهایم. همچنین به دلیل اینکه ما برای تامین هزینههای سالن مجبوریم در روز دو تا سه اجرا داشته باشیم، سعی کردیم جایگاه مناسبی برای تماشاگران هم در داخل سالن و هم در سالن انتظار فراهم کنیم و قسمتی را نیز در این مجموعه برای کافه به عنوان بخش رفاهی برای هنرمندان و مخاطبان در نظر گرفتیم.
خانه نمایش دا؛ تماشاخانهای با تجهیزات و امکانات پرتابل
در میان تماشاخانهها و سالنهای خصوصی که در چند سال اخیر در سطح شهر تهران فعالیت خود را آغاز کردند، خانه نمایش "آو"، یکی از این تماشاخانههای خصوصی حاصل بازسازی یک سرداب قدیمی واقع در حوالی میدان فاطمی است که به دلیل اجرای مستمر آثار متفاوت و با کیفیت، توانسته کارنامه قابل قبولی از خود در بین سالنهای خصوصی تئاتر به جای بگذارد و مهمتر اینکه توانسته، تماشاگران ثابتی را نیز برای نمایشهایی که در این سالن اجرا میشدند، از بین علاقهمندان تئاتر دست و پا کند، مدتی قبل اما گروه نمایشی "آو" به سبب برخی مشکلات پیش آمده مجبور به تعطیلی این تماشاخانه و همچنین تغییر سرپرست خود شدند اما مدتی بعد این تماشاخانه با همین کاربری با نامی دیگر تحت عنوان خانه نمایش "دا" با مددیریت گروه تئاتری جدید بار دیگر فعالیت خود را ازسر گرفت.
سعید نادری مدیر داخلی خانه نمایش "دا" با اشاره به تجهیزات و امکانات این تماشاخانه به خبرنگار تئاتر هنرآنلاین گفت: با توجه به فضای تماشاخانه سعی کردیم این مکان را به گونهای طراحی کنیم که قابلیت هر نوع اجرای نمایشی را داشته باشد، تمام وسایلی که در اینجا به کار گرفته شده از نورپردازی تا جایگاه تماشاگران و بسیاری چیزهای دیگر کاملا پرتابل است یعنی گروههای تئاتری به هر شکلی که مایل باشند میتوانند در اینجا نمایش اجرا کنند. این تماشاخانه حدود هشت پروژکتور دارد. جایگاه تماشاگران، اتاق گریم و اتاق فرمان تماشاخانه هم پرتابل است؛ به این معنی که اتاق فرمان ما به گونهای طراحی شده که قابل جابجایی است و اتاق گریم هم در انتهای سالن قرار دارد اما آن هم قابل تغییر است.
او با اشاره به تعداد ظرفیت تماشاگران این تماشاخانه، خاطرنشان کرد: اگر نمایش در فضای بلکباکس اجرا شود، با توجه به جایگاهی که برای تماشاگران طراحی کردهایم تا حدود ۵۰ نفر ظرفیت دارد اما اگر از فضای سالن به شکلدیگری استفاده شود، تعداد تماشاگران قطعا بیشتر خواهد شد و تعداد ظرفیت تماشاگران به حدود ۱۰۰ نفر هم میرسد. برای جایگاه تماشاگران سه لته چرخدار در نظر گرفتیم و هر لته حدود ۱۲ تا ۱۳ نفر گنجایش دارد که قابل جابجایی است؛ علاوه بر این در صورت افزایش تماشاگران از یک سری صندلیهای استوانهای شکل هم استفاده میکنیم.
سالن موج نو میزبان نمایشهایی با معیارهای هنری و تجربی
سالن موج نو نیز یکی دیگر از سالنهای خصوصی تازه تاسیس تئاتر است که در ساختمانی نسبتا قدیمی و کوچک اما صمیمی واقع در خیابان رودبار شرقی، میرداماد مشغول فعالیت است. تماشاخانه موج نو از آذرماه سال ۹۳ با اجرای نمایش "باغوحش شیشهای" به کارگردانی مهرداد مصطفوی آغاز به کار کرده و تاکنون بیش از ۱۷ اثر نمایشی را میزبانی کرده است. این تماشاخانه به اذعان گردانندگان آن سعی بر این دارد تا نمایشهایی بر اساس معیارهای هنری و تجربی را میزبانی کند.
میلاد شجره که از سوی مهدی کوهیان مدیرعامل موسسه فرهنگی هنری موج نو به عنوان مدیر این تماشاخانه معرفی شده است در معرفی ظرفیت، ویژگیها و امکانات این تماشاخانه به هنرآنلاین گفت: این تماشاخانه دارای یک سالن تئاتر با ظرفیت ۵۰ نفر با سنی به عمق ۶ متر و عرض ۶ متر و ارتفاع ۴ متر است. در طبقه زیرین سالن اتاق گریم و در طبقه بالای سالن اتاق فرمان قرار دارد. از آنجا که هر ساختمان تئاتر باید فضایی برای گپ و گفت داشته باشد، خوشبختانه تماشاخانه موج نو نیز با وجود حیاط کوچک و ایجاد کافهای دنج و کوچک به خوبی این فضا را فراهم کرده است. به طور کلی میتوان گفت این تماشاخانه همه نوع امکاناتی را در ابعاد کوچک دارا است.
