سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: ابوالفضل پاشا در پاسخ به این سوال که شاعران ساده نویس فروش خوبی دارند؛ این فروش را چطور ارزیابی می‌کنید، گفت: "فروش" زمانی مطرح است که ما در یک قیاس تاریخی به یک نتیجه گیری خوب برسیم. کتاب‌های به ظاهر شعر یا به تعبیر براهنی "خر رنگ کنی" که به چاپ چندم می‌رسد تیراژشان چند تاست؟ دست بالا هزارتاست.

او ادامه داد: وقتی کتابی از مارکز در زادگاه او با تیراژ یک میلیون چاپ می‌شود و بدون اینکه تبلیغ دولتی پشتوانه‌ی آن باشد یا نهادی بخواهد مردم را تشویق یا تهییج کند، مردم به شکل خودجوش انتشار یک میلیونی کتاب را جشن می‌گیرند، در چنین حالتی می‌توانیم به این استقبال نان "فروش" بگذاریم، چون هم مردم می‌خواهند، هم نویسنده تکلیفش را می‌داند، هم ناشر. پاشا گفت:ما اگر هزار بار هم این کتاب‌هایمان 1000 نسخه‌ای منتشر شود، نتیجه‌اش می‌شود یک میلیون. چاپ اول کتابهای شعر ما در دهه‌ی پنجاه با احتساب جمعیت سی و شش میلیونی ایران با شمارگانی در حدود سه هزار نسخه منتشر می‌شد. الان که جمعیت کشور تقریبا دو برابر شده باید شش هزار تا شود وانگهی باید توجه کنیم که معرفت و دانش مردم هم بالا رفته و ما باید حتی انتظاری بیش از شش هزار تا داشته باشیم، در حالی که الان شمارگان کتاب‌های ما رسیده به هزار یا پانصد و حتی سیصد نسخه.

این شاعر معاصر ادامه داد: پس این فروش که شما از آن صحبت می‌کنید نمی‌تواند معیار شایان توجهی باشد، از این گذشته، خیلی از شاعران را می‌شناسم که جزء گروه ساده نویس هم نیستند و کتابشان فروش دارد. پس ما برای ارزیابی شعر این دوره نمی‌توانیم صرفا به میزان فروش توجه کنیم.

شاعر "واژه‌ها به همین منوال" گفت: البته فروش بالا هم متوجه همه‌ی اعضای این طیف نیست. فقط آن‌ها که نامی‌ترند کتابشان فروش دارد. اما شاعران جوانی که این راه را آگاهانه یا ناآگاهانه طی می‌کنند باید با اندوخته‌های بانکی خودشان کتاب‌شان را چاپ کنند و بعد هم باید کتاب‌شان را به این و آن هدیه بدهد. پس معمای فروش یا عدم فروش در مجموع نمی‌تواند ما را به جایی رهنمون شود.

او توضیح داد:یک نکته‌ی مهم را نیز بیفزایم: مردم ایران مردم چندان به روزی نیستند و بیشتر اوقات طبق زمان پیش نمی‌روند. البته استثناء هم داریم. وقتی مردم در دوره‌ی بعد از انقلاب، کتاب‌های موسوم به جلد سفید را می‌خریدند، شوق خواندن داشتند، اما آن دوره یک دوره‌ی کاملا استثنایی بود و مردم ایران در اغلب وق‌ها چنین تجربه‌هایی را برنتافته‌اند. به قول براهنی در کتاب طلا و مس، می‌بینیم شعر شهریار از شعر شاملو پرفروش تر است، طرفدارش هم بیشتر است چون جامعه ما جامعه‌ای سنتی است.

مشروح این گفت‌وگو در روزهای آتی منتشر می‌شود. در این گفت‌وگو بیش از همه در باب وضعیت شعر امروز ایران، گذری بر شعر دهه هفتاد و تاثیر آن بر شعر امروز و شاعران موسوم به ساده نویس سخن گفته شده است.

انتهای پیام/