سرویس سینمایی هنرآنلاین: حمیدرضا پگاه از جمله بازیگرانی است که با وسواس خاصی نقشهایش را انتخاب میکند. شاید به همین دلیل است که گاهی در سینما کمرنگ میشود، اما با یک نقش خوب به سینما بازمیگردد و گاهی هم برای مسیر بازیگری خود، بازی در مجموعههای تلویزیونی و یا تلهفیلم را انتخاب میکند. بازی او در مجموعه "آوای باران" مورد توجه مردم قرار گرفت و فیلمهای سینمایی " این زن حرف نمیزند"، "شبانه" و ... هم از جمله فیلمهایی هستند که این بازیگر در کارنامهاش ثبت کرده است. او سال گذشته نیز در مجموعه "زاویه هفتم" به کارگردانی محمود معظمی به ایفای نقش پرداخت.
علی صالحی هم بازیگر و دوست حمیدرضا پگاه چنین شرایط مشابهی را تجربه میکند. صالحی بازیگر مجموعههایی چون "تنهایی لیلا" و "تعبیر وارونه یک رؤیا" است. صالحی به تازگی بازی در مجموعه "پشتبام تهران" را به پایان رسانده است.
این دو هنرمند معتقدند معیار دستمزد بازیگران از سوی تهیهکنندگان، اصولاً با گرانی کالا در جامعه سنجیده میشود و به همین دلیل دستمزد بازیگران را پائین میآورند.
چرا در این سالها در عرصه بازیگری کمرنگ بودید؟ از سینما دلخور هستید؟
حمیدرضا پگاه: واقعیت این است که گاهی در سینما پیشنهادهای خوبی برای بازیگری نمیشود. حدود 14 سال پیش شرایط خیلی بهتر بود. به هر حال در هر دورهای فیلم خوب و بد ساخته میشود، اما گاهی پیشنهادها برای انتخاب یک نقش خوب نیست. از طرفی سینما راه خود را میرود. هر سال فیلمها تولید میشوند و به اکران عمومی میرسند، اگرچه مردم زیاد توجه نمیکنند و خیلی هم سینما نمیروند، اما کیفیت فیلمها هم مشخص است. به هر حال فیلم خوب خیلی کم داریم. سالی 60 تا 70 فیلم تولید میشود که یک سری از این فیلمها به اکران عمومی نمیرسند و بعضی از فیلمها هم اکران میشوند.
علی صالحی: هر سال چند فیلم خوب سهم چند نفر در سینمای ما میشود. بخش عمدهای از این مسئله به تهیهکنندگان و کارگردانهای سینمای امروز ما برمیگردد و من فکر میکنم به بازیگر اصلاً ارتباطی ندارد. بعد از دو سریالی که اخیراً بازی کردهام، خیلی از همکارانم به من میگویند که چرا از سینما فاصله گرفتهای؟ در واقع این موضوع را که من نباید جواب بدهم. بحث دلخوری از شرایط فعلی سینما به کسانی ارتباط دارد که در اکثر فیلمها با مقوله باندبازیها و سیاستهای کلان سینما روبرو بودهاند.
بارها شنیدهایم که با کمبود بازیگر در سینما روبرو هستیم. در حالی که صحبتهای شما شامل این بحث نمیشود.
پگاه: شاید برای سنهای 20 تا 30 سال این حرف صدق کند که در واقع سنی است که عدهای از بازیگران وارد عرصه سینما میشوند و میخواهند تجربه کنند، اما اصولاً کارگردانها و تهیهکنندگان ریسکپذیر نیستند. به عنوان مثال رضا کیانیان که بازیگر چهره و خیلی حرفهای هم هست از چه زمانی شناختهتر شد؟ شاید در سنی بالای 35 سال با یک فیلم خوب درخشید. معمولاً بلوغ بازی یک بازیگر مرد از سن 40 سال به بعد است، اما در شرایط حاضر، در سنی به سر میبریم که باید بیشتر کار کنیم. اتفاقاً تجربههای خوبی هم در سینما داریم، اما چرا نباید پیشنهاد خوبی برای بازیگری داشته باشیم. این موضوعی است که خیلی بازیگران با آن روبرو هستند.
چرا عدهای محدود در سینما مشغول بازی هستند و دیگر بازیگران خانهنشین شدهاند؟
صالحی: من دلیل این موضوع را میدانم، چرا که خیلی از تهیهکنندگان معتقدند که فلان بازیگر در گیشه سینما نمیفروشد. در شرایط حاضر مثلاً رضا عطاران بازیگری است که در گیشه هم موفق است. ما کمبود بازیگر نداریم. شاید کمبود چهرههایی در سینما داریم که برای گیشه فروش فیلمها مؤثر هستند. در حالی که بازیگر در عرصه سینما زیاد داریم، اما چهره از بازیگر برای فیلمهای سینمایی اهمیت بیشتری دارد. با مشکلی دیگری هم روبرو هستیم. مثلاً برای فیلمی دعوت میکنند تا همکاری کنیم، اما به مراحل مالی فیلم که میرسیم، تهیهکننده میگوید با افزایش قیمت کالا و غیره در جامعه روبرو هستیم، پس نمیتوانیم دستمزد بازیگر را بالا بدهیم و دستمزد بازیگر را پائین میآورند. وقتی بحث دستمزد میشود به راحتی بازیگر را کنار میگذارند به شکلی که به هر حال به بازیگر هم توهین میشود. گاهی انتخاب بازیگران در محافل و جشنهایی صورت میگیرد که تعجببرانگیز است.
پگاه: مثلاً برای نقشی که من دوست ندارم، مجبورم حاضر شوم در فیلمی بازی کنم، اما دستمزد آن مثلاً چهار سال طول میکشد تا پرداخت شود. به نظر من ارتباطات نزدیک با آدمها برای یک پروژه کاری خیلی تعیینکننده است. تحت تأثیر یک سری سلیقههایی هستیم که آن سلیقهها بدسلیقگی است که تماشاگر هم رغبت نمیکند به سالن سینما برود و فیلمی را ببیند. اگر آن سلیقهها، خوب بودند که باید اتفاق خوبی برای سینما در این سالها میافتاد. شاید سلیقه انتخاب من و شما یک چیز باشد، اما وقتی میخواهیم برای تلویزیون و سینما کار کنیم نیاز به سلیقه عامتری را در نظر بگیریم. در شرایط حاضر هیچکس برای مردم، سریال و یا فیلم نمیسازد. حتماً توجه کردهاید که در یک مجموعه تلویزیونی از بازیگران خوبی استفاده میشود که مردم هم دوست دارند چرا باز هم به سراغ این بازیگران برای انتخابهای بعدی نمیروند. سلیقه حاکمی در سینما است که شاید سلیقه شخص من هم باشد اما من باید سلیقه اکثریت مردم را هم در نظر بگیرم.
البته در طول این یک سال اخیر فیلمهایی تولید شدهاند که به گروه هنر و تجربه اختصاص داده شده تا هر سلیقهای را محک بزند. اتفاقاً خیلی از بازیگران سینما به فیلمسازان فیلم اول اعتماد میکنند و در فیلمهای تجربه اولی حضور پیدا میکنند. نظرتان دراینباره چیست؟
پگاه: خیلی از بازیگران ما بعد از دریافت جایزه سیمرغ، پیشنهادهای زیادی برای کارهای خود دارند. حتماً باید جایزهای در کار باشد تا بازیگر دیده شود؟ به نظر من اعتماد بین بازیگر و کارگردان باید ایجاد شود. یک سری از کارگردانها بر اساس اینکه کار خود را بلد هستند و به کارشان اعتقاد دارند به بازیگرشان فرصت میدهند و اعتماد میکنند. این قابل ستایش است، اما بازیگرانی هم هستند که دو سال است بیکار هستند. در همین موج فیلماولیها هم که پیش آمده، حداقل این خوشحالی وجود دارد که آنها فیلماولی هستند و به دلیل هزینههای کمی که برای فیلمهای خود دارند، بازیگران به این فیلمسازان جوان هم اعتماد میکنند. اکثر این فیلمها بازیگر دارند و نه چهره؛ در سینمای امروز، بحث برگشت سرمایه خیلی مهم است. به نظر من کارگردانها باید به بازیگران اعتماد کنند. خیلی از کارگردانهای تلویزیون چون به کار خودشان اعتقاد دارند مجموعهای بازیگران را انتخاب میکنند که اتفاقاً انتخابهای درستی هم هستند. اکثر بازیگرانی که در مجموعه "پایتخت" به کارگردانی سیروس مقدم بازی کردهاند بعد از مجموعه "پایتخت" شناخته شدند. از طرفی مدیران هم باید به کارگردانهای تلویزیون اعتماد کنند و این سلسلهمراتب ادامه پیدا کند.
در این سالها با مسئله سوپراستار در سینما هم روبرو بودهایم. گویا سوپراستارها هم در عرصه سینما کمرنگ شدهاند؟
پگاه: مهمترین دلیل بروز چنین رویکردی مشخص نبودن تعریف سوپراستار در سینمای ایران است. یک سوپراستار دارای تعاریف و پارامترهایی است که او را از یک بازیگر عادی متمایز میکند و سوپراستارهای ما چنین تعریفی ندارند. سوپراستار به صورت حرفهای کارش بازیگری است و در مواقعی که در فیلمی بازی نمیکند باید به آمادگی جسمانی و آشنا شدن با متدهای جدیدی بازیگری بپردازد. از همه مهمتر یک سوپراستار باید مدیر برنامه داشته باشد، کسی که مراقبش باشد و کارهایش را هماهنگ کند، در قبول و یا رد پیشنهادها او را کمک کند.
اعتماد بین رسانه و هنرمندان چگونه است؟
صالحی: اتفاق بدی که افتاده است این است که ارتباط رسانهها با بازیگران بر مبنای ضربالمثل "قربون بند کیفتم تا پول داری رفیقتم" است. یعنی تا زمانی که روی آنتن هستیم چندین مجله و روزنامه به سراغ ما میآیند، اما کافی است که شش ماه روی آنتن نباشیم و به این ترتیب فراموش میشویم.
پگاه: به هر حال رسانهها هم به دنبال توجه هستند و به همین دلیل به سراغ کسانی میروند که مورد توجه باشند. بعضی رسانهها هم لحن به شکلی تغییر میدهند و با انتخاب تیتر اتفاقی میافتد که اصلاً منظور بازیگر آن نبوده است.
تعداد رسانهها زیاد شده و بازیگر هم باید در ارتباط مستقیم و درست باشد باید همه ما مدیر برنامه داشته باشیم تا مدیر برنامه کارهای یک بازیگر را پیگیری کند. در یک کلام ما نیاز به سیستمی داریم که شرایط مناسب را برایمان مهیا کند از انتخاب بازی در یک فیلم تا مصاحبه و رسانهها، تا بیشتر با خبرنگاران در ارتباط باشیم و بچههای خبری را بشناسیم.
انتهای پیام/ صبا شادور