سرویس تئاتر هنرآنلاین : شب گذشته دومین جلسه از سری نشستهای ماهیانه "تئاتر از نگاه سنگلج" با حضور جعفر والی، مهدی شفیعی مدیرکل هنرهای نمایشی، منیژه محامدی، مریم معترف و جمعی از علاقمندان برگزار شد.
جعفر والی هنرمند باسابقه تئاتر، سینما و تلویزیون در این نشست طی سخنانی در ارتباط با جایگاه و نقش بازیگران اولین گروههای حرفهای تئاتر ایران و ضرورت رفتن به سمت درام ایرانی، اظهار کرد: ما ۵۰ سال است که در این محیط و فضا لذتها بردیم و مرارتها کشیدیم و پاداشها گرفتیم. امشب نگاه میکنم و میبینم که جای بسیاری از دوستان که با زحمت و تلاش فراوان این مکان را پابرجا نگه داشتند خالی است. این ساختمان برای من بسیار معنی دارد. ساختمان سنگلج برای من دریچهای به دنیا است؛ زیرا ما با قلبها،ملیتها و با مسائل مختلف جهانی در تئاتر روبرو هستیم.
بازیگر نمایش "اتللو" ادامه داد: ما بعد از سالها کار در عرصه تئاتر به این نتیجه رسیدیم که آنچه که تئاتر ما را میسازد در واقع همان چیزی است که از همین جامعه برمیخیزد و مسائلی است که در همین جامعه مطرح است، در نتیجه فکر کردیم که باید چیزی را به نام تئاتر ملی به وجود بیاوریم و این کار به همت یک گروه انجام شد و نه یک نفر. به یاد میآورم زمانی که اداره تئاتر راهاندازی شده بود متاسفانه آن اداره همه کار میکرد جز تئاتر و کار ما منحصر به برنامههای تلویزیونی بود؛ سعی کردیم تماشاگر را از راه دور با تئاتر آشنا کنیم و زمانی که خبر دادند که قرار است آقای باباییان در محلی به نام سنگلج یک تماشاخانه بسازد، ذوق زده شدیم چون تا آن زمان هیچ امکان اجرایی نداشتیم و اغلب در تالار فرهنگ نمایشهایی را اجرا میکردیم. آن گروه تئاتری در خانه زندهیاد شاهین سرکیسیان تشکیل شد و همه شاگردان هنرستان بودیم؛ در اینجا تصمیم گرفتیم تئاتر ملی و ایرانی را هم تجربه کنیم و از این ذهنیتی که ما جوانان آن زمان قصد انتقال آن را به مردم داشتیم خیلی خوب استقبال شد و این پایه به تدریج زمینههای ایجاد تئاتر را بنیان نهاد.
او همچنین با تاکید بر ضرورت حرمت سالن تئاتر، متذکر شد: هر سالن تئاتر برای ما مکانی قابل احترام است و باید حرمت آن را حفظ کرد. تئاتر اجارهای، تئاتر نیست، تئاتر واقعی جایی است که خانه ما باشد و در آن زندگی کنیم. ما برای این آمدهایم که شما را به اندیشه واداریم و شما را با آنچه که ذهنیت بشری را میسازد آشنا کنیم. اگر تئاتر سه هزار سال، همچنان اجرا میشود به این دلیل است که هنوز زنده و به مسائل بشر میپردازد و ما امیدوار بودیم که بتوانیم این فضا را در فضای زندگی خود به وجود بیاوریم. بسیاری از نام آوران هنر امروز از این مکان برخاستهاند و من درود میفرستم به روح زندهیاد باباییان برای ساخت چنین بنایی.
این هنرمند پیشکسوت با بیان اینکه نسل ما تماشاگر را تربیت و راهنمایی کرد و صمیمیت به خرج داد، افزود: یکی از مشکلات تئاتر این است که وقتی نمایش تمام میشود چراغها را خاموش میکنند و تماشاگران از سالن بیرون میروند، این درحالی است که ما حتی گاهی تا پاسی از شب گذشته، میایستادیم تا به تماشاگر جواب بدهیم، زیرا تماشاگر مدعی بود و باید یاد میگرفت. در شبی از اجراهای نمایش "آی با کلاه، آی بیکلاه" به همراه زندهیاد غلامحسین ساعدی در حال رفتن به خانه بودیم که مردی کنار خیابان ایستاده بود و به محض دیدن ما به سمت ما آمد و دست ساعدی را در دست گرفت تا پینههای دست او را جستجو کند و بعد از آن رو کرد به ما و گفت؛ من یک کارگر هستم و آنچه شما در صحنه ساخته بودید من نبودم؛ یعنی تماشاگر تا این حد میتوانست مدعی باشد و خود را با تئاتر درگیر کند. تئاتر یک محفل دوستانه است که در آن عدهای گرد هم جمع میشوند و آنچه که اتفاق میافتد رابطهاش با هنرمند است و اگر این رابطه قطع شود، تئاتر از بین میرود.
در ادامه این نشست یکی از حاضرین از جعفر والی خواست تا درباره انحصارطلبی که در بین گروههای تئاتری آن زمان وجود داشته است توضیح دهد و جعفر والی برای پاسخ به این پرسش از منیژه محامدی خواست تا بگوید که او چه زمانی وارد اداره تئاتر شده است. در ادامه منیژه محامدی با این یادآوری که من جعفر والی را از کودکی میشناختم، گفت: جعفر والی من را به اداره تئاتر معرفی کرد و من هم شروع کردم به کار کردن و من هم شنیده بودم این مسئله را که گروهی که در آن زمان تئاتر کار می کردند یک باند هستند و اجازه ورود افراد دیگری را به گروه خودشان نمیدادند، البته که جعفر والی من را به اداره تئاتر بود اما بسیار دیگری هم بودند که هیچگاه اجازه ندادند افراد دیگری به این عرصه وارد شود.جعفر والی با سایرین تفاوت داشت او دوست داشت که جوانان را به این عرصه بیاورد و اصولا با آن فضا تفاوت داشت.
جعفر والی در ادامه به محدودیتهایی که همواره در عرصه تئاتر از گذشته وجود داشته اشاره کرد و ادامه داد: از زمانی که زیر پای ما خالی شد اعتماد به نفس خود را از دست دادیم من شبها خواب تئاتر میبینم اما همیشه تئاتری را میبینم که روی صحنه رفتهام اما نمیدانم که باید چه بگویم یعنی در واقع من همیشه دچار کابوس تئاتر هستم و این فضای خوبی نیست.
لازم به ذکر است در پایان این نشست از سوی موسسه هنرمندان پیشکسوت از جعفر والی توسط منیژه محامدی نویسنده، مدرس و کارگردان باسابقه تئاتر تجلیل شد.
انتهای پیام/