ارغنون؛ تماشاخانهای با استاندارها و امکانات حرفهای تئاتر
تماشاخانه ارغنون یکی از سالنهای خصوصی تازه تاسیس تئاتر است که در باغی زیبا و پر از درخت در خیابان نوفل لوشاتو واقع شده است. این باغ دارای دو عمارت قدیمی است که متعلق به بیش از ۷۰ سال پیش است که برای تبدیل کردن آن به پلاتو نمایشی و سالن اجرا بازسازی شده است. اما به گفته مدیر این تماشاخانه در این تعمیرات بافت اثر به هم نریخته و حتی پنجرههای آن هم تغییری نکرده است. این تماشاخانه از ۱۵ شهریورماه همزمان با آغاز اجراهای نمایش "چشم بر هم زدن" به کارگردانی محمد زیکساری افتتاح شده است.
محمد صمدی مدیر تماشاخانه ارغنون درباره امکانات فنی سالن تئاتر این تماشاخانه گفت: سعی کردیم استاندارهایی را که برای هر سالن تئاتری ضروری است به طور کامل رعایت کنیم. امکاناتی نظیر اینکه سالن دارای آکوستیک، نور و سیستم صوتی حرفهای باشد و به این ترتیب سعی کردیم استاندارهای یک سالن تئاتر را با کیفیت بالا رعایت کنیم. بر این اساس در این سالن از نورهای ایتالیایی درجه یک و سه اسپلیت در سه جهت مختلف استفاده شده و کف سالن و صندلیها هم از کیفیت بسیار خوبی برخوردار هستند. به لحاظ فنی نیز سعی شده بهترین امکانات در طراحی این سالن مورد استفاده قرار گیرد.
صمدی در خصوص ظرفیت سالن نمایش نیز افزود: این تماشاخانه یک سالن اصلی دارد که دارای ۱۱۰ صندلی است اما زمانی که نمایشی بخواهد خارج از ظرفیت تماشاگر داشته باشد چیزی حدود ۱۳۰ نفر تماشاگر میتوانند در سالن جای بگیرند. این تماشخانه همچنین دارای دو پلاتو ۴۵ متری، یک پلاتو ۴۰ متری و یک پلاتو ۶۵ متری است که همه این پلاتوها نیز آگوستیک و دارای تهویه مناسب هستند. سعی کردیم تا جایی که امکان دارد همه این استاندارها را رعایت کنیم تا در حقیقت شاهد امکانات حرفهای برای هنرمندان حرفهای باشیم و بتوانیم کاری با استاندارد بالا ارائه دهیم.
تماشاخانه "مان"؛ سالنی بلک باکس با با ظرفیت ۵۱ نفر تماشاگر
تماشاخانه استاد جمشید مشایخی (مان) یکی دیگر از سالنهای خصوصی تئاتر است که با وجود اینکه زمانی بیشتر از دو سال از تاسیس آن نمیگذرد تاکنون بیش از ۵۰ اثر نمایشی از گروههای تئاتری خردسال و نوجوان گرفته تا هنرمندان برجسته و شناخته شدهای همچون منیژه محامدی را میزبانی کرده است.
این تماشاخانه واقع در ضلع شمال غربی چهار راه ولیعصر و زیرمجموعه مرکز آفرینشهای هنری تئاتر مان است که فعالیت خود را از ۱۹ دی ماه ۹۲ با میزبانی کارگاه آموزشی "رویای پروانهای" به سرپرستی جونجو کیم از کره جنوبی و در قالب کارگاههای آموزشی سی و دومین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر آغاز کرد و در سوم اسفندماه همین سال با حضور هنرمندان برجسته تئاتر کشور به طور رسمی افتتاح شد.
شاهین چگینی در معرفی این تماشاخانه به لحاظ تجهیزات و امکانات به هنرآنلاین گفت: این تماشاخانه یک سالن بلک باکس ۱۰۰ متری است که در یک ضلع آن ۵۱ صندلی برای تماشاگران تعبیه شده است و چنانچه این ضلع را از سالن کم کنیم فضای اجرایی صحنه ۵/۷ در ۱۰ است و این یعنی ۷۵ مترفضای صحنه است. این سالن دارای دو اتاق پشت صحنه است که مخصوص گریم و استفاده گروهها تعبیه شده است به اضافه اتاق فرمان که در فضایی مجزا و در طبقه بالای سالن قرار دارد.
چگینی در رابطه با ظرفیت تماشاگران این سالن خاطرنشان کرد: ۵۱ صندلی در این سالن تعبیه شده است که البته در اجراهایی که با تماشاگران بیشتری مواجه باشند تماشاگران در دو ردیف روی زمین مینشینند و نمایش را تماشا میکنند، بنابراین به طور کلی میتوان گفت؛ تقریبا چیزی حدود ۷۰ تا ۷۵ نفر تماشاگر در این سالن جای میگیرند.
مدیر مجموعه تئاتر مان در رابطه با تجهیزات اتاق فرمان نیز افزود: تجهزات اولیه برای اجرای نمایش کاملا فراهم است اما این تجهیزات قابلیت ارتقاء دارد که این هم در برنامههای ما گنجانده شده که در آینده بتوانیم آنها را ارتقاء دهیم.
سه نقطه؛ تماشاخانهای با امکانات تئاتر شهر در مقیاس یک صدم
تماشاخانه سه نقطه یکی از فعالترین و قدیمیترین سالنهای نمایش خصوصی است که درحال حاضر به یک مجموعه فرهنگی و هنری تبدیل شده است و در حوزه هنرهای نمایشی در ساختمانی واقع در بلوار کشاورز، خیابان کبکانیان فعالیت میکند.
محمد نجفی مدیر تماشاخانه سه نقطه در معرفی این تماشاخانه به هنرآنلاین گفت: در حال حاضر سالنهای ما امکانات لازم را برای اجرا دارند. بر این اساس سالن خسرو شکیبایی دارای ظرفیتی حدود ۵۴ نفر است. روی سکوها صندلی گذاشتیم و تماشاگران میتوانند روی صندلیهای مبلهای که جزء تجهیزات جدید ما است بنشینند و همچنین برای این سالن نورهای تئاتری و سیستم تهویه ایرکاندیشن تهیه کردیم. به علاوه به دلیل وجود آموزشگاه، سالن، پلاتوی تمرین، کافه و کتابخانه به مانند تئاتر شهر هرچه که در این مجموعه وجود دارد اینجا هم در مقیاس یک صدم وجود دارد.
نجفی با تاکید بر اهمیت فراهم کردن امکانات مناسب اجرایی در سالنهای نمایش، خاطرنشان کرد: سالنهای خصوصی به این دلیل که در خانه ساخته شدهاند سالنهای استاندارد تئاتر نیستند اما حالا که این امکان را نداریم که سالنهای بزرگتر بسازیم، این اتفاق که امکان و مجوزی فراهم شده که میتوانیم سالن بزرگ یک خانه را به محل نمایش تبدیل کنیم و دست کم ۵۰ نفر تماشاگر به دنیای تئاتر اضافه کنیم خود غنیمتی است. به این ترتیب سالن شکیبایی با این تجهیزات و با سنی که حدود شش متر عمق و ۵ متر عرض دارد و شش ردیف سکوهایی که در مجموع ۵۴ نفز ظرفیت دارد و اتاق فرمانی که مجهز به سیستم صوت و نور است کار خود را آغاز کرد.
او همچنین در معرفی سالن استاد رکن الدین خسروی به لحاظ تجهیزات و امکانات ادامه داد: این سالن هم حدود ۷۵ نفر ظرفیت دارد و سالنی است که امکان اجرای آن به لحاظ سن متفاوت است به همین دلیل ما سکوهای این سالن را چرخدار در نظر گرفتیم که به صورت دوسو، تک سو و سه سو مورد استفاده قرار بگیرد اما من به عنوان مدیر این مجموعه که دستی هم بر کارگردانی تئاتر دارم اگر بخواهم در این سالن، نمایش اجرا کنم ترجیحا آن را به صورت سه سو اجرا خواهم کرد. چرا که به این ترتیب عیبهای این سالن که داشتن دو ستون است در محیط اجرایی کاملا برطرف میشود.
آناهید؛ تماشاخانهای با ظرفیت ۱۲۰ تا ۱۴۰ نفر تماشاگر
تماشاخانه آناهید اما در میان این هفت سالن تئاتر که قرار است در برگزاری سی و چهارمین جشنواره تئاتر فجر مشارکت کنند از همه تازه نفستر است و از زمان تاسیس آن تا کنون دو ماه بیشتر نمیگذرد. این تماشاخانههای در میدان فلسطین، خیابان طالقانی غربی، قبل از سینما عصر جدید واقع شده است.
نادر فلاح در معرفی تماشاخانه آناهید یه هنرآنلاین گفت: ۲ طبقه فوقانی این تماشاخانه تبدیل به پلاتو تمرین و محل برگزاری کارگاههای آموزشی و کلاسهای تئوری شده است. این تماشاخانه یک سالن بلک باکس است و نسبت به تماشاخانههای خصوصی از وسعت زیادی برخوردار است. صندلیهای سالن پرتابل هستند. اگر صندلیها به صورت یکسویه چیده شوند ظرفیت سالن بین ۱۲۰ تا ۱۴۰ نفر خواهد بود اما اگر صندلیها چندسویه چیده شوند تا ۱۸۰ نفر هم در سالن جا میشوند.
انتهای پیام/