به گزارش هنرآنلاین به نقل از روابط عمومی اداره کل هنرهای نمایشی، شب گذشته سالن مشاهیر مجموعه تئاتر شهر میزبان جمعی از هنرمندان و دانشجویان تئاتر بود که برای شنیدن سخنرانی رضا سرور گرد آمده بودند. مهدی شفیعی، دکتر محمدرضا خاکی، محمد میرعلی اکبری، افشین خورشید باختری، رکسانا مهرافزون و... از جمله هنرمندانی بودند که در این نشست حضور داشتند.
رضا سرور که با موضوع " معرفی کارگردانان معاصر لهستان " صحبت میکرد محدوده مورد بررسی خود را از سال ۱۹۸۹ به بعد تعریف کرده و با اشارهای به وضعیت سیاسی لهستان به تأثیر سیاست بر فرهنگ و هنر این سرزمین پرداخت.
او بیان کرد: در دوره استیلای نازی و پس از آن استالینیزم در این سرزمین آثار به شدت تمثیلی هستند و سراسر از تمهیدات و آیرونیهای سیاسی پر شدهاند. هیچ چیز صراحت آمیز در کارهایشان دیده نمیشود. همه چیز سیاسی است و مکتبهایی که در اصل سیاسی نبودند هم وقتی به لهستان میرسیدند رنگ سیاست به خود میگرفتند. تنهایی وجود فرد، عدم امکانات، پوچی و یاوگی که در غرب مسئلهای وجودی است در لهستان به تحمیل سیاست تبدیل میشود.
سرور ادامه داد: پس از اعتراضات ۱۹۸۹ نسلی شکل میگیرد که به آنها نسل جوان و مستعد میگویند. کریستین لوپا در این جمع از همه تأثیرگذارتر است زیرا به خلق یک سیستم بازیگری دست یافت که نسل بعد همگی از پیروان او بودند.
او پایه سیستم لوپا را توجه بر رویاها، امیال سرکوبشده و تعاملات درونی عنوان کرده و افزود: این کارگردان تحت تأثیر آموزههای یونگ بود و جدال فرد را با ضمیر ناخودآگاهش نشان میداد. پس از مدتها تلاش به این نتیجه رسید که تنها راه غلبه بر رئالیست، کنترل و دستکاری زمان است. هنگامی که تمپو کند شود یا مکثها طولانی گردد، از رئالیست خارج میشویم.
این کارگردان تئاتر ادامه داد: دومین دستاورد او این بود که منطق توالی زمان را باید به هم ریخت و سومین نکته این بود که توازی اتفاقات وقتی با هم به وقوع میپیوندند تصور ما را از زمان به هم میریزند. لوپا هیچ متنی را در لهستان مناسب این اجرا نیافت بنابر این به سراغ رمانها و آثار منثور اتریشی رفت.
او نظریه دیگر لوپا را در خصوص بازیگری بیان کرده و توضیح داد: بازیگر هرگز به طور کامل شخصیت را درک نمیکند و همواره دوگانگی نقش و بازیگر وجود دارد. نقش و بازیگر تمثیل آن حیوان افسانهای هستند که نیمی انسان و نیمی اسب است. نقش بالاتنه انسانی و بازیگر پایینتنه اسب را تشکیل میدهد و تنها در مراحل تمرین است که سوار بهتدریج بر اسب مسلط میشود. بازیگر با نیرویی بزرگتر از خودش هدایت میشود.
وی از میان شاگردان لوپا به وارلی کیفسکی که تابوهای اجتماعی و اخلاقی را در صحنه تئاتر لهستان شکست و پلاتا که تأکید ویژهای بر عنصر مکان در شکلگیری آثارش داشت اشاره کرد.
رضا سرور درباره نقش مکان در آثار پلاتا گفت: وقتی پلاتا هملت را روی صحنه میبرد اول میپرسد داستان کجا اتفاق میافتد و بعد پاسخ میدهد وقتی شکسپیر مینویسد چیزی در کشور دانمارک گندیده است منظورش کشور خودش است. من هم آن را در کشور خودم میبینم و روح ملت و جامعه من باید در آن متبلور شود. برای من چنین مکانی گدانسک است. گدانسک، السینور من است.
سؤال دوم پلاتا این است که غاصب کیست؟ جوانانی در نمایشنامه هملت هستند که رویکردهای متفاوتی به سیاست حاکم دارند اما همگی له میشوند. جوانان دهه ۹۰ چه گرایشهایی دارند؟ این گرایشها آنقدر برآشوبنده بود که مدیریت دولتی لهستان آن را تحمل نکرده و جلو این اجرا را گرفتند.
رضا سرور در ادامه این سخنرانی به ارائه مثالهایی از اجرای نمایش و معرفی هنرمندانی که در این فاصله زمانی کارکردهاند پرداخت. پایانبخش هفته تئاتر لهستان در سالن چهارسو مجموعه تئاتر اجرای نمایش "وضعیت صفر" با بازی و کارگردانی آتیلا پسیانی بود. مدیر کل هنرهای نمایشی و دکتر محمدرضا خاکی در خاتمه این نمایش در پشت صحنه اجرا حاضر شده و از تلاش گروه، آتیلا پسیانی و محمد چرمشیر قدردانی کردند.
وضعیت صفر که در بستری از جنگهای جهانی اتفاق میافتد و تأثیرات روانی رویدادهای جنگ، تنهایی انسان، ترسها و اضطرابهایش را نشان میدهد.
انتهای پیام